Quốc hội khóa XV đã rất nỗ lực
+ Thưa đại biểu Quốc hội, nhìn lại chặng đường Quốc hội khóa XV vừa qua, điều gì khiến ông trăn trở nhiều nhất?
- Nhìn lại nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, trong tôi có nhiều cảm xúc đan xen. Có niềm tự hào vì Quốc hội đã đi qua một nhiệm kỳ rất đặc biệt, với nhiều đổi mới trong tư duy xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế và thích ứng với yêu cầu phát triển mới của đất nước.
Tuy nhiên, cùng với niềm tự hào ấy là những trăn trở còn ở lại. Bởi, càng đi nhiều, gặp nhiều cử tri, càng tham gia sâu vào công việc lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, tôi càng thấy rằng vẫn còn không ít điều mà cá nhân tôi cũng như Quốc hội khóa XV chưa làm được như kỳ vọng ban đầu.
Điều khiến tôi day dứt nhất là có những vấn đề chúng ta đã nói rất nhiều, đã nhận diện rất rõ, nhưng bước đi trong thực tế vẫn còn chậm hơn đòi hỏi của cuộc sống. Đặc biệt, trong lĩnh vực văn hóa - lĩnh vực tôi gắn bó lâu năm, câu hỏi luôn thường trực là làm thế nào để văn hóa thực sự được đặt đúng vị trí của mình.
Không chỉ trong các bài phát biểu hay nghị quyết, mà phải hiện diện trong từng quyết định ngân sách, từng thiết kế chính sách, từng tiêu chí đánh giá phát triển. Chúng ta đã có thêm nhiều nhận thức đúng hơn về vai trò của văn hóa, nhưng quá trình thể chế hóa để biến nhận thức đó thành cơ chế cụ thể vẫn chưa theo kịp mong muốn.
Ở nhiều nơi, văn hóa vẫn chưa được nhìn nhận như một nguồn lực nội sinh, một sức mạnh mềm, một hệ điều tiết phát triển, mà đôi khi vẫn bị coi là phần việc đi sau. Đó là điều khiến tôi trăn trở rất nhiều.
+ Bên cạnh lĩnh vực văn hóa, theo ông, đâu là những vấn đề đặt ra từ thực tiễn mà Quốc hội khóa XV đã nhận diện, nhưng cần tiếp tục được Quốc hội khóa XVI quan tâm, hoàn thiện trong thời gian tới?
- Một trăn trở lớn khác là khoảng cách giữa làm luật và đi vào cuộc sống. Quốc hội ban hành luật, nghị quyết, cơ chế, nhưng điều người dân chờ đợi không chỉ là văn bản được thông qua, mà là sự thay đổi thật sự trong đời sống hằng ngày.
Qua nhiều lần tiếp xúc cử tri, tôi cảm nhận rất rõ mong muốn của người dân không nằm ở những điều quá lớn lao, mà ở những chuyển động cụ thể: thủ tục hành chính gọn hơn, dịch vụ công tốt hơn, môi trường văn hóa lành mạnh hơn, di sản được bảo vệ tốt hơn, quyền tiếp cận văn hóa bình đẳng hơn, người tài có cơ hội cống hiến rõ ràng hơn.
Ở góc độ đó, Quốc hội khóa XV đã rất nỗ lực, nhưng hiệu quả giám sát việc thực thi ở một số lĩnh vực vẫn cần mạnh hơn, sâu hơn và quyết liệt hơn. Có những luật ban hành rồi nhưng độ trễ thực thi còn dài; có những chủ trương rất đúng nhưng khi xuống đến cơ sở lại gặp vướng mắc về cách hiểu, cách làm hoặc tâm lý e ngại trách nhiệm.
Bên cạnh đó, chúng ta cũng chưa tạo được một bước đột phá đủ lớn cho những lĩnh vực mới của phát triển. Quốc hội phải đi trước một bước trong kiến tạo thể chế. Nhưng thực tế có lúc, pháp luật vẫn đi chậm hơn đời sống. Những vấn đề như công nghiệp văn hóa, tài sản số, không gian số, bản quyền số, dữ liệu… vẫn cần những bước đi mạnh mẽ, quyết liệt hơn.
Kỳ vọng Quốc hội khóa XVI sẽ thực sự là một Quốc hội kiến tạo phát triển theo đúng nghĩa
+ Từ những trăn trở đó, ông kỳ vọng Quốc hội khóa XVI sẽ tiếp nối và giải quyết như thế nào để đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước?
- Trước hết, tôi kỳ vọng Quốc hội khóa XVI sẽ thực sự là một Quốc hội kiến tạo phát triển theo đúng nghĩa. Không chỉ làm luật để quản lý, mà phải làm luật để mở đường; không chỉ giải quyết vấn đề trước mắt, mà phải chuẩn bị cho tương lai dài hạn của quốc gia.
Điều đó đòi hỏi một tư duy cải cách mạnh mẽ, biết lắng nghe thực tiễn, dựa trên tri thức, dữ liệu và kinh nghiệm quốc tế, nhưng đồng thời phải bám chắc vào điều kiện và lợi ích lâu dài của Việt Nam.
Tôi cũng kỳ vọng Quốc hội khóa XVI sẽ làm sâu sắc hơn chức năng giám sát. Người dân ngày nay không chỉ nhìn vào số lượng luật được thông qua, mà quan tâm nhiều hơn đến hiệu quả thực thi. Một Quốc hội mạnh không chỉ ở nghị trường, mà ở khả năng theo đến cùng các cam kết chính sách, phát hiện điểm nghẽn và thúc đẩy bộ máy vận hành hiệu quả hơn.
Riêng với lĩnh vực văn hóa, tôi mong sẽ có những quyết sách mang tính đột phá. Không thể bước vào kỷ nguyên phát triển mới nếu chỉ dựa vào hạ tầng cứng mà thiếu đi nền tảng văn hóa, con người và niềm tin xã hội.
+ Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XVI sắp tới được kỳ vọng sẽ đặt nền móng cho cả nhiệm kỳ. Theo ông, tinh thần và những công việc trọng tâm cần được xác lập ra sao?
- Kỳ họp thứ nhất luôn có ý nghĩa rất đặc biệt. Đây không chỉ là kỳ họp kiện toàn tổ chức bộ máy, mà còn là thời điểm xác lập tinh thần hành động cho cả nhiệm kỳ.
Theo tôi, điều quan trọng nhất là phải tạo được một khởi đầu rõ ràng về tư duy đổi mới và quyết tâm hành động. Quốc hội khóa XVI cần sớm xác định những ưu tiên lớn, những vấn đề trọng tâm của đất nước trong giai đoạn tới để từ đó xây dựng chương trình lập pháp, chương trình giám sát một cách có trọng tâm, trọng điểm.
Trong bối cảnh đất nước đang thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, tổ chức lại địa giới hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Quốc hội cần sớm ban hành hoặc hoàn thiện những đạo luật mang tính đặc thù để tháo gỡ các vướng mắc phát sinh, tạo điều kiện cho bộ máy vận hành thông suốt.
Đồng thời, kỳ họp đầu tiên cũng cần gửi đi một thông điệp rõ ràng về tinh thần gần dân, vì dân và hành động đến cùng vì lợi ích của Nhân dân. Mỗi quyết sách đưa ra không chỉ đúng về mặt chủ trương, mà phải khả thi và sớm đi vào cuộc sống.
+ Ông kỳ vọng như thế nào về các đại biểu và chất lượng hoạt động của Quốc hội khóa XVI trong nhiệm kỳ tới?
- Tôi kỳ vọng Quốc hội khóa XVI sẽ có sự kết hợp hài hòa giữa các đại biểu giàu kinh nghiệm và những đại biểu trẻ, năng động, sáng tạo. Sự gắn kết giữa các thế hệ, giữa kinh nghiệm và đổi mới sẽ là yếu tố rất quan trọng để nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội.
Một Quốc hội mạnh không chỉ dựa vào cơ cấu, mà dựa vào chất lượng thực chất của từng đại biểu – từ năng lực chuyên môn, bản lĩnh chính trị đến tinh thần trách nhiệm và sự gắn bó với cử tri.
Tôi cũng mong Quốc hội sẽ ngày càng gần dân hơn, sát dân hơn và có trách nhiệm đến cùng với những vấn đề mà người dân quan tâm. Khi người dân cảm nhận được sự thay đổi từ chính sách trong đời sống hằng ngày, đó chính là thước đo rõ nhất về hiệu quả hoạt động của Quốc hội.
Với cá nhân tôi, những trăn trở của khóa XV sẽ không dừng lại như những điều chưa làm được, mà sẽ là một lời nhắc nhở về trách nhiệm để tiếp tục nỗ lực, tiếp tục đóng góp cùng Quốc hội khóa XVI.
Đất nước đang đứng trước một ngưỡng cửa phát triển mới. Để bước qua ngưỡng cửa đó một cách vững vàng, chúng ta cần một Quốc hội thật sự bản lĩnh, trí tuệ, hành động và gần dân. Tôi tin rằng, với niềm tin mà cử tri đã trao gửi, Quốc hội khóa XVI sẽ tiếp nối và hiện thực hóa những kỳ vọng đó bằng những quyết sách đúng đắn và hành động hiệu quả.
+ Xin trân trọng cảm ơn ông!
