Lạm phát tăng vọt dưới tác động từ chiến sự Mỹ-Iran của ông Trump

Lạm phát tại Mỹ đã tăng mạnh trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump đang vướng vào cuộc xung đột quân sự kéo dài với Iran, theo các số liệu kinh tế mới nhất được công bố.

770-202604110741411.png
Hình minh họa kinh tế Mỹ. Ảnh: The Economist

Báo cáo Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3 cho thấy lạm phát tăng thêm 0,9 điểm phần trăm so với tháng 2, đưa mức tăng giá so với cùng kỳ năm trước lên 3,3%.

Đây là mức tăng theo năm cao nhất kể từ tháng 5 năm 2024, phản ánh áp lực ngày càng lớn lên chi phí sinh hoạt của người dân Mỹ.

Nguyên nhân chính của đợt tăng lạm phát này được cho là bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng tại Trung Đông, khởi phát sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích phối hợp nhằm vào Iran từ ngày 28 tháng 2.

Chiến sự đã khiến giá năng lượng toàn cầu leo thang, với giá dầu thường xuyên vượt ngưỡng 100 USD mỗi thùng trong tháng qua. Tại Mỹ, giá xăng trung bình đã vượt 4 USD một gallon, tăng gần 1 USD so với cùng kỳ năm ngoái.

Ngay sau khi báo cáo CPI được công bố vào sáng thứ Sáu, người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai đăng tải trên mạng xã hội X rằng Tổng thống Donald Trump “luôn thẳng thắn về những gián đoạn ngắn hạn” do cuộc chiến với Iran gây ra và chính quyền đang “tích cực nỗ lực để giảm thiểu tác động”.

Theo ông Desai, dù giá xăng và năng lượng biến động mạnh, giá của nhiều mặt hàng thiết yếu như trứng, thịt bò, thuốc kê đơn và sản phẩm sữa vẫn đang giảm hoặc giữ ổn định nhờ các chính sách của Tổng thống.

Cũng trong sáng cùng ngày, ông Trump đăng trên Truth Social dòng trạng thái với nội dung “SỰ TÁI THIẾT MẠNH MẼ NHẤT THẾ GIỚI”, song không nêu rõ ý nghĩa cụ thể của tuyên bố này.

Đà tăng mạnh của giá nhiên liệu phần lớn được quy cho việc Iran trên thực tế kiểm soát và hạn chế lưu thông tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược nơi khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu đi qua.

Dù Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần hồi đầu tuần, lưu lượng tàu thuyền qua khu vực này hầu như không có sự cải thiện đáng kể.

Số liệu từ Cục Thống kê Lao động Mỹ cho thấy lạm phát tháng 3 chịu tác động rõ rệt từ chi phí năng lượng tăng cao. Nhìn chung, giá năng lượng đã tăng 10,9%, trong đó riêng giá xăng tăng tới 21,2%.

Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình toàn quốc vào ngày thứ Sáu đạt 4,15 USD một gallon, với mức trung bình tại California là 5,91 USD và tại Florida là 4,09 USD.

Lạm phát lõi, không bao gồm nhóm thực phẩm và năng lượng, tăng 0,2% so với tháng trước và tăng 2,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Báo cáo cũng ghi nhận giá vé máy bay, quần áo và xe mới đều tăng.

Cụ thể, giá vé máy bay tăng 2,7% do chi phí nhiên liệu hàng không leo thang, trong khi giá điện tăng 0,8% và chi phí dịch vụ vận tải tăng 0,6%.

Các chuyên gia trước đó đã cảnh báo rằng giá nhiên liệu tăng mạnh sẽ sớm lan rộng sang các lĩnh vực khác của nền kinh tế, đẩy chi phí hàng hóa và dịch vụ hàng ngày của người dân Mỹ lên cao hơn.

Dù vậy, một số nhóm hàng vẫn ghi nhận tín hiệu tích cực. Giá thực phẩm tại siêu thị trong tháng 3 giảm nhẹ 0,2%, dù vẫn cao hơn 1,9% so với một năm trước.

Chi phí khí đốt sinh hoạt giảm 0,9% trong tháng, nhưng tính theo năm vẫn tăng 6,4%. Giá các mặt hàng y tế cũng giảm khoảng 1%.

Phản ứng từ Nhà Trắng cho thấy sự chú ý của chính quyền phần nào được hướng sang các vấn đề khác. Tài khoản “Rapid Response” của Nhà Trắng trên mạng xã hội X đã chia sẻ một đoạn tin tức có sự xuất hiện của ông Brandon Arnold, Phó chủ tịch Liên minh Người nộp thuế Quốc gia, nói về “nhiều tín hiệu tích cực trong lĩnh vực hoàn thuế”.

Trước đó, vào tháng trước, ông Trump từng giảm nhẹ tầm quan trọng của việc giá năng lượng tăng, cho rằng đây là cái giá nhỏ trong bối cảnh đảm bảo an ninh toàn cầu.

Trong một bài đăng trên Truth Social ngày 8 tháng 3, ông viết rằng giá dầu ngắn hạn sẽ sớm giảm khi “mối đe dọa hạt nhân từ Iran bị xóa bỏ”, và coi đây là chi phí cần thiết cho an toàn và hòa bình của nước Mỹ cũng như thế giới.

Chính quyền Trump hiện đang đẩy mạnh thông điệp về khả năng chi trả của người dân trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.

Hồi tháng 12, ông Trump đã tới bang chiến địa Pennsylvania để quảng bá chương trình kinh tế của mình, với các khẩu hiệu lớn nhấn mạnh mục tiêu giảm giá cả và tăng thu nhập.

Ông tuyên bố không có ưu tiên nào lớn hơn việc đưa chi phí sinh hoạt tại Mỹ trở lại mức dễ chịu hơn đối với người dân.

Tuy nhiên, theo khảo sát mới nhất của YouGov và The Economist được thực hiện trong tuần đầu tháng 4, tỷ lệ ủng hộ Tổng thống vẫn ở mức thấp.

Có tới 55% người được hỏi bày tỏ không hài lòng với ông Trump, trong khi chỉ 38% cho biết ủng hộ. Riêng về điều hành kinh tế, 56% đánh giá không tích cực, so với 37% tỏ ra hài lòng.

Xem thêm

EU dựng thêm loạt 'rào chắn', hàng Việt đứng trước 'bài kiểm tra' mới

EU dựng thêm loạt 'rào chắn', hàng Việt đứng trước 'bài kiểm tra' mới

(CLO) EU tiếp tục nâng chuẩn đối với hàng hóa nhập khẩu, từ phát thải carbon, bao bì đến truy xuất nguồn gốc và phòng vệ thương mại. Trong bối cảnh xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này vẫn tăng trưởng tích cực, các quy định mới đang đặt doanh nghiệp trước “bài kiểm tra” về năng lực đáp ứng tiêu chuẩn xanh và khả năng duy trì lợi thế cạnh tranh.

Tiền mã hóa – lối thoát của Iran giữa vòng vây trừng phạt

Tiền mã hóa – lối thoát của Iran giữa vòng vây trừng phạt

(CLO) Iran đang chuyển hướng sang sử dụng tiền mã hóa để duy trì dòng chảy thương mại trong bối cảnh xung đột và chịu sức ép phong tỏa từ Mỹ, đồng thời nới lỏng một số biện pháp kiểm soát ngoại tệ nghiêm ngặt nhằm đối phó với các lệnh trừng phạt ngày càng siết chặt.

Việt Nam - Liên bang Nga thúc đẩy hợp tác tài chính, mở thêm dư địa cho doanh nghiệp

Việt Nam - Liên bang Nga thúc đẩy hợp tác tài chính, mở thêm dư địa cho doanh nghiệp

(CLO) Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, chiều 8/9 (giờ địa phương), tại Trụ sở Bộ Tài chính Liên bang Nga, Bộ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam Ngô Văn Tuấn đã có buổi làm việc song phương với Bộ trưởng Tài chính Liên bang Nga Anton Germanovich Siluanov.

Pin lưu trữ: Giải pháp mới giảm áp lực cho lưới điện công nghiệp

Pin lưu trữ: Giải pháp mới giảm áp lực cho lưới điện công nghiệp

(CLO) Việc EVNNPC đưa các hệ thống BESS đầu tiên vào vận hành tại trạm biến áp 110 kV đánh dấu bước thử nghiệm công nghệ lưu trữ trên lưới điện phân phối. Giải pháp này được kỳ vọng hỗ trợ điều tiết phụ tải, giảm nguy cơ quá tải cục bộ tại những khu vực có nhu cầu điện công nghiệp lớn.

Việt Nam – EU: Cam kết hai chiều để nâng chất dòng vốn

Việt Nam – EU: Cam kết hai chiều để nâng chất dòng vốn

(CLO) Vượt qua quy mô hơn 33 tỷ USD hiện hữu, hợp tác đầu tư Việt Nam – EU đang bước vào giai đoạn nâng tầm về chiều sâu công nghệ. Tại tọa đàm sáng 8/9 do Bộ Tài chính tổ chức, hai bên khẳng định Nghị quyết 10-NQ/TW là đòn bẩy cải cách ưu đãi, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và kết nối doanh nghiệp châu Âu với chuỗi giá trị trong nước.

Đà Nẵng thí điểm phát triển kinh tế không gian tầm thấp

Đà Nẵng thí điểm phát triển kinh tế không gian tầm thấp

(CLO) Mở rộng dư địa phát triển lên vùng trời, Đà Nẵng đặt mục tiêu xây dựng hoàn chỉnh hệ sinh thái thử nghiệm, sản xuất và ứng dụng phương tiện bay tầm thấp (UAV) đến năm 2030. Nội dung Đề án vừa được đưa ra thảo luận tại hội thảo do UBND thành phố tổ chức sáng nay (8/9).

Biến năng lượng lãng phí thành 'nguồn tài nguyên' cho tăng trưởng

Biến năng lượng lãng phí thành 'nguồn tài nguyên' cho tăng trưởng

(CLO) Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng tăng, việc mở rộng nguồn cung không phải là lời giải duy nhất. Giảm lãng phí, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng đang mở ra một “nguồn tài nguyên” mới cho doanh nghiệp, vừa tiết giảm chi phí sản xuất, nâng cao sức cạnh tranh, vừa góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và giảm phát thải.

Khi cả thế giới 'ôm' USD quá chặt

Khi cả thế giới 'ôm' USD quá chặt

(CLO) Các quỹ hưu trí và công ty bảo hiểm trên toàn cầu đang “ôm” lượng lớn tài sản Mỹ nhưng lại giảm mức phòng ngừa rủi ro trước khả năng đồng USD suy yếu. Nếu tâm lý thị trường đảo chiều, việc đồng loạt tăng cường phòng vệ có thể tạo áp lực bán lớn lên đồng bạc xanh.

Lũ quét gây thiệt hại nặng nề, Nepal chật vật tìm nguồn lực phục hồi

Lũ quét gây thiệt hại nặng nề, Nepal chật vật tìm nguồn lực phục hồi

(CLO) Trận lũ quét thảm khốc gần đây đã gây thiệt hại khoảng 5 tỷ USD cho Nepal, tương đương một phần mười tổng sản lượng kinh tế hằng năm. Con số này đang tạo thêm áp lực lớn lên nền kinh tế vốn phụ thuộc nhiều vào kiều hối và vẫn chưa hoàn toàn vượt qua những tổn thất từ trận động đất năm 2015.

Mở “luồng xanh tăng trưởng” cho doanh nghiệp: Nguồn lực phải đến đúng nơi có năng lực, có khả năng tạo giá trị

Mở “luồng xanh tăng trưởng” cho doanh nghiệp: Nguồn lực phải đến đúng nơi có năng lực, có khả năng tạo giá trị

(NB&CL) Muốn tăng trưởng hai con số, nguồn lực phải đến đúng nơi có đơn hàng, có năng lực và có khả năng tạo thêm giá trị. 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam tăng 8,18%, nhưng chặng đường tới mục tiêu từ 10% trở lên vẫn còn rất dốc. Theo GS. Trần Thọ Đạt, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân, tăng trưởng chỉ có thể được nâng lên một quỹ đạo mới khi các chính sách hỗ trợ được chuyển thành dòng vốn, mặt bằng, năng lượng, thủ tục và cơ hội thị trường cụ thể cho doanh nghiệp.

Năm 2027: Doanh nghiệp Việt đối mặt cuộc 'sàng lọc' mạnh

Năm 2027: Doanh nghiệp Việt đối mặt cuộc 'sàng lọc' mạnh

(CLO) Dù kinh tế vĩ mô tiếp tục duy trì ổn định, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều sức ép từ chi phí sản xuất, khả năng tiếp cận vốn đến yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, năm 2027 được dự báo sẽ là giai đoạn doanh nghiệp chịu sự sàng lọc mạnh hơn.

Cỡ chữ bài viết: