Ưu đãi phải đến đúng đối tượng, cộng đồng được hưởng lợi thực chất
Sáng 7/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội nghe Báo cáo tóm tắt thẩm tra dự án Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam.
Trình bày báo cáo, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm kịp thời thể chế hóa và triển khai Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị. Hồ sơ dự án Nghị quyết bảo đảm đầy đủ theo quy định.
Dự thảo được đánh giá phù hợp với Hiến pháp, tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, bám sát chủ trương, định hướng lớn của Nghị quyết số 26-NQ/TW. Dự thảo không quy định thủ tục hành chính, cơ bản bảo đảm các quy định về bình đẳng giới và chính sách dân tộc.
Ủy ban cũng tán thành việc ban hành những cơ chế, chính sách đặc thù thuộc thẩm quyền của Quốc hội, đối với các nội dung chưa được luật quy định hoặc đã quy định nhưng chưa đủ mạnh để tạo động lực phát triển du lịch. Chính sách cần tập trung vào những dự án có khả năng dẫn dắt, lan tỏa, thúc đẩy du lịch phát triển đột phá tại các địa bàn theo định hướng phát triển.
Bên cạnh việc cơ bản tán thành các nội dung dự thảo, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, đối chiếu với các luật liên quan, nhất là những dự án luật đang trình Quốc hội tại kỳ họp này; rà soát quy định về phân quyền, phân cấp và hoàn thiện văn bản hướng dẫn thi hành để bảo đảm thống nhất, đồng bộ, khả thi.
Đặc biệt, cần làm rõ hơn tác động đối với ngân sách và phương án bảo đảm nguồn lực cho từng chính sách. Việc áp dụng chính sách đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài cũng cần được rà soát kỹ.
Về nguyên tắc thực hiện, Ủy ban đề nghị ưu tiên đầu tư theo hiệu quả kinh tế - xã hội, gắn với phát triển du lịch bền vững; bảo đảm doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và cộng đồng dân cư, nhất là người dân vùng khó khăn, được tham gia và “thụ hưởng thực chất”.
Cùng với đó, cần quy định rõ trách nhiệm của cơ quan, cá nhân có thẩm quyền trong lựa chọn dự án, áp dụng chính sách; trách nhiệm kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả và cơ chế xử lý vi phạm, trục lợi.
Đối với các dự án được hưởng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư phát triển du lịch, Ủy ban cơ bản tán thành việc phân loại theo 5 tiêu chí về loại hình, quy mô, địa bàn, hiệu quả kinh tế và phát triển bền vững. Tuy nhiên, cần làm rõ căn cứ, tính khả thi của tiêu chí quy mô vốn đầu tư tối thiểu và tỷ lệ vốn đầu tư dành cho du lịch; đồng thời ưu tiên chính sách đối với doanh nghiệp du lịch trong nước.
Ủy ban cũng đề nghị bảo đảm các dự án được hỗ trợ, ưu đãi loại trừ những hợp phần kinh doanh dịch vụ ca-si-nô, trò chơi điện tử có thưởng, đặt cược và kinh doanh bất động sản; gắn ưu đãi với kết quả thực hiện.
Riêng với du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch làng nghề truyền thống quy mô vừa và nhỏ, cần quy định rõ tiêu chí, điều kiện và cơ chế hỗ trợ phù hợp. Trong đó, cộng đồng dân cư phải thực sự là chủ thể tham gia, quản lý, cung ứng dịch vụ và thụ hưởng lợi ích, gắn với bảo tồn văn hóa, tri thức bản địa, bảo vệ môi trường và phát triển sinh kế bền vững.
Không để ưu đãi chồng chéo, vượt mức Quốc hội quyết định
Về điều khoản thi hành, Ủy ban cơ bản tán thành quy định về thời hạn hiệu lực và chuyển tiếp của Nghị quyết. Tuy nhiên, cần rà soát để thống nhất thời điểm có hiệu lực, thời điểm áp dụng và thời điểm hết hiệu lực của từng chính sách.
Đáng chú ý, cần làm rõ phạm vi áp dụng khác luật, nguyên tắc lựa chọn ưu đãi có lợi hơn, không để xảy ra tình trạng cộng dồn, hưởng trùng lặp hoặc vượt mức Quốc hội quyết định. Văn bản dưới luật cũng không được mở rộng các ngoại lệ về thuế, ngân sách.
Ủy ban đề nghị xác định thời gian hưởng ưu đãi theo thời hạn còn lại của từng chính sách; làm rõ điều kiện áp dụng đối với dự án đã triển khai trước khi Nghị quyết có hiệu lực và nghĩa vụ tài chính trong giai đoạn chuyển tiếp.
