Những tín hiệu về khả năng đạt được thỏa thuận hòa bình tại Ukraine đang tạo ra biến động lớn trên thị trường năng lượng tuần này, khiến chênh lệch giá dầu diesel (gasoil crack spread) giảm mạnh từ 35 USD xuống còn 25 USD mỗi tấn chỉ trong vài ngày.
Nếu tiến trình hòa bình được thúc đẩy, nhiều chuyên gia nhận định các lệnh trừng phạt hiện nay đối với Nga có thể được nới lỏng.
Khi đó, dòng chảy thương mại dầu thô và sản phẩm dầu mỏ của Nga tới các thị trường chủ chốt như Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ trở lại trạng thái ổn định như trước đây.
Sự bình thường hóa này được kỳ vọng sẽ giúp ổn định giá cả và nguồn cung năng lượng toàn cầu, vốn bị xáo trộn mạnh sau khi phương Tây áp đặt các biện pháp trừng phạt.
Theo bà Barbara Lambrecht, chuyên gia phân tích của Commerzbank AG, nếu đạt được thỏa thuận với Ukraine, tình trạng gián đoạn sản xuất tại các nhà máy lọc dầu của Nga sẽ chấm dứt.
Nguồn cung thấp khiến thị trường lo ngại
Sự lo lắng trên thị trường càng gia tăng khi lượng tồn kho sản phẩm chưng cất tại khu vực Đại Tây Dương vẫn ở mức thấp.
Trong tuần kết thúc ngày 21/11, tồn kho chỉ tăng thêm 1,1 triệu thùng so với tuần trước, thấp hơn mức trung bình theo mùa. Điều này khiến khoảng cách so với mức trung bình 5 năm tiếp tục nới rộng, lên tới 7,2%.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng tình trạng khan hiếm nguồn cung vẫn có thể được giải tỏa nhờ các nguồn bổ sung từ những thị trường ngoài khu vực truyền thống. Một trong những kỳ vọng lớn là khả năng Trung Quốc tăng mạnh xuất khẩu dầu diesel.
Trung Quốc có thể tạo đột phá
Với vai trò là trung tâm lọc dầu lớn, Trung Quốc có đủ năng lực để tác động mạnh đến thị trường sản phẩm dầu mỏ toàn cầu.
Nếu Bắc Kinh điều chỉnh hạn ngạch xuất khẩu hoặc tăng công suất lọc dầu phục vụ xuất khẩu, lượng dầu diesel bổ sung ra thị trường quốc tế sẽ đáng kể, góp phần cân bằng nguồn cung và giảm áp lực giá tại các khu vực tiêu thụ lớn như châu Âu, châu Á và châu Mỹ.
Theo dự báo của Reuters, các nhà máy lọc dầu Trung Quốc dự kiến sẽ tăng mạnh sản lượng xuất khẩu trong tháng 12 nhằm tận dụng biên lợi nhuận cao trong thời gian qua. Động thái này được hỗ trợ bởi năng lực sản xuất trong nước còn dư địa lớn, khi nhiều nhà máy vận hành dưới 80% công suất.
Khả năng tăng xuất khẩu nhanh chóng xuất phát từ việc các nhà máy có thể linh hoạt điều chỉnh sản lượng khi xuất hiện cơ hội chênh lệch giá hấp dẫn giữa thị trường quốc tế và chi phí trong nước.
Việc dự kiến tăng mạnh xuất khẩu trong tháng 12 cho thấy các doanh nghiệp lọc dầu Trung Quốc, cả nhà nước lẫn tư nhân, đang chủ động quản lý tồn kho và tối ưu lợi nhuận theo tín hiệu thị trường.
Bà Lambrecht cho biết thêm, hạn ngạch xuất khẩu do nhà nước cấp trong năm nay vẫn chưa được sử dụng hết. Tuy nhiên, lượng xuất khẩu dầu diesel của Trung Quốc hiện vẫn thấp hơn nhiều so với mức đạt được cách đây khoảng ba năm.
