Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo Thông tư quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng, lấy ý kiến rộng rãi.
Đây là lần đầu tiên một hành lang pháp lý riêng được đề xuất cho lực lượng nhà giáo đã nghỉ hưu nhưng tiếp tục tham gia giảng dạy, nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc xây dựng Thông tư nhằm cụ thể hóa các quy định trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục và Luật Giáo dục đại học sửa đổi, đồng thời thay thế các Thông tư số 44/2011 và 11/2013 về chế độ thỉnh giảng hiện hành.
Bổ sung hành lang pháp lý cho lực lượng nhà giáo sau nghỉ hưu
Trong bối cảnh nhiều địa phương đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt giáo viên cục bộ, đặc biệt ở các môn học đặc thù và khu vực vùng sâu, vùng xa, việc tìm kiếm nguồn giảng viên thỉnh giảng có trình độ phù hợp gặp không ít khó khăn.
Thực tế cho thấy, đội ngũ nhà giáo đã nghỉ hưu là những người có kinh nghiệm, chuyên môn vững vàng hoàn toàn có thể tiếp tục đóng góp cho ngành giáo dục. Tuy nhiên, do chưa có quy định pháp lý cụ thể, việc huy động lực lượng này còn nhiều hạn chế, từ điều kiện làm việc đến cơ chế sử dụng và đãi ngộ.
Dự thảo Thông tư lần này được kỳ vọng sẽ khắc phục khoảng trống pháp lý đó, tạo cơ sở để hình thành đội ngũ nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu – lực lượng có thể tham gia thường xuyên vào giảng dạy, nghiên cứu khoa học và phục vụ cộng đồng, góp phần tăng cường cho đội ngũ giáo viên, giảng viên cơ hữu.
Khắc phục bất cập trong quản lý và kiểm định chất lượng
Hiện nay, pháp luật mới chỉ có quy định đối với nhà giáo thỉnh giảng, chưa có văn bản điều chỉnh cụ thể đối với nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu. Điều này dẫn đến nhiều khó khăn trong thực tiễn, như việc xác định trách nhiệm pháp lý, phân bổ thời gian làm việc, khối lượng giảng dạy, nghĩa vụ nghiên cứu khoa học, cũng như tính toán các điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo.
Những khoảng trống này không chỉ ảnh hưởng đến tính minh bạch trong quản lý đội ngũ, mà còn gây bất cập trong công tác kiểm định chất lượng giáo dục, xếp hạng cơ sở giáo dục và quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.
Trong bối cảnh giáo dục đang đẩy mạnh tự chủ và hội nhập quốc tế, việc thiết lập mối quan hệ pháp lý rõ ràng giữa nhà giáo và cơ sở giáo dục trở nên cấp thiết. Dự thảo Thông tư được xây dựng theo hướng chuẩn hóa công tác quản lý nhân sự, tạo cơ sở pháp lý cho việc tuyển dụng, bố trí, phân công nhiệm vụ, đánh giá và sử dụng đội ngũ nhà giáo sau nghỉ hưu.
Tăng hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc ban hành quy định mới không chỉ giúp tận dụng hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao, mà còn góp phần nâng cao hiệu lực kiểm định và bảo đảm chất lượng giáo dục.
Các tiêu chuẩn đối với nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu sẽ trở thành chỉ báo định lượng quan trọng, phục vụ công tác hậu kiểm, đồng thời là căn cứ để kiểm tra, giám sát và xử lý trách nhiệm khi có vi phạm.
Đáng chú ý, quy định mới cũng hướng tới việc tạo sự ổn định và gắn bó lâu dài giữa nhà giáo sau nghỉ hưu với cơ sở giáo dục, qua đó nâng cao hiệu quả giảng dạy, nghiên cứu và đóng góp cho hệ thống giáo dục quốc dân.
