Rừng của các UBND xã quản lý liên tục bị tàn phá
Thời gian vừa qua, trên địa bàn tỉnh Gia Lai liên tục xảy ra các vụ phá rừng, khai thác lâm sản trái phép. Điển hình là vụ phá trắng hơn 2,2 ha rừng phòng hộ ở xã Hà Tây, huyện Chư Pah (Gia Lai).
Tương tự, trên địa bàn xã H’Bông, huyện Chư Sê cũng có hơn 4ha rừng phòng hộ bị tàn phá. Trước đó, liên quan đến vụ 34 ha rừng bị hủy hoại và lấn chiếm thuộc xã này, Hạt Kiểm lâm huyện Chư Sê cũng đã ra quyết định khởi tố vụ án hủy hoại rừng trên diện tích gần 12ha.
Trước khi được giao khoán cho cộng đồng làng Đê Kôn quản lý, cánh rừng xã Hra, huyện Mang Yang (Gia Lai) quản lý liên tuc bị lâm tặc "xẻ thịt"
Những vụ phá rừng trên cơ quan chức năng đều đã khởi tố vụ án. Diện tích rừng bị phá đều thuộc lâm phần quản lý của UBND các xã – đơn vị chủ rừng không có lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách.
Ông Trương Văn Toàn - Phó Chủ tịch UBND xã Hà Tây cho biết, vì xã không có lực lượng chuyên trách nên rất khó khăn trong công tác quản lý, bảo vệ rừng. Hiện xã được giao quản lý, bảo vệ 2.400 ha rừng. Số diện tích này được UBND xã giao khoán lại cho các cộng đồng thôn, làng thông qua tiền dịch vụ môi trường rừng.
“Tuy có các cộng đồng thôn làng quản lý nhưng quá trình đi tuần tra bảo vệ rừng gặp rất nhiều khó khăn do diện tích rừng nằm rất xa, không thể đi hết được. Ngoài ra, khi để xảy ra các vụ phá rừng, xã cũng không có biện pháp chế tài đối với các nhóm cộng đồng và phải chịu toàn bộ trách nhiệm”, ông Toàn cho biết thêm.
Diện tích rừng tự nhiên thuộc quản lý của UBND xã Ia Bă (huyện Ia Grai) bị tàn phá
Theo tìm hiểu của PV, UBND xã Ia Mơ hiện cũng đang quản lý gần 14.000 ha rừng. Do không có lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng nên xã Ia Mơr buộc phải ký hợp đồng lao động ngắn hạn với 20 nhân viên, chia thành 4 tổ bảo vệ ở 4 chốt kiểm soát. Lực lượng này ăn ở trong rừng nhưng không được sử dụng các công cụ lao động để thực hiện việc bảo vệ rừng. Khi gặp các đối tượng phá rừng thì lực lượng này chỉ có thể nhắc nhở bằng miệng, tuyên truyền vận động là chính.
Theo ông Nguyễn Tuấn Anh - Phó Chủ tịch UBND xã Ia Mơr, chính vì diện tích rừng quá lớn nên chính quyền xã phải tăng cường mọi lực lượng để ngày đêm tập trung cho công tác quản lý, bảo vệ rừng.
Anh Trần Quốc Châu (SN 1988, làng Kla, xã Ia Mơr) được UBND xã Ia Mơr vận động làm cán bộ quản lý, bảo vệ rừng cho địa phương từ đầu năm 2022 với mức lương khoán 6 triệu đồng/tháng. Anh Châu cùng với 4 nhân viên khác có nhiệm vụ tuần tra, bảo vệ rừng thuộc chốt bảo vệ rừng số 1. Để bảo vệ rừng 24/24, anh Châu và các nhân viên phải lều võng lên rừng canh gác.
“Đây là nhiệm vụ rất khó khăn đối với toàn bộ chốt bảo vệ rừng, bởi diện tích rừng phải trông coi quản lý quá rộng, không có quyền hạn xử lý, không có phương tiện, công cụ hỗ trợ. Vì vậy, không ít lần, các cán bộ bảo vệ rừng bị lâm tặc đe dọa”, anh Châu bộc bạch.
Xã mong được “thoát khỏi” đơn vị chủ rừng
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Gia Lai, năm 2020, các xã trên địa bàn tỉnh quản lý hơn 930 nghìn ha rừng. Trong đó, rừng tự nhiên hơn 106 nghìn ha, rừng trồng hơn 62 nghìn ha và đất khác hơn 760 nghìn ha.
Diện tích rừng của các UBND xã phải trông coi quản lý, bảo vệ quá rộng, trong khi họ không có quyền hạn xử lý, không có phương tiện và công cụ hỗ trợ. Khi gặp các đối tượng phá rừng, lực lượng bảo vệ rừng không chuyên trách này chỉ có thể nhắc nhở bằng miệng, tuyên truyền vận động là chính. Và cũng không ít lần các cán bộ bảo vệ rừng bị lâm tặc đe dọa, thậm chí là hành hung.
Chốt bảo vệ rừng ở xã Ia Mơr
"Chúng tôi mong muốn cấp trên xem xét, đánh giá lại thực trạng cũng như phương pháp quản lý bảo vệ rừng cho các địa phương. Cần phải có lực lượng chuyên trách trong quản lý, bảo vệ rừng, còn giao cho địa phương kiểu này thì thực sự rất khó khăn”, ông Tuấn Anh cho biết.
Chính những bất cập trong việc giao diện tích rừng quá lớn cho UBND xã quản lý, khiến áp lực của cán bộ, nhân viên bảo vệ rừng ngày càng nặng nề. Bởi vốn dĩ nhiệm vụ giữ rừng của họ đã vất vả, thiệt thòi thi nay có thể bị kỷ luật bất cứ lúc nào nếu như để mất rừng.
“Chính vì việc quản lý rừng gặp khó khăn nên năm nào xã cũng bị kiểm điểm và chúng tôi phải chấp nhận chuyện đó. Mong muốn của xã là giao lại rừng cho các Ban quản lý để có lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng tốt hơn”, một đơn vị chủ rừng chia sẻ.
Cánh rừng thuộc quản lý của UBND xã Ia Mơr
Trong khi xã kêu khó trong công tác quản lý, bảo vệ rừng, cần giao lại rừng cho các Ban quản lý để có lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng tốt hơn thì ông Nguyễn Văn Hoan - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Gia Lai cho rằng: “Phần lớn các xã đều có tiền dịch vụ môi trường rừng để thuê người dân, các nhóm hộ quản lý bảo vệ rừng. Chưa hết, các xã còn được lực lượng kiểm lâm huyện hỗ trợ. Có kiểm lâm địa bàn chịu trách nhiệm cùng với xã thực hiện công tác quản lý bảo vệ rừng”.
Cũng theo vị phó giám đốc Sở, hiện UBND tỉnh đã có chủ trương đến năm 2030, số diện tích rừng do các xã quản lý phải được giao lại cho các chủ rừng là các Ban quản lý, công ty lâm nghiệp và các nhóm hộ cộng đồng quản lý, bảo vệ.
“Trước mắt các huyện sẽ phải đo đạc, cắm mốc và phân chia lại diện tích rừng trên địa bàn tỉnh thông qua việc giao đất, giao rừng cho các chủ rừng trên diện tích do xã quản lý”, ông Hoan thông tin thêm.
Bài và ảnh: Trần Hiền
