Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Danh Huy cho biết, tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng đã được xác định trong các quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch ngành quốc gia, quy hoạch vùng (Trung du miền núi phía bắc, đồng bằng sông Hồng), các quy hoạch tỉnh.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn nghe báo cáo về dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng.
Xây dựng mới tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, kết nối với cảng biển quốc tế Hải Phòng, kết nối liên vận quốc tế với Trung Quốc nhằm triển khai Kế hoạch hợp tác kết nối giữa Khuôn khổ "Hai hành lang, một vành đai" với sáng kiến "Vành đai và Con đường"; đáp ứng nhu cầu vận tải với chất lượng cao, nhanh chóng, thuận tiện và an toàn.
Đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng có tổng chiều dài 417 km, đi qua 9 địa phương (Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương và Hải Phòng); dự kiến có 36 ga.
Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Danh Huy cũng đã báo cáo cụ thể về phương án thực hiện tự chủ trong quá trình triển khai dự án trong tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát, thi công hạ tầng, chế tạo toa xe, đầu máy, hệ thống điện động lực, quản lý vận hành,…
Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn lưu ý việc xây dựng các tuyến đường sắt tốc độ cao phải tính toán, bảo đảm thống nhất, đồng bộ trong mạng lưới đường sắt Việt Nam.
Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đề nghị Bộ Giao thông vận tải, ngay giai đoạn lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo nghiên cứu khả thi dự án, phải thuê tư vấn độc lập, có kinh nghiệm dày dạn, trình độ và uy tín trong lĩnh vực đường sắt để hỗ trợ Việt Nam trong thẩm định tư vấn.
"Thủ tướng Chính phủ đã nhiều lần nhấn mạnh chủ trương bên cạnh xây dựng các tuyến đường sắt kết nối Việt Nam với Trung Quốc, thì việc hợp tác phải giúp phát triển ngành công nghiệp đường sắt của Việt Nam. Mục tiêu quan trọng hướng tới là ngành công nghiệp đường sắt Việt Nam có thể độc lập, tự chủ trong thiết kế, xây dựng, vận hành, quản lý, nguồn nhân lực,…", Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn nói và lưu ý việc xây dựng các tuyến đường sắt tốc độ cao phải tính toán, bảo đảm thống nhất, đồng bộ trong mạng lưới đường sắt Việt Nam.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu: Quá trình xây dựng các gói thầu cần có sự tham gia của chuyên gia, đơn vị tư vấn độc lập về thiết kế kỹ thuật để ra đầu bài cho các gói thầu.
Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh, quá trình chuẩn bị đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt tốc độ cao kết nối Việt Nam - Trung Quốc phải bám sát chủ trương chỉ đạo của Đảng, Nhà nước về phát triển ngành đường sắt hiện đại, đồng bộ, thống nhất với quy chuẩn, tiêu chuẩn của thế giới; đồng thời bảo đảm khả năng độc lập, tự chủ về thiết kế, cơ khí chế tạo, quản lý vận hành; thể hiện tính nhất quán hợp tác chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, vận dụng cơ chế chính sách, huy động nguồn lực…
Đối với dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, Bộ Giao thông vận tải khẩn trương tăng cường năng lực cho đơn vị tư vấn trong nước thực hiện lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi; bảo đảm sự thống nhất, thông suốt về số liệu, thông tin với Báo cáo nghiên cứu khả thi, dưới sự giám sát, đánh giá của cơ quan tư vấn độc lập có đủ năng lực chuyên môn về hạ tầng đường sắt tốc độ cao, vận hành, hệ thống nhà ga, logistics…
Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Danh Huy báo cáo cụ thể về phương án thực hiện tự chủ trong quá trình triển khai dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng.
Quá trình xây dựng các gói thầu cần có sự tham gia của chuyên gia, đơn vị tư vấn độc lập về thiết kế kỹ thuật để ra đầu bài cho các gói thầu, nhằm thực hiện đầy đủ các yêu cầu của dự án từ nghiên cứu, điều tra, khảo sát, thiết kế, thi công, vận hành… "Tất cả các đối tác nước ngoài tham gia tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát phải cam kết chuyển giao công nghệ, đào tạo cho đối tác của Việt Nam để sau khi hoàn thành dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng thì các đơn vị tư vấn trong nước có thể tự đảm nhận các dự án đường sắt tiếp theo", Phó Thủ tướng nói.
Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Giao thông vận tải, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam chuẩn bị phương án lựa chọn các doanh nghiệp trong nước sẵn sàng đầu tư, nghiên cứu, đào tạo, tiếp nhận công nghệ để hình thành nền tảng cho ngành công nghiệp đường sắt.
