Theo ông Vũ Hùng Sơn, Tổng thư ký Hiệp hội kinh doanh vàng, dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng đang được hoàn tất để trình Chính phủ xem xét, thông qua.
Sửa cũng như không
Theo ông Đinh Nho Bảng, Nghị định 24/CP đã qua 13 năm thực hiện mà không có sửa đổi, bổ sung gì dù thị trường đã rất nhiều biến động. Lần duy nhất NHNN bán ra thị trường 14 tấn vàng để tác động đến thị trường. Nhưng đến nay, cũng cần xem xét lại việc Nhà nước can thiệp thị trường như nào cho phù hợp. Theo chỉ đạo của lãnh đạo Nhà nước, thì phải kéo giá vàng trong nước xuống ngang bằng giá vàng thế giới.
“Việc sửa NĐ 24/CP là có chỉ đạo của Tổng bí thư, với Hiệp hội kinh doanh vàng thì đây là kim chỉ nam không chỉ trước mắt mà lâu dài cho thị trường”, ông Bảng nói.
Theo ông Bảng, các nước định hướng người dân không tích trữ vàng miếng như ở Việt Nam. Vấn đề hiện nay theo ông, như quan điểm của Nhà nước đã xác định: Quan trọng là thu hút được vàng trong dân để phục vụ phát triển bằng các công cụ phù hợp nhưng NĐ 24/CP chưa có công cụ nào.
Hiện nay, dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 24/CP, theo ông Bảng, đã có nhưng vẫn có những điều mà các thành viên Hiệp hội Kinh doanh vàng trăn trở. Theo ông, định hướng về chính sách là không để người dân tập trung mua bán vàng miếng mà để dành vốn cho chính sách và cái đó phải thực hiện bằng quy định pháp luật chứ không phải bằng kêu gọi suông.
Theo ông Bảng, dự thảo sửa đổi Nghị định 24/CP chưa thể hiện hết định hướng chỉ đạo của Tổng Bí thư. Nên, đây là cơ hội cần đưa vào những quy định cần thiết để điều chỉnh. “Dự thảo định chỉ tập trung điều hướng về vàng vật chất trong khi các nước họ điều chỉnh thị trường vàng phi vật chất. Chưa có quy định cần thiết để khai thông, thu hút được vàng miếng trong dân”, ông Bảng nhấn mạnh.
Tại điều 9, dự thảo nghị định sửa đổi, theo ông Bảng, còn rất chung chung về điều kiện, thủ tục… không có hướng dẫn cụ thể nào, nên doanh nghiệp không biết đâu mà làm.
“Chưa có quy định nào về mua bán vàng nguyên liệu trong dự thảo Nghị định sửa đổi này”, ông Bảng khẳng định. Chỉ có một câu, mua vàng nguyên liệu trong nước phải xin phép Chính phủ, trong khi không có mặt hàng nào phải xin phép.
Sửa nghị định chỉ thay đổi câu chữ, kỹ thuật
Theo ông Nguyễn Thế Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh vàng, sửa đổi NĐ 24/CP lần này mới chỉ là các điều chỉnh nhỏ về kỹ thuật chứ chưa có điều chỉnh gì nhiều theo chỉ đạo, định hướng mới của lãnh đạo Nhà nước.
“Nghị định này cần thay đổi bằng nghị định mới khác chứ không phải chỉ sửa đổi nhỏ, để cho doanh nghiệp lại phải đối chiếu, soi lại Nghị định cũ. Phải viết lại một nghị định mới”, ông Hùng nói.
“Tư duy không quản được thì cấm phải bỏ. Nhưng tư duy đó còn đâu đó trong dự thảo nghị định sửa đổi này không. Chúng ta phải cấm độc quyền kinh doanh vàng miếng và để cho những đơn vị khác được làm. Nhưng dự thảo sửa đổi nghị định lại như đánh đố. Đâu cần những tiêu chí, quy định về vốn mà không có logic nào cả”, ông Hùng nói.
“Trong dự thảo nghị định sửa đổi vẫn để NHNN độc quyền sản xuất vàng miếng, vừa quản lý, vừa kinh doanh, đây là điều không phù hợp”, ông Hùng nêu quan điểm.
Ông Hùng cho biết, hiện nay, các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh vàng mỹ nghệ khó khăn, phải mua nguyên liệu trôi nổi, vô tình tiếp tay cho buôn lậu mà phải đầu tư nhiều, không có đầu vào, hạn chế đầu ra. Trong khi điều kiện tiếp cận vàng nguyên liệu theo dự thảo NĐ mới không cởi mở, phải xin phép. Ở các nước, vàng Việt Nam nhập khẩu về sản xuất vàng miếng, khi xuất khẩu đi, các nước vẫn coi là vàng nguyên liệu.
Còn các vấn đề khác trong dự thảo NĐ 24 sửa đổi, hiện tuy coi là bãi bỏ giấy phép con rồi mà vẫn đòi hỏi giấy phép kinh doanh vàng miếng …
Trong dự thảo nghị định, dự tính cho các ngân hàng thương mại tham gia kinh doanh vàng miếng, theo ông Hùng, đây là điều rất nguy hiểm. “Các nước họ không làm thế. Ngay ở Lào, chúng tôi có nhập vàng sang, dân họ cũng không mua vàng miếng, họ chỉ mua vàng trang sức. Chỉ có ở Việt Nam dân đổ xô mua vàng miếng. Tập quán này có phải do chính sách không?”, ông Hùng đặt câu hỏi.
“Dự thảo sửa đổi nghị định kinh doanh vàng vẫn phảng phất tư duy xin cho, giấy phép con”, ông Hùng nhấn mạnh.
Về mặt nguyên tắc, lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã khẳng định không độc quyền kinh doanh vàng miếng, nhưng điều kiện hiện nay, theo ông Vũ Hùng Sơn, Tổng thư ký Hiệp hội Kinh doanh là không rõ ràng như tại sao phải có điều kiện là vốn phải có 1000 tỷ đồng; hay là phải có giấy phép kinh doanh, mua bán vàng miếng.
“Khi Nhà nước độc quyền sản xuất kinh doanh vàng miếng thì nhà nước chọn đơn vị, doanh nghiệp phân phối. Lúc đó thì phù hợp nhưng bây giờ nhà nước mở ra cho nhiều doanh nghiệp khác được kinh doanh, mua bán vàng miếng. Nhưng quy định như dự thảo thì lại chỉ cho những đơn vị đã được cấp phép phân phối trước đó và không được phân phối ở nơi khác thì điều đó còn phù hợp không”, ông Sơn nêu câu hỏi.
Theo Hiệp hội Kinh doanh vàng, với những bất cập đó của dự thảo sửa đổi Nghị định 24/CP, Hiệp hội này đã có văn bản nêu rõ những điểm cần thay thế, bổ sung mới đã nêu trong bản kiến nghị mới đây mà Hiệp hội này đã trình Chính phủ.
