Kiểm toán nhà nước: Linh hoạt trong hành động, kiến tạo minh bạch nguồn lực công

Thực hiện đúng yêu cầu và đề nghị kiểm toán

Theo quy định của Luật KTNN, hoạt động kiểm toán được khởi tạo theo hai cơ chế: Yêu cầu kiểm toán (bắt buộc) và đề nghị kiểm toán (xem xét).

Thứ nhất, yêu cầu kiểm toán - mang tính pháp lý bắt buộc, được khởi tạo từ Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ. Khi nhận được yêu cầu này, KTNN phải nhanh chóng triển khai thực hiện, không có quyền từ chối, dù quy mô công trình lớn hay nhỏ. Với tinh thần trách nhiệm cao, KTNN luôn chủ động tổ chức, điều phối nhân lực, đảm bảo yêu cầu kiểm toán được thực hiện đúng tiến độ và chất lượng.

Thứ hai, đề nghị kiểm toán - xuất phát từ các cơ quan như Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng, Thường trực Hội đồng nhân dân hoặc Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh. Đây không phải nhiệm vụ bắt buộc, nên KTNN sẽ xem xét kỹ lưỡng dựa trên các tiêu chí: Mức độ cần thiết, quy mô, tác động đến quản lý tài chính công và khả năng bố trí nguồn lực trong năm kế hoạch.

4.jpg
Việc công khai, minh bạch quy trình lập và điều chỉnh kế hoạch kiểm toán tiếp tục khẳng định uy tín, năng lực chuyên môn và trách nhiệm của KTNN. Ảnh: TL

Việc lập và điều chỉnh kế hoạch kiểm toán của KTNN luôn được thực hiện trên nguyên tắc ưu tiên - trọng điểm - hiệu quả, bảo đảm mỗi cuộc kiểm toán mang lại giá trị thông tin và sử dụng cao nhất cho công tác quản lý nhà nước.

Trong quá trình xem xét đề nghị kiểm toán, KTNN áp dụng các tiêu chí rõ ràng, vừa đảm bảo tính linh hoạt trong điều hành, vừa tuân thủ quy trình chuyên môn. Với những đề nghị kiểm toán chỉ liên quan tới một vài công trình nhỏ, KTNN sẽ lồng ghép nội dung kiểm toán vào kế hoạch tổng thể của Bộ, cơ quan Trung ương hoặc địa phương trong năm kế hoạch tiếp theo, nhằm tránh chồng chéo, dàn trải và giữ vững tính ổn định của kế hoạch kiểm toán.

Ngược lại, KTNN chỉ bổ sung cuộc kiểm toán độc lập trong những trường hợp thật sự cần thiết, có ý nghĩa lớn đối với hoạt động quản lý, điều hành - chẳng hạn kiểm toán phục vụ sáp nhập đơn vị hành chính, sắp xếp bộ máy, hoặc phục vụ báo cáo kỳ họp Hội đồng nhân dân bất thường.

Để đảm bảo tính tập trung và hiệu quả, KTNN yêu cầu các cơ quan gửi đề nghị kiểm toán xác định rõ mục tiêu, nội dung và thời gian cần kiểm toán, làm cơ sở đánh giá mức độ phù hợp và khả năng đáp ứng. Cách tiếp cận linh hoạt nhưng kiểm soát chặt chẽ này giúp KTNN cân đối năng lực nhân sự, thời gian và khối lượng công việc, duy trì hiệu quả hoạt động ở mức cao nhất.

Tháo gỡ vướng mắc, đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Thời gian qua, KTNN đã thể hiện rõ tinh thần chủ động, linh hoạt thông qua việc triển khai nhiều cuộc kiểm toán đồng thời theo cả yêu cầu bắt buộc và đề nghị từ các địa phương.

Một ví dụ điển hình là Dự án đầu tư xây dựng cầu Hòa Trung (tỉnh Cà Mau). Trước yêu cầu của Chính phủ, KTNN đã nhanh chóng tổ chức kiểm toán, kịp thời xác nhận số liệu và giúp cơ quan chức năng tháo gỡ vướng mắc pháp lý khiến dự án chậm thanh toán do phát sinh tiền lãi vay vượt giá trị công trình.

Thực hiện Nghị quyết số 170/2024/QH15 của Quốc hội, ngày 1/10/2025, Tổng Kiểm toán nhà nước Ngô Văn Tuấn đã ký ban hành Quyết định số 1540/QĐ-KTNN về kiểm toán xác định giá đất, tính tiền sử dụng đất và tiền thuê đất đối với các dự án có vướng mắc tại TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Khánh Hòa - một nội dung được Quốc hội và cử tri đặc biệt quan tâm. Cuộc kiểm toán này không chỉ cung cấp dữ liệu độc lập, khách quan mà còn giúp minh bạch hóa hoạt động định giá, quản lý đất đai tại các địa phương trọng điểm.

Cùng ngày, theo đề nghị của UBND TP. Hồ Chí Minh, KTNN ban hành Quyết định số 1541/QĐ-KTNN, bổ sung kiểm toán Dự án cầu Thủ Thiêm 2 và Dự án tuyến đường Tân Sơn Nhất - Bình Lợi - Vành đai ngoài nhằm tháo gỡ vướng mắc tài chính trong quá trình thực hiện. Trước đó, ngày 24/9/2025, KTNN cũng ký Quyết định số 1487/QĐ-KTNN, bổ sung kiểm toán Dự án cầu Nguyễn Trãi và chỉnh trang đô thị vùng phụ cận theo đề nghị của UBND TP. Hải Phòng.

Đối với đề nghị kiểm toán của UBND TP. Hà Nội (Công văn số 5175/UBND-KT ngày 19/9/2025) về quản lý và sử dụng kinh phí tổ chức các hoạt động Kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, KTNN đã phản hồi rõ ràng: Trân trọng ghi nhận đề nghị của Thành phố và cho biết nội dung này sẽ được xem xét trong cuộc kiểm toán ngân sách địa phương năm 2026, tránh phát sinh thêm đầu mối, đồng thời đảm bảo đúng quy trình và kế hoạch tổng thể.

Những ví dụ trên là minh chứng sinh động cho phương châm điều hành linh hoạt nhưng có nguyên tắc của KTNN - vừa đáp ứng kịp thời các yêu cầu cấp bách từ Trung ương, vừa hài hòa xử lý các đề nghị từ địa phương.

Thông qua các cuộc kiểm toán theo yêu cầu và đề nghị, KTNN cung cấp những thông tin, dữ liệu chuẩn xác, khách quan, giúp các cơ quan có thẩm quyền ra quyết định đúng đắn, phù hợp với thực tiễn trong quản lý ngân sách, đất đai, tài sản công.

Việc công khai, minh bạch quy trình lập và điều chỉnh kế hoạch kiểm toán tiếp tục khẳng định uy tín, năng lực chuyên môn và trách nhiệm của KTNN - cơ quan độc lập, luôn đồng hành cùng Quốc hội, Chính phủ trong mục tiêu quản lý, sử dụng hiệu quả và minh bạch nguồn lực quốc gia.

Sự kết hợp linh hoạt trong điều hành, hài hòa trong phối hợp, cùng tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc chuyên môn chính là nền tảng giúp KTNN tiếp tục củng cố vị thế - bảo đảm cho mọi quyết định về ngân sách, tài sản nhà nước được thực hiện đúng pháp luật, minh bạch và vì lợi ích quốc gia.

Xem thêm

Đề nghị FTSE Russell đồng hành thúc đẩy thị trường chứng khoán Việt Nam tiệm cận chuẩn mực quốc tế

Đề nghị FTSE Russell đồng hành thúc đẩy thị trường chứng khoán Việt Nam tiệm cận chuẩn mực quốc tế

(CLO) Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị Tổ chức FTSE Russell đồng hành cùng Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, các cơ quan quản lý nhà nước, khuyến nghị các giải pháp hữu ích thúc đẩy thị trường chứng khoán Việt Nam phát triển theo hướng ngày càng minh bạch, hiệu quả, tiệm cận với chuẩn mực quốc tế.

Nguồn thu từ cơ cấu lại vốn, cổ phần hóa được chi cho hạ tầng trọng điểm và giải quyết lao động dôi dư

Nguồn thu từ cơ cấu lại vốn, cổ phần hóa được chi cho hạ tầng trọng điểm và giải quyết lao động dôi dư

(CLO) Theo Nghị định số 357/2026/NĐ-CP của Chính phủ, toàn bộ nguồn thu từ cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp và cổ phần hóa đơn vị sự nghiệp công lập sẽ được phân bổ chặt chẽ vào ngân sách nhà nước, tập trung nguồn lực chi trả chế độ cho người lao động dôi dư, tinh giản biên chế và đầu tư phát triển các công trình kết cấu hạ tầng trọng điểm quốc gia, địa phương. 

Thông qua dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động

Thông qua dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động

(CLO) Chính phủ quyết nghị thông qua dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động như đề nghị của Bộ Nội vụ tại Tờ trình số 10248/TTr-BNV ngày 16/9/2026. Đồng thời, Chính phủ yêu cầu Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung báo cáo, đề xuất.

Giải cứu 10 ngư dân Việt Nam tại Malaysia về nước an toàn

Giải cứu 10 ngư dân Việt Nam tại Malaysia về nước an toàn

(CLO) Bộ Ngoại giao vừa phối hợp với các cơ quan chức năng bảo hộ và đưa 10 ngư dân Việt Nam gặp khó khăn tại bang Perak (Malaysia) về nước an toàn; đồng thời, đưa ra cảnh báo quan trọng đối với lao động khi ra nước ngoài làm việc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tham dự Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tham dự Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81

Theo Thông cáo của Bộ Ngoại giao, từ ngày 20 đến ngày 25 tháng 9 năm 2026, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, hoạt động song phương tại Hoa Kỳ và thăm cấp Nhà nước tới Canada theo lời mời của Toàn quyền Canada Louise Arbour.

Đề xuất tăng 7,8% lương tối thiểu vùng từ ngày 1/1/2027

Đề xuất tăng 7,8% lương tối thiểu vùng từ ngày 1/1/2027

(CLO) Bộ Nội vụ cho biết sẽ tham mưu trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, dự kiến áp dụng từ ngày 1/1/2027. Mức đề xuất tăng bình quân 7,8% so với hiện hành.

Năm nhiệm vụ trọng tâm trong học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh

Năm nhiệm vụ trọng tâm trong học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh

(CLO) Thay mặt Ban Bí thư, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư đã ký ban hành Kế hoạch số 09-KH/TW thực hiện Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị về "Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới".

Giữa mưa gió, lực lượng vũ trang Thanh Hóa bám địa bàn, hỗ trợ nhân dân

Giữa mưa gió, lực lượng vũ trang Thanh Hóa bám địa bàn, hỗ trợ nhân dân

(CLO) Giữa mưa lớn và nguy cơ ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang đã có mặt tại những nơi xung yếu, kịp thời hỗ trợ nhân dân sơ tán, bảo vệ tính mạng, tài sản; sẵn sàng lực lượng, phương tiện ứng phó các tình huống cứu hộ, cứu nạn.

Doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường học rộng cửa đề xuất nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược quốc gia

Doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường học rộng cửa đề xuất nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược quốc gia

(CLO) Từ nay đến trước ngày 30/9, các doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học cùng các tổ chức, cá nhân trên cả nước có thể trực tiếp gửi đề xuất nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược tới Bộ Khoa học và Công nghệ. Động thái này được kỳ vọng sẽ khơi thông nguồn lực sáng tạo từ cơ sở, đóng góp trực tiếp vào định hướng công nghệ mũi nhọn của quốc gia.

Phát huy trí tuệ tích lũy trong lịch sử, dẫn dắt phát triển đất nước

Phát huy trí tuệ tích lũy trong lịch sử, dẫn dắt phát triển đất nước

(CLO) Sáng 17/9, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Ban Chỉ đạo) họp Phiên thứ hai. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì Phiên họp.

ASEAN - Trung Quốc: Vững tin để hợp tác, kết nối để phát triển, đổi mới để cùng thịnh vượng

ASEAN - Trung Quốc: Vững tin để hợp tác, kết nối để phát triển, đổi mới để cùng thịnh vượng

(CLO) Dự Lễ khai mạc Hội chợ Trung Quốc - ASEAN (CAEXPO) và Hội nghị Thượng đỉnh Thương mại và Đầu tư Trung Quốc - ASEAN (CABIS), khẳng định cùng tạo ra giá trị, cùng nâng cao năng lực, cùng chia sẻ thành quả phát triển là động lực mạnh mẽ để hợp tác ASEAN - Trung Quốc tiến xa hơn, bền vững hơn, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chia sẻ thông điệp: "Vững tin để hợp tác, kết nối để phát triển, đổi mới để cùng thịnh vượng".

Theo dõi sát mực nước các sông ở Bắc Bộ và Thanh Hóa, sẵn sàng sơ tán dân khỏi vùng ngập sâu, sạt lở

Theo dõi sát mực nước các sông ở Bắc Bộ và Thanh Hóa, sẵn sàng sơ tán dân khỏi vùng ngập sâu, sạt lở

(CLO) Trước diễn biến phức tạp của mưa lũ, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia yêu cầu các tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa theo dõi chặt chẽ mực nước các triền sông, chủ động phương án bảo đảm an toàn hệ thống đê điều. Tổ chức di dời, sơ tán người dân tại các khu vực ven sông suối, vùng trũng thấp có nguy cơ ngập sâu, lũ quét và sạt lở đất đến nơi an toàn, kiên quyết kiểm soát người qua lại tại các ngầm tràn chia cắt nguy hiểm.

Sự thuyết phục và truyền cảm hứng là những điều kiện tiên quyết cho thành công trong công tác tư tưởng

Sự thuyết phục và truyền cảm hứng là những điều kiện tiên quyết cho thành công trong công tác tư tưởng

(NB&CL) Ngày 22/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 25–NQ/TW về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới. Phóng viên Báo Nhà báo & Công luận đã có cuộc trao đổi với TS. Nguyễn Văn Đáng - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh về một số yếu tố then chốt với sự thành công của công tác tư tưởng.

Cỡ chữ bài viết: