Thỏa thuận được đưa ra sau cuộc gặp giữa quan chức hai nước tại Geneva hồi đầu tháng 5, dẫn đến việc thuế quan với hàng hóa hai chiều được giảm trong 90 ngày, tạo ra cơ hội vàng cho các doanh nghiệp tranh thủ chốt đơn, đẩy hàng khỏi Trung Quốc khi thuế chỉ còn 30%, thấp hơn nhiều so với mức 145% trước đó.
Nhưng để làm được điều đó, họ phải trả thêm chi phí đáng kể.
Chạy đua với thuế, chi phí lại tăng
Andrew Rader, Giám đốc điều hành tại Maine Pointe, một công ty tư vấn chuỗi cung ứng, cho biết các nhà máy Trung Quốc đang hoạt động hết công suất. Họ trả lương làm thêm, thưởng gấp đôi cho công nhân, trong khi giá nguyên liệu như nhựa và kim loại tăng hơn 10%.
Không chỉ vậy, lượng đơn hàng tăng vọt khiến nhiều nhà máy nâng mức đơn hàng tối thiểu. Hệ quả là doanh nghiệp Mỹ phải nhập hàng tồn kho gấp đôi, gấp ba bình thường – từ đủ dùng 3 tháng thành 6 tháng, đồng nghĩa với chi phí lưu kho cũng tăng lên.
Rader ước tính tổng chi phí để nhập khẩu hàng từ Trung Quốc hiện nay vẫn cao hơn 15–25% so với mức bình thường, chưa tính thuế 30% và chi phí vận chuyển tăng theo nhu cầu. Dù vậy, ông thừa nhận đây vẫn là mức “dễ thở” hơn nhiều so với thời thuế 145%.
Người tiêu dùng khó tránh thiệt hại
Chi phí đội lên sẽ được các doanh nghiệp chuyển phần nào sang giá bán. Tuy nhiên, giá bán ra chưa chắc đã tăng đúng bằng mức chi phí tăng thêm, vì nhiều doanh nghiệp phải chịu lỗ một phần để không làm mất khách.
Theo giáo sư Andy Tsay từ Đại học Santa Clara, điều người tiêu dùng nên lo hơn không chỉ là giá cao mà còn là những ảnh hưởng âm thầm khác. Hàng hóa có thể thiếu hụt, giảm tần suất giảm giá hoặc các sản phẩm mới bị trì hoãn ra mắt vì doanh nghiệp không dám mạo hiểm đầu tư trong giai đoạn bất định.
Một nguy cơ khác là người tiêu dùng Mỹ sẽ bị “làm quen” với mặt bằng giá cao. Nếu các công ty nhận thấy người dân vẫn chịu bỏ tiền mua hàng dù giá cao do thuế, họ có thể sẽ không giảm giá trở lại ngay cả khi thuế quan được gỡ bỏ.
