Đây là kết quả từ nghiên cứu Giám sát nồng độ bụi mịn PM2.5 tại các cơ sở dịch vụ ăn uống, giải trí cấm hút thuốc lá trong nhà, năm 2025 do Trường Đại học Y tế Công cộng thực hiện.
Thời gian triển khai thu thập số liệu từ ngày 23/6 - 30/8 tại 85 địa điểm quán cà phê, nhà hàng, bar, karaoke có phục vụ khách hàng trong nhà ở 3 TP Hà Nội, Bắc Ninh, Hội An.
Các cơ sở dịch vụ ăn uống, giải trí trong nghiên cứu có quy định về khu vực hút thuốc khác nhau. Mỗi địa điểm được xếp vào một trong ba nhóm:
Cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà (có biển cấm, không có gạt tàn);
Có khu vực riêng cho người hút thuốc DSA/DSR (trong cùng không gian, vừa có bàn cho phép hút, vừa có bàn không cho hút);
Cho phép hút thuốc toàn bộ khu vực trong nhà (có gạt tàn trên hầu hết các bàn, không có biển cấm).
Nhóm sử dụng máy đo chất lượng không khí trong nhà, đặt ở vị trí khách thường ngồi, đo liên tục khoảng 60 phút vào giờ đông khách. Bên cạnh đó, người nghiên cứu cũng ghi lại số người hút thuốc, diện tích quán, loại hình dịch vụ… để phân tích.
PGS.TS Lê Thị Thanh Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y tế Công cộng cho biết, đây là nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam sử dụng công nghệ kỹ thuật cao để đo lường, đánh giá chính xác nồng độ bụi mịn và mức phơi nhiễm các chất độc từ thuốc lá.
Khói thuốc lá từ lâu đã được chứng minh là gây hại cho cả người hút và người hít phải khói thuốc thụ động. Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã quy định nhiều địa điểm công cộng trong nhà phải cấm hút thuốc hoàn toàn và trong khuôn viên.
Tuy nhiên thực tế cho thấy một số quán ăn, quán cà phê, quán bar, karaoke vẫn cho phép hút thuốc trong nhà hoặc bố trí khu vực riêng cho người hút thuốc.
Khói thuốc lá là một trong những nguồn chính tạo ra bụi mịn PM2.5 trong không gian kín. Khi trong quán có người hút thuốc, máy đo cho thấy chỉ số PM2.5 lập tức tăng vọt.
Điều đó có nghĩa là tất cả những ai đang ngồi trong không gian đó kể cả không hút thuốc đều phải hít chung khói thuốc lá và bụi mịn.
"Nhóm nghiên cứu của Trường Đại học Y tế công cộng đã tiến hành đo nồng độ bụi mịn PM2.5 - chỉ số quan trọng phản ánh mức ô nhiễm không khí, trong đó có khói thuốc lá ngay tại những quán mà người dân vẫn lui tới hàng ngày", PGS.TS Hương thông tin.
ThS Nguyễn Hữu Quý, Trưởng khoa Truyền thông Giáo dục Sức khỏe (Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP Đà Nẵng) cho biết, những số liệu khoa học từ nghiên cứu là cơ sở lý thuyết và thực tiễn thuyết phục để các tỉnh, thành phố triển khai các hoạt động can thiệp mạnh mẽ, xây dựng môi trường không khói thuốc thực sự hiệu quả.
Đồng thời nó cũng là cơ sở quan trọng để khuyến khích các chủ cơ sở kinh doanh; đặc biệt các cơ sở du lịch, dịch vụ tự nguyện áp dụng mô hình 100% không khói thuốc.
Theo các chuyên gia, nồng độ bụi mịn PM2.5 là một chỉ dấu quan trọng phản ánh sự hiện diện của khói thuốc lá thụ động vì khói thuốc là một trong những nguồn phát thải PM2.5 đậm đặc nhất trong môi trường.
Nghiên cứu cũng đưa ra đánh giá mức độ ô nhiễm hạt và mức độ phơi nhiễm với các chất độc đặc trưng của thuốc lá.
