Hướng dẫn này được xây dựng trên cơ sở các văn kiện quan trọng của Đảng và Chính phủ, gồm: Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 của Hội nghị Trung ương 11, Khóa XIII; Kết luận số 150-KL/TW ngày 14/4/2025 của Bộ Chính trị; Công văn số 03/CV-BCĐ ngày 15/4/2025 của Ban Chỉ đạo Chính phủ và Kết luận số 157-KL/TW ngày 25/5/2025 của Bộ Chính trị về triển khai sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.
Ba nguyên tắc chỉ đạo xuyên suốt
Theo hướng dẫn, việc xác lập tiêu chuẩn chức danh công chức cấp xã mới phải bám sát các chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Tổ chức Trung ương và hướng dẫn của Ban Chỉ đạo Chính phủ. Việc sắp xếp, bố trí cán bộ cần bảo đảm đủ tiêu chuẩn, điều kiện, kinh nghiệm, uy tín và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị trong tình hình mới.
Các địa phương có trách nhiệm rà soát kỹ lưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức hiện hành, cả về số lượng, trình độ chuyên môn, năng lực và kinh nghiệm. Trường hợp cần thiết, có thể điều động, tăng cường nhân sự từ cấp tỉnh về xã. Việc sắp xếp phải được tiến hành một cách khách quan, công tâm, minh bạch, phù hợp với vị trí việc làm, chức năng và nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị cấp xã mới.
Đồng thời, công tác bố trí cán bộ phải gắn với mục tiêu cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính, phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Tiêu chuẩn cụ thể với từng nhóm chức danh
Đối với cán bộ lãnh đạo cấp xã (Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy; Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND và UBND), việc sắp xếp thực hiện theo phương án nhân sự đã được Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Ban Tổ chức Trung ương hướng dẫn.
Đối với công chức cấp xã, gồm các chức danh trưởng, phó phòng và công chức chuyên môn, nghiệp vụ, công văn xác định ba nhóm tiêu chuẩn chính: tư tưởng chính trị và phẩm chất đạo đức; trình độ đào tạo; tiêu chuẩn riêng cho công chức lãnh đạo và chuyên môn.
Về chính trị, công chức cấp xã phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành với Tổ quốc và Hiến pháp, thực hiện tốt nghĩa vụ công vụ, có đạo đức, lối sống lành mạnh và tinh thần trách nhiệm cao. Về trình độ, yêu cầu tối thiểu là tốt nghiệp đại học phù hợp với lĩnh vực công tác hoặc có kinh nghiệm thực tiễn tương đương.
Với công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý, tiêu chuẩn còn bao gồm trình độ trung cấp lý luận chính trị trở lên. Trong trường hợp đang trong quá trình hoàn thiện tiêu chuẩn này theo quy định, vẫn được xem xét bổ nhiệm. Nếu đảm nhận chức danh thuộc cơ cấu cấp ủy sau sáp nhập thì phải đáp ứng tiêu chuẩn theo Chỉ thị 45-CT/TW ngày 14/4/2025 và Kết luận 154-KL/TW ngày 17/5/2025. Trường hợp đang giữ chức lãnh đạo từ cấp phòng huyện trở lên không cần đáp ứng tiêu chuẩn về tuổi bổ nhiệm hay quy hoạch.
Với công chức chuyên môn, nghiệp vụ không giữ chức vụ lãnh đạo, nếu đáp ứng tiêu chuẩn nêu trên thì được bố trí vào vị trí việc làm cấp xã mới, xếp ngạch công chức hành chính và giữ nguyên hệ số lương hiện hưởng, không phải làm lại thủ tục tiếp nhận.
Trường hợp đang học đại học theo quyết định cử đi đào tạo, sẽ được tiếp tục đào tạo và vẫn được xem xét bố trí vị trí phù hợp. Với cán bộ, công chức là người dân tộc thiểu số hoặc đang công tác ở vùng đặc biệt khó khăn mà chưa có bằng đại học, sẽ được bố trí phù hợp nếu có năng lực và kinh nghiệm thực tiễn, nhưng phải hoàn thành trình độ đại học trong 5 năm kể từ khi đơn vị hành chính cấp xã mới được thành lập.
Một số quy định liên quan
Cán bộ, công chức, viên chức cấp tỉnh, huyện được điều động về xã theo phương án sắp xếp đã phê duyệt thì không cần làm thủ tục tiếp nhận lại. Tất cả cán bộ, công chức được bố trí vào cấp xã mới tiếp tục hưởng lương và phụ cấp hiện tại trong 6 tháng, sau đó áp dụng theo quy định mới của Chính phủ.
Trường hợp được bổ nhiệm chức vụ lãnh đạo tại cấp xã mới thì chưa áp dụng phụ cấp chức vụ cho đến khi có hướng dẫn cụ thể của Chính phủ.
Tổ chức thực hiện: Chặt chẽ, công khai, minh bạch
Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy trực thuộc Trung ương có trách nhiệm rà soát, xây dựng phương án nhân sự cấp xã mới bảo đảm phù hợp, cân đối, hài hòa giữa các cấp, đáp ứng yêu cầu chính trị và tổ chức bộ máy mới.
UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo cơ quan chuyên môn triển khai sắp xếp nhân sự theo đúng phương án đã được phê duyệt. Việc bố trí cán bộ phải khách quan, dân chủ, công tâm, tạo được sự đồng thuận, thống nhất cao trong đội ngũ cán bộ, công chức.
Đồng thời, cần chủ động xử lý hoặc đề xuất xử lý các vướng mắc phát sinh, bảo đảm không để xảy ra tình trạng khiếu kiện, xáo trộn tổ chức, ảnh hưởng đến hiệu lực quản lý nhà nước ở cấp xã mới.
