Theo các thương nhân trên thị trường, dầu thô nhẹ Iran giao tháng 7 hiện được chào bán với mức chiết khấu hơn 1 USD/thùng so với giá chuẩn Brent ICE. Đây là sự đảo chiều đáng kể so với tháng trước, khi loại dầu này vẫn được giao dịch ở mức cộng giá nhờ nguồn cung thắt chặt và căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.
Nguyên nhân chính đến từ việc các nhà máy lọc dầu tư nhân của Trung Quốc, thường được gọi là "teapot", đang cắt giảm công suất để hạn chế thua lỗ. Biên lợi nhuận lọc dầu suy giảm trong khi nhu cầu nhiên liệu trong nước không tăng như kỳ vọng đã khiến nhiều doanh nghiệp phải thu hẹp hoạt động sản xuất.
Trước đó, Bắc Kinh từng yêu cầu các nhà máy lọc dầu duy trì sản lượng nhằm đảm bảo nguồn cung nhiên liệu và giảm thiểu tác động từ cuộc xung đột tại Trung Đông. Tuy nhiên, chỉ đạo này sau đó đã được nới lỏng khi tình trạng thua lỗ trong ngành ngày càng nghiêm trọng.
Dữ liệu từ Kpler cho thấy lượng dầu thô Iran xuất khẩu sang Trung Quốc trong tháng 5 chỉ đạt khoảng 1,1 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất kể từ tháng 1/2025. Trong khi đó, khoảng 56 triệu thùng dầu Iran vẫn đang tồn đọng trên các tàu chở dầu trên toàn cầu, phần lớn neo đậu quanh eo biển Singapore và vùng biển ngoài khơi Trung Quốc, cho thấy áp lực tiêu thụ ngày càng lớn.
Trung Quốc hiện là điểm đến của gần như toàn bộ lượng dầu xuất khẩu từ Iran, trong đó các nhà máy lọc dầu độc lập chiếm khoảng 90% nhu cầu mua. Tuy nhiên, hoạt động thương mại này cũng chịu thêm sức ép từ các biện pháp trừng phạt của Mỹ. Washington gần đây đã tiếp tục mở rộng danh sách trừng phạt, trong đó có Hengli Petrochemical, một trong những doanh nghiệp lọc dầu tư nhân lớn nhất Trung Quốc.
Không chỉ dầu Iran, dầu thô ESPO của Nga cũng đang chịu áp lực giảm giá. Theo các nhà giao dịch, mức chênh lệch giá của dầu ESPO hiện chỉ còn hơn 3 USD/thùng so với Brent, giảm một nửa so với mức trên 6 USD/thùng hồi tháng trước. Diễn biến này phản ánh nhu cầu mua yếu đi từ các nhà máy lọc dầu độc lập của Trung Quốc, nhóm khách hàng vốn đóng vai trò quan trọng đối với cả dầu Nga và dầu Iran.
Việc Trung Quốc giảm mua đang tạo ra thách thức mới cho các nhà xuất khẩu dầu chịu lệnh trừng phạt, đồng thời cho thấy sức khỏe của lĩnh vực lọc dầu tư nhân nước này đang trở thành yếu tố có ảnh hưởng ngày càng lớn tới dòng chảy dầu mỏ toàn cầu.
