Trạm bảo vệ rừng cô độc trên “ốc đảo” Sê San

Cuộc sống của người lính gác rừng giữa chốn thâm sơn

Vào những ngày cuối tháng Tư, cũng là lúc Tây Nguyên bước vào đợt cao điểm nắng nóng gay gắt. Dưới cái nắng đổ lửa, theo chân cán bộ, nhân viên Ban Quản lý rừng phòng hộ (BQL RPH) Ia Ly trải nghiệm một ngày tuần tra, bảo vệ rừng chúng tôi mới thấm hết nỗi cơ cực, vất vả của người lính giữ rừng.

Sáng sớm từ bến đò Sê San, con thuyền nhỏ chông chênh trên sóng nước lao về phía thượng nguồn. Tiếng máy nổ vang vọng giữa mênh mông sóng nước, hòa cùng tiếng gió hun hút luồng qua những cánh rừng ven sông tạo nên cảm giác hoàng sơ đến cô quạnh.

Sau hơn 1 giờ đồng hồ lênh đênh trên dòng Sê San, đoàn mới có thể đặt chân đến trạm bảo vệ rừng cô độc nằm trên một “ốc đảo” của ngã 3 sông Sê San và suối Đăk Ly (thuộc BQL RPH Ia Ly).

Giữa “ốc đảo” bốn bề sông nước, trạm gác rừng nhỏ bé nằm lạc lõng giữa đại ngàn. Nói là trạm gác rừng cho “sang” chứ thực ra chỉ là một chiếc lều được quây bằng những tấm ván cũ thủng lổ chỗ. Mùa nắng thì nóng, mưa đến lại co quắp vì sương gió hay những cơn mưa rừng kéo dài hàng tháng trời.

Không điện, không sóng điện thoại, không nước sạch, cuộc sống của những nhân viên bảo vệ rừng tại trạm đều cách biệt với mọi thứ bên ngoài. Đường sá xa xôi, đi lại vất vả nên thứ các anh mang theo chỉ là gạo, cá khô và mì tôm, lâu lâu đèo thêm miếng thịt hay vài ba con tươi.

Chia sẻ với PV, anh Rơ Châm Pháo (SN 1985, Tổ trưởng Tổ quản lý BVR số 2 thuộc BQL RPH Ia Ly) cho hay: “Tổ có 2 trạm, trong trạm có chốt suối Đăk Ly là khó khăn, thiếu thốn nhất. Đường tuần tra rừng cũng đầy gian nan, chủ yếu phải di chuyển bằng xuồng máy đến các bìa rừng rồi “cuốc bộ” vào sâu bên trong. Mùa nắng còn đỡ chứ mưa gió vất vả, nguy hiểm lắm bởi khu vực này có địa hình phức tạp, chủ yếu là đồi núi dốc. Anh em đi rừng ngã trầy trật là chuyện thường ngày.

Ngoài ra, địa hình phức tạp, hiểm trở lại giáp ranh với tỉnh Quảng Ngãi nên nhiều chuyến đi tuần tra, anh em phải mang theo cơm nắm từ sáng sớm, đi đến chiều tối mới trở về. Có chuyến tuần tra kéo dài 2-3 ngày mới quay lại trạm, những lần như vậy cũng chỉ biết mắc võng lên cây qua đêm tạm đợi trời sáng”.

Theo anh Pháo, riêng khu vực làng Díp và Trạm Quản lý bảo vệ rừng số 2 hiện có khoảng 10.000 ha rừng, trong đó có khoảng 7.000 ha rừng tự nhiên. Bình quân mỗi nhân viên phải phụ trách tới khoảng 4.000 ha rừng. Gần 17 năm công tác song đến nay lương, thưởng, phụ cấp của anh Pháo mới chỉ ở mức 8 triệu đồng/tháng.

“Gắn bó với rừng nhiều năm rồi, công việc vất vả lắm nhưng mình cũng quen rồi. Nhiều hôm đi rừng về, may mắn lấy được tổ ong đưa về cho vợ bán, kiếm thêm đồng ra đồng vào trang trải cuộc sống. Anh em chúng tôi rất mong thời gian tới sẽ được quan tâm hơn, có thêm kinh phí hỗ trợ đi lại để yên tâm gắn bó lâu dài với công việc giữ rừng”, anh Pháo chia sẻ.

Thiếu thốn đủ bề song bất kể ngày nắng hay đêm mưa, những người lính gác rừng vẫn miệt mài, tuần tra bảo vệ nghiêm ngặt hàng nghìn ha rừng bằng tất cả trách nhiệm và tình yêu với màu xanh đại ngàn.

Gắn trách nhiệm, tạo sinh kế từ dịch vụ môi trường rừng

Trao đổi với PV, ông Hà Thành Hải Hậu – Phó Giám đốc BQL RPH Ia Ly cho biết: “Đơn vị hiện quản lý hơn 22.000 ha rừng, trải dài trên địa bàn 5 xã. Địa hình rừng chủ yếu là đồi núi phức tạp, giao thông chia cắt gây nhiều khó khăn trong việc quản lý, bám sát địa bàn. Diện tích rừng lớn, trong khi lực lượng mỏng khiến việc tuần tra bảo vệ rừng càng trở nên vất vả.

Đặc thù của nghề giữ rừng là thường xuyên ở rừng dài ngày, xa gia đình, xa vợ con và đối mặt với nhiều nguy hiểm. Tuy nhiên chế độ đãi ngộ hiện nay vẫn còn thấp khiến đời sống của lực lượng bảo vệ rừng gặp không ít khó khăn".

Theo ông Hậu, chế độ đãi ngộ chưa tương xứng trong khi áp lực giữ rừng lớn đã khiến nhiều nhân viên xin nghỉ việc. Trước thực trạng trên, Ban cũng đã kiến nghị, đề xuất cơ quan chức năng tạo điều kiện để đơn vị có thêm nguồn kinh phí phục vụ cho hoạt động bảo vệ rừng. Đồng thời, cần có thêm những chính sách đãi ngộ phù hợp dành cho lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách, nhằm động viên anh em yên tâm gắn bó lâu dài với công việc giữ “màu xanh” của đại ngàn.

Để hoàn thành tốt nhiệm vụ giữ rừng, BQL RPH Ia Ly đã giao khoán gần 1.000ha rừng cho cộng đồng bảo vệ rừng làng Dip, thuộc xã Ia Ly. Theo đó, động đồng này có 32 hộ dân người Jrai chia thành 3 nhóm. Các nhóm sẽ thay phiên nhau phối hợp với cán bộ, nhân viên BQL rừng phòng hộ Ia Ly đi tuần tra, bảo vệ rừng.

Ông Rơ Châm Oa (Tổ trưởng Tổ nhận khoán làng Dip) cho biết: “Kể từ khi nhận rừng giao khoán để chăm sóc, chúng tôi được hỗ trợ một khoản, phần nào giúp trang trải cuộc sống gia đình. Các thành viên nhận khoán giữ rừng sẽ tự phân chia thành từng nhóm, phối hợp với lực lượng của ban túc trực thường xuyên để bảo đảm không xảy ra cháy rừng, phá rừng làm nương rẫy và khai thác gỗ. Các nhóm sẽ luân phiên nhau giữ rừng, nhóm này vào thì nhóm kia về.

Sau những giờ tuần tra rừng cùng, chúng tôi tranh thủ thời gian để thả lưới trên sông cải thiện bữa ăn. Do điều kiện sinh hoạt tại chốt còn nhiều thiếu thốn nên cũng mong Nhà nước quan tâm xây dựng căn nhà kiên cố, được hỗ trợ lắp đặt năng lượng mặt trời phục vụ sinh hoạt hằng ngày để anh em yên tâm ở lại chốt giữ rừng. Bên cạnh đó, bà con cũng mong muốn sớm được thanh toán tiền khoán dịch vụ bảo vệ môi trường vào dịp cuối năm để trang trải cuộc sống và có thêm động lực bám rừng”.

Đánh giá hiệu quả về mô hình giao khoán rừng cho cộng đồng làng quản lý, Phó Giám đốc BQL RPH Ia Ly nhấn mạnh: “Việc giao rừng cho cộng đồng làng giúp chúng tôi có thêm nhân lực cùng tham gia tuần tra, bảo vệ rừng. Quan trọng hơn, khi nhận rừng giao khoán, các nhóm hộ và cộng đồng dân cư sống gần rừng có thêm nguồn thu nhập ổn định, từ đó nâng cao ý thức, trách nhiệm trong việc giữ rừng”.

Theo ông Hậu, khi người dân xem rừng là “cần câu cơm” và là tài sản gắn bó trực tiếp với cuộc sống của mình, họ sẽ chủ động hơn trong việc phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại rừng. Chính sự đồng hành ấy đã góp phần giữ màu xanh đại ngàn và tạo nên những “lá chắn” bền bỉ ở khu vực rừng giáp ranh.