Kiểm toán nhà nước: Linh hoạt trong hành động, kiến tạo minh bạch nguồn lực công

Trong bối cảnh yêu cầu minh bạch hóa nguồn lực công ngày càng cao, Kiểm toán nhà nước (KTNN) không chỉ kiểm tra, giám sát, mà còn linh hoạt điều hành, hài hòa trong phối hợp để đồng hành cùng Chính phủ tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy hiệu quả quản lý tài chính công.

Thực hiện đúng yêu cầu và đề nghị kiểm toán

Theo quy định của Luật KTNN, hoạt động kiểm toán được khởi tạo theo hai cơ chế: Yêu cầu kiểm toán (bắt buộc) và đề nghị kiểm toán (xem xét).

Thứ nhất, yêu cầu kiểm toán - mang tính pháp lý bắt buộc, được khởi tạo từ Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ. Khi nhận được yêu cầu này, KTNN phải nhanh chóng triển khai thực hiện, không có quyền từ chối, dù quy mô công trình lớn hay nhỏ. Với tinh thần trách nhiệm cao, KTNN luôn chủ động tổ chức, điều phối nhân lực, đảm bảo yêu cầu kiểm toán được thực hiện đúng tiến độ và chất lượng.

Thứ hai, đề nghị kiểm toán - xuất phát từ các cơ quan như Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng, Thường trực Hội đồng nhân dân hoặc Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh. Đây không phải nhiệm vụ bắt buộc, nên KTNN sẽ xem xét kỹ lưỡng dựa trên các tiêu chí: Mức độ cần thiết, quy mô, tác động đến quản lý tài chính công và khả năng bố trí nguồn lực trong năm kế hoạch.

4.jpg
Việc công khai, minh bạch quy trình lập và điều chỉnh kế hoạch kiểm toán tiếp tục khẳng định uy tín, năng lực chuyên môn và trách nhiệm của KTNN. Ảnh: TL

Việc lập và điều chỉnh kế hoạch kiểm toán của KTNN luôn được thực hiện trên nguyên tắc ưu tiên - trọng điểm - hiệu quả, bảo đảm mỗi cuộc kiểm toán mang lại giá trị thông tin và sử dụng cao nhất cho công tác quản lý nhà nước.

Trong quá trình xem xét đề nghị kiểm toán, KTNN áp dụng các tiêu chí rõ ràng, vừa đảm bảo tính linh hoạt trong điều hành, vừa tuân thủ quy trình chuyên môn. Với những đề nghị kiểm toán chỉ liên quan tới một vài công trình nhỏ, KTNN sẽ lồng ghép nội dung kiểm toán vào kế hoạch tổng thể của Bộ, cơ quan Trung ương hoặc địa phương trong năm kế hoạch tiếp theo, nhằm tránh chồng chéo, dàn trải và giữ vững tính ổn định của kế hoạch kiểm toán.

Ngược lại, KTNN chỉ bổ sung cuộc kiểm toán độc lập trong những trường hợp thật sự cần thiết, có ý nghĩa lớn đối với hoạt động quản lý, điều hành - chẳng hạn kiểm toán phục vụ sáp nhập đơn vị hành chính, sắp xếp bộ máy, hoặc phục vụ báo cáo kỳ họp Hội đồng nhân dân bất thường.

Để đảm bảo tính tập trung và hiệu quả, KTNN yêu cầu các cơ quan gửi đề nghị kiểm toán xác định rõ mục tiêu, nội dung và thời gian cần kiểm toán, làm cơ sở đánh giá mức độ phù hợp và khả năng đáp ứng. Cách tiếp cận linh hoạt nhưng kiểm soát chặt chẽ này giúp KTNN cân đối năng lực nhân sự, thời gian và khối lượng công việc, duy trì hiệu quả hoạt động ở mức cao nhất.

Tháo gỡ vướng mắc, đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Thời gian qua, KTNN đã thể hiện rõ tinh thần chủ động, linh hoạt thông qua việc triển khai nhiều cuộc kiểm toán đồng thời theo cả yêu cầu bắt buộc và đề nghị từ các địa phương.

Một ví dụ điển hình là Dự án đầu tư xây dựng cầu Hòa Trung (tỉnh Cà Mau). Trước yêu cầu của Chính phủ, KTNN đã nhanh chóng tổ chức kiểm toán, kịp thời xác nhận số liệu và giúp cơ quan chức năng tháo gỡ vướng mắc pháp lý khiến dự án chậm thanh toán do phát sinh tiền lãi vay vượt giá trị công trình.

Thực hiện Nghị quyết số 170/2024/QH15 của Quốc hội, ngày 1/10/2025, Tổng Kiểm toán nhà nước Ngô Văn Tuấn đã ký ban hành Quyết định số 1540/QĐ-KTNN về kiểm toán xác định giá đất, tính tiền sử dụng đất và tiền thuê đất đối với các dự án có vướng mắc tại TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Khánh Hòa - một nội dung được Quốc hội và cử tri đặc biệt quan tâm. Cuộc kiểm toán này không chỉ cung cấp dữ liệu độc lập, khách quan mà còn giúp minh bạch hóa hoạt động định giá, quản lý đất đai tại các địa phương trọng điểm.

Cùng ngày, theo đề nghị của UBND TP. Hồ Chí Minh, KTNN ban hành Quyết định số 1541/QĐ-KTNN, bổ sung kiểm toán Dự án cầu Thủ Thiêm 2 và Dự án tuyến đường Tân Sơn Nhất - Bình Lợi - Vành đai ngoài nhằm tháo gỡ vướng mắc tài chính trong quá trình thực hiện. Trước đó, ngày 24/9/2025, KTNN cũng ký Quyết định số 1487/QĐ-KTNN, bổ sung kiểm toán Dự án cầu Nguyễn Trãi và chỉnh trang đô thị vùng phụ cận theo đề nghị của UBND TP. Hải Phòng.

Đối với đề nghị kiểm toán của UBND TP. Hà Nội (Công văn số 5175/UBND-KT ngày 19/9/2025) về quản lý và sử dụng kinh phí tổ chức các hoạt động Kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, KTNN đã phản hồi rõ ràng: Trân trọng ghi nhận đề nghị của Thành phố và cho biết nội dung này sẽ được xem xét trong cuộc kiểm toán ngân sách địa phương năm 2026, tránh phát sinh thêm đầu mối, đồng thời đảm bảo đúng quy trình và kế hoạch tổng thể.

Những ví dụ trên là minh chứng sinh động cho phương châm điều hành linh hoạt nhưng có nguyên tắc của KTNN - vừa đáp ứng kịp thời các yêu cầu cấp bách từ Trung ương, vừa hài hòa xử lý các đề nghị từ địa phương.

Thông qua các cuộc kiểm toán theo yêu cầu và đề nghị, KTNN cung cấp những thông tin, dữ liệu chuẩn xác, khách quan, giúp các cơ quan có thẩm quyền ra quyết định đúng đắn, phù hợp với thực tiễn trong quản lý ngân sách, đất đai, tài sản công.

Việc công khai, minh bạch quy trình lập và điều chỉnh kế hoạch kiểm toán tiếp tục khẳng định uy tín, năng lực chuyên môn và trách nhiệm của KTNN - cơ quan độc lập, luôn đồng hành cùng Quốc hội, Chính phủ trong mục tiêu quản lý, sử dụng hiệu quả và minh bạch nguồn lực quốc gia.

Sự kết hợp linh hoạt trong điều hành, hài hòa trong phối hợp, cùng tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc chuyên môn chính là nền tảng giúp KTNN tiếp tục củng cố vị thế - bảo đảm cho mọi quyết định về ngân sách, tài sản nhà nước được thực hiện đúng pháp luật, minh bạch và vì lợi ích quốc gia.

Xem thêm

Chiến dịch 500 ngày đêm: Phát hiện thêm 8 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Chiến dịch 500 ngày đêm: Phát hiện thêm 8 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

(CLO) Chiều 1/8, Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh cho biết, lực lượng làm nhiệm vụ tiếp tục phát hiện và quy tập thêm 8 bộ hài cốt liệt sĩ tại Khu B, Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh). Trong đó, có 7 bộ còn di vật kèm theo. Như vậy, tính từ ngày 23/6 đến nay, tổng số hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tại khu vực này là 168 bộ.

Chủ tịch Hà Nội kiểm tra tiến độ dự án đường Đặng Thai Mai và Nhà hát Ngọc Trai

Chủ tịch Hà Nội kiểm tra tiến độ dự án đường Đặng Thai Mai và Nhà hát Ngọc Trai

(CLO) Chiều 1/8, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đã trực tiếp kiểm tra tiến độ hai dự án trọng điểm trên địa bàn phường Tây Hồ: Dự án xây dựng tuyến đường Đặng Thai Mai và Dự án Nhà hát Ngọc Trai. Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh tiến độ nhưng tuyệt đối không được làm ảnh hưởng đến chất lượng và mỹ quan công trình.

Khuyến khích mỗi tỉnh, thành phố có 1 đền thờ liệt sĩ và người có công

Khuyến khích mỗi tỉnh, thành phố có 1 đền thờ liệt sĩ và người có công

(CLO) Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án tổ chức các hoạt động hướng tới Kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027) hướng tới bảo đảm 100% các công trình ghi công liệt sĩ tại các địa phương trên cả nước được nâng cấp, sửa chữa, chỉnh trang; khuyến khích mỗi tỉnh, thành phố có 1 đền thờ liệt sĩ và người có công với nước.

Hội nghị Ngoại giao 33: Định hướng bao trùm, tạo xung lực trong giai đoạn mới

Hội nghị Ngoại giao 33: Định hướng bao trùm, tạo xung lực trong giai đoạn mới

Sáng 1/8, tại Hà Nội, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 với chủ đề “Phát huy vai trò tiên phong và thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới” đã chính thức khai mạc theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới các địa phương và các cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài.

Ngoại giao Việt Nam cần chủ động, kiến tạo và phát huy vị thế chiến lược trong kỷ nguyên mới

Ngoại giao Việt Nam cần chủ động, kiến tạo và phát huy vị thế chiến lược trong kỷ nguyên mới

Bên lề Hội nghị Ngoại giao 33 và Hội nghị Ngoại vụ 22 diễn ra từ 1 - 7/8, các Đại sứ đã nhấn mạnh những nhiệm vụ trọng tâm cùng tư duy chiến lược hoàn toàn mới, nhằm đưa công tác đối ngoại của Việt Nam thích ứng hiệu quả với bối cảnh thế giới biến động nhanh chóng, phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Đối ngoại phải phát huy vai trò tiên phong, tham mưu đúng, hành động kịp thời

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Đối ngoại phải phát huy vai trò tiên phong, tham mưu đúng, hành động kịp thời

Sáng 1/8, tại Hà Nội, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 với chủ đề “Phát huy vai trò tiên phong và thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới” đã chính thức khai mạc theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới các địa phương và các cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Phiên khai mạc toàn thể Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Phiên khai mạc toàn thể Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33

(CLO) Sáng 1/8, tại Hà Nội, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 đã chính thức khai mạc theo hình thức trực tiếp từ điểm cầu chính tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế kết hợp trực tuyến với các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương và các Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị.

Hà Nội: Sắp có phố đi bộ thông minh lấy Cốm Vòng làm bản sắc

Hà Nội: Sắp có phố đi bộ thông minh lấy Cốm Vòng làm bản sắc

(CLO) Tuyến phố đi bộ mới của Hà Nội tại khu vực công viên Cầu Giấy sẽ mang định hướng "Thung lũng sáng tạo, không gian xanh và tinh hoa cốm Vòng". Đặc biệt, đây sẽ là mô hình phố đi bộ thông minh, quản lý giao thông 3 lớp và có khu ẩm thực trên xe lưu động.

Làm rõ tiêu chuẩn người hưởng hỗ trợ 300% lương giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế

Làm rõ tiêu chuẩn người hưởng hỗ trợ 300% lương giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế

(CLO) Đánh giá giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế là công việc đặc thù, phức tạp, đòi hỏi cao về năng lực và trí tuệ, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu thống nhất với đề xuất hỗ trợ tối đa 300% lương cho người trực tiếp tham gia vụ việc. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng lưu ý cần bổ sung ngay các tiêu chí chặt chẽ về thời gian, điều kiện thụ hưởng và quy rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan nhằm bảo đảm hỗ trợ đúng người, đúng việc, đúng công sức.

Việt Nam phấn đấu làm chủ công nghệ chỉnh sửa gen, thay thế 60% sản phẩm sinh học nhập khẩu

Việt Nam phấn đấu làm chủ công nghệ chỉnh sửa gen, thay thế 60% sản phẩm sinh học nhập khẩu

(CLO) Việt Nam đặt mục tiêu làm chủ công nghệ sinh học thế hệ mới, công nghệ sinh học chiến lược, công nghệ chỉnh sửa gen; phấn đấu số lượng sản phẩm công nghệ sinh học được tạo ra từ Kế hoạch phát triển công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp và môi trường thay thế tối thiểu 60% sản phẩm nhập khẩu so với các sản phẩm cùng loại; đóng góp vào 15% giá trị gia tăng của ngành công nghiệp sinh học.

Ưu tiên vốn, thu hút và trọng dụng nhân tài cho các ngành mũi nhọn

Ưu tiên vốn, thu hút và trọng dụng nhân tài cho các ngành mũi nhọn

(CLO) Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương ưu tiên bố trí nguồn lực tài chính, tập trung đào tạo nhân lực cho các ngành công nghệ cao, công nghệ chiến lược, chuyển đổi số; đồng thời hoàn thiện chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh mới.

Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số 1.0: Lấy người dùng làm trung tâm với hệ sinh thái dịch vụ hợp nhất

Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số 1.0: Lấy người dùng làm trung tâm với hệ sinh thái dịch vụ hợp nhất

(CLO) Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 1425/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số (phiên bản 1.0). Trong đó, nguyên tắc cốt lõi của Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số là lấy người dùng làm trung tâm với hệ sinh thái dịch vụ hợp nhất.

'Cởi trói' thủ tục mã số vùng trồng: Làm toàn trình trên mạng, tổ chức tự khai, tự chịu trách nhiệm

'Cởi trói' thủ tục mã số vùng trồng: Làm toàn trình trên mạng, tổ chức tự khai, tự chịu trách nhiệm

(CLO) Việc cấp và quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói được thực hiện toàn trình trên môi trường mạng theo nguyên tắc tổ chức, cá nhân tự khai, tự chịu trách nhiệm, giảm thời gian, giảm chi phí tuân thủ, đơn giản hóa thủ tục hành chính, không phát sinh thủ tục hành chính mới.

Cỡ chữ bài viết: