Trước đó, trong 35 ngày diễn ra Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã thảo luận và thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam cùng với nhiều luật, nghị quyết quan trọng khác để tạo sự đồng bộ, cơ sở pháp lý cho việc đổi mới, sắp xếp bộ máy chính quyền địa phương hai cấp. Quốc hội cũng đã đưa ra các quyết định mang tính bản lề về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và xã: giảm từ 63 xuống còn 34 tỉnh, thành và chỉ còn 3.321 đơn vị xã, giảm 6.714 đơn vị hành chính.
Trong thời gian qua, các cấp chính quyền địa phương trên cả nước rất nỗ lực để sẵn sàng vận hành mô hình mới vào ngày 1/7/2025.
Ở Hà Nội, thành phố đã hoàn thành vận hành thử nghiệm mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Kỳ họp thứ 24 Hội đồng nhân dân thành phố khóa XVI, nhiệm kỳ 2021 - 2026 cũng đã thông qua 11 nghị quyết có nhiều nội dung rất quan trọng để kịp thời vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Tại TP HCM, toàn bộ 168 phường, xã trên địa bàn đều sẵn sàng cho ngày lịch sử. Theo ghi nhận từ truyền thông, từ đội ngũ nhân sự, hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật, phần mềm dùng chung cho đến phương án hỗ trợ cán bộ phải di chuyển công tác, tất cả đều được triển khai bài bản và đồng bộ, sẵn sàng cho ngày đầu vận hành mô hình mới vào sáng ngày 1/7.
Ở nhiều tỉnh, thành phố khác trên cả nước, lãnh đạo các địa phương đã chủ động kiểm tra, chỉ đạo trực tiếp để bảo đảm việc bàn giao nhiệm vụ, nhân sự, trụ sở, chữ ký số… được hoàn thành trước ngày 30/6, nhằm bảo đảm hoạt động suôn sẻ từ 1/7.
Trong ngày hôm qua (30/6), các tỉnh, thành phố trên cả nước đồng loạt tổ chức Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội về sáp nhập đơn vị hành chính và các quyết định của Bộ Chính trị, Thủ tướng về nhân sự lãnh đạo địa phương mới. Đây là sự kiện quan trọng, bước đi quyết định nhằm hoàn thiện thủ tục, chính thức bước vào vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.
Phát biểu tại điểm cầu TP HCM, Tổng Bí thư Tô Lâm nói "quyết định sắp xếp lại giang sơn là bước đi lịch sử", có ý nghĩa chiến lược, đánh dấu giai đoạn phát triển mới của hoàn thiện bộ máy hành chính nhà nước, thể chế và tổ chức của hệ thống chính trị đồng bộ tinh gọn hiệu lực hiệu quả. Điều này hướng tới một nền hành chính quản trị hiện đại, kiến tạo gần dân sát dân vì nhân dân phục vụ.
Theo Tổng Bí thư, đây là cơ hội quý báu để đổi mới tư duy lãnh đạo và phương thức quản lý nhà nước, ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng quản trị quốc gia và tăng cường hiệu quả phục vụ nhân dân. Toàn thể người dân cả nước tiếp tục phát huy truyền thống đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững và tiếp tục hun đúc lòng yêu nước, tinh thần cộng đồng tạo nên một khối thống nhất bền chặt, sức mạnh vô địch của nhân dân.
Người đứng đầu Đảng kêu gọi các cấp chính quyền, các cơ quan, đoàn thể, công chức, viên chức, người lao động hãy chuyển mình mạnh mẽ trong tư duy và hành động, dám làm, dám chịu trách nhiệm, sẵn sàng hy sinh lợi ích cá nhân hướng tới nền hành chính hiện đại, minh bạch của dân, do dân và vì dân.
Tại điểm cầu TP Hà Nội, Chủ tịch nước Lương Cường nói từ hôm nay (30/6) cả nước có 34 tỉnh, thành phố và 3.321 xã, phường, đặc khu. Từ ngày mai, chính quyền địa phương chuyển từ ba cấp sang hai cấp, đánh dấu sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy cải cách quản trị, mở ra không gian phát triển mới để Thủ đô phát triển tốt hơn nữa. Cấp xã mới có quy mô rất lớn, yêu cầu bộ máy mới phải tinh - gọn - mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, gần dân, sát dân hơn.
Đáp ứng yêu cầu đó, Chủ tịch nước đề nghị Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội tập trung lãnh đạo, chỉ đạo cấp ủy chính quyền của 126 xã, phường vận hành thông suốt, đồng bộ hiệu quả. "Không để trễ việc, không để ách tắc, ảnh hưởng hoạt động bình thường của xã hội, đặc biệt là công việc liên quan người dân, doanh nghiệp, đầu tư, dịch vụ công thiết yếu", Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Chủ tịch nước đề nghị cán bộ đảng viên, công viên chức chuyển từ tư duy hành chính sang phục vụ, làm cho nhân dân tin, nhân dân thuận và nhân dân ủng hộ.
Tại TP Hải Phòng, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh sự kiện này mang dấu ấn và tầm vóc chiến lược, mở ra một chương mới cho sự phát triển của địa phương, vùng đồng bằng sông Hồng.
Việc sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh nhằm tập trung nguồn lực đất đai, dân số, mở rộng không gian phát triển, phát huy hiệu quả hơn nữa các tiềm năng, thế mạnh về kinh tế, xã hội. Hải Phòng trong những năm qua luôn có đóng góp to lớn trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, khẳng định vị thế là trung tâm kinh tế, công nghiệp, thương mại, dịch vụ quan trọng của đất nước. Hải Dương có bề dày lịch sử văn hóa, nơi sinh dưỡng nhiều bậc tiên hiền, danh nhân kiệt xuất, ngày nay đang vươn mình để trở thành một trung tâm công nghiệp, nông nghiệp.
Việc hợp nhất tỉnh Hải Dương và TP Hải Phòng nhằm tối ưu hóa nguồn lực, cộng hưởng các tiềm năng, lợi thế, tạo thành cực tăng trưởng chủ chốt, dẫn dắt, thúc đẩy sự phát triển của vùng, của đất nước. TP Hải Phòng hướng tới là đô thị lớn, hiện đại, thông minh, đa chức năng, nâng tầm phát triển công nghiệp, logistics, cảng biển, thương mại, dịch vụ, văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ.
Thủ tướng đề nghị TP Hải Phòng bắt tay vào công việc ngay, không chần chừ, không chờ đợi để tận dụng mọi thời cơ, vận hội mới, đưa Hải Phòng sau hợp nhất thành một trung tâm kinh tế, thương mại, dịch vụ, chính trị, văn hóa, khoa học kỹ thuật quan trọng của vùng duyên hải Bắc Bộ và cả nước.
Phát biểu tại buổi lễ ở TP Cần Thơ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết đây là ngày hội lớn của toàn dân, mở ra giai đoạn lịch sử mới của phát triển đất nước. Sự kiện này là tiền đề lịch sử, mở rộng không gian phát triển TP Cần Thơ mới, phấn đấu trở thành địa phương đáng sống của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, phát huy vai trò trung tâm, thúc đẩy khu vực phát triển bền vững.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu TP Cần Thơ nhanh chóng ổn định sắp xếp tổ chức, cán bộ, đảm bảo chuyển tiếp thông suốt, hết lòng hết sức lòng phục vụ người dân, doanh nghiệp; thực hiện nhanh bố trí trụ sở để phục vụ các công tác cơ quan đơn vị; xử lý tài sản công không để thất thoát lãng phí.
Đồng thời thành phố cần tập trung phấn đấu trở thành cực tăng trưởng quốc gia, giữ vai trò phát triển của vùng, trung tâm khởi nghiệp, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo; phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, đảm bảo an sinh xã hội...
Với sự chuẩn bị chu đáo, tỉ mỉ, hôm nay (1/7/2025), chính quyền hai cấp chính thức vận hành. Địa giới hành chính từ 63 tỉnh, thành hiện xuống còn 34 tỉnh, thành.
Phải khẳng định, sự kiện vận hành chính quyền địa phương 2 cấp đánh dấu một chỉnh thể hành chính mới của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam với tầm vóc chiến lược đặc biệt lớn lao, được thiết kế cho cả hiện tại và tương lai nhằm kiến tạo mô hình không gian phát triển mới lâu dài và bền vững.
Theo như lời của Tổng Bí thư Tô Lâm, đến thời điểm này, “đội ngũ chúng ta đã chỉnh tề, hàng lối đã ngay ngắn”, cả dân tộc cùng hành quân vươn tới tương lai rực rỡ của đất nước, vì hạnh phúc của nhân dân, vì một Việt Nam phát triển, thịnh vượng vững bền.
