Lịch sử Hà Nội được học bằng tiếng Anh
Một giờ học Giáo dục địa phương tại Trường THPT Việt Đức không diễn ra hoàn toàn theo cách quen thuộc. Thay vì chỉ nghe giáo viên giới thiệu về lịch sử, địa danh hay làng nghề của Hà Nội bằng tiếng Việt, học sinh lớp 11A6 được tiếp cận nội dung bài học bằng tiếng Anh.
Những câu hỏi, phần trao đổi và hoạt động tương tác trong giờ học buộc học sinh không chỉ nhớ kiến thức mà còn phải sử dụng ngoại ngữ để suy nghĩ, diễn đạt và trao đổi với giáo viên.
Em Hoàng Thảo Nguyên cho biết Trường THPT Việt Đức vốn có môi trường học ngoại ngữ khá đa dạng, với tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Trung Quốc và tiếng Nhật. Gần đây, nhà trường bắt đầu đưa tiếng Anh vào một số môn học như Vật lý, Hóa học, Sinh học và Giáo dục địa phương.
“Những môn học này trước đây vốn chỉ được giảng dạy bằng tiếng Việt. Khi chuyển sang học bằng tiếng Anh thì đây là một trải nghiệm rất mới đối với học sinh chúng em”, Nguyên nói.
Theo nữ sinh, việc học bằng tiếng Anh khiến các tiết học thú vị hơn bởi học sinh phải tư duy trực tiếp bằng ngoại ngữ, đồng thời chủ động sử dụng khả năng ngôn ngữ để giao tiếp với giáo viên và hiểu sâu hơn nội dung bài học.
Thách thức lớn nhất, theo Nguyên, là sự bỡ ngỡ trong giai đoạn đầu. Học sinh vốn đã quen với việc tiếp nhận kiến thức bằng tiếng Việt nên khi chuyển sang tiếng Anh sẽ khó tránh khỏi những rào cản về từ vựng, cách diễn đạt và khả năng tiếp nhận kiến thức chuyên môn.
Tuy nhiên, việc sử dụng tiếng Anh thường xuyên trong giờ học cũng giúp học sinh hình thành thói quen, cải thiện kỹ năng ngôn ngữ và chuẩn bị tốt hơn cho những yêu cầu học tập sau này, đặc biệt với những em có ý định du học.
Vũ Yến Trang, học sinh cùng lớp, lại nhìn thấy ở những tiết học này một cơ hội để học sinh sử dụng ngoại ngữ theo cách thực tế hơn.
“Chúng em vừa được tiếp cận các kiến thức học thuật, vừa có thể rèn luyện kỹ năng trao đổi, diễn đạt và truyền đạt thông tin bằng ngoại ngữ thứ hai”, Trang chia sẻ.
Không khí trong lớp học cũng thay đổi. Học sinh chủ động giơ tay phát biểu, trao đổi và tham gia các hoạt động thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức một chiều.
Không chỉ “học tiếng Anh”
Nhà giáo Nguyễn Bội Quỳnh, Hiệu trưởng Trường THPT Việt Đức, cho hay việc đưa tiếng Anh vào các môn học khác mới được nhà trường bắt đầu triển khai trong năm nay.
Việc lựa chọn môn Giáo dục địa phương để thử nghiệm được nhà trường cân nhắc bởi nội dung bài học gắn với lịch sử Hà Nội, các địa danh và làng nghề. Học sinh vừa sử dụng tiếng Anh, vừa tìm hiểu những giá trị văn hóa của nơi mình đang sống.
Theo cô Quỳnh, nhà trường cũng thiết kế bài học theo mô hình lớp học hỗn hợp, tích hợp các đường dẫn và phần mềm công nghệ. Sau khi hoàn thiện, học liệu có thể được chuyển thành video, đưa lên hệ thống học liệu số để các trường khác khai thác.
“Các thầy cô chỉ mất công làm giáo án thôi, mà làm kỹ một chút bởi vì chúng tôi phải gắn rất nhiều đường dẫn liên kết, sử dụng các phần mềm công nghệ vào trong bài giảng. Tuy nhiên, khi chuyển cho các trường khác thì sẽ rất dễ dàng sử dụng”, cô Quỳnh nói.
Cách làm này cũng cho thấy một hướng tiếp cận của Hà Nội: Thay vì yêu cầu tất cả trường cùng triển khai ngay một mô hình, những mô hình được thử nghiệm, hoàn thiện và chứng minh hiệu quả có thể trở thành nguồn học liệu để chia sẻ, nhân rộng.
Đây cũng là tinh thần được Hà Nội xác định trong quá trình triển khai Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045”.
Theo Quyết định số 2371/QĐ-TTg ngày 27/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ, đề án hướng tới nâng cao năng lực tiếng Anh cho trẻ em, học sinh, sinh viên, đáp ứng yêu cầu phát triển con người Việt Nam trong thời đại khoa học, công nghệ, kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế.
Tại Hà Nội, thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ cơ sở giáo dục xây dựng và duy trì môi trường học tập, giao tiếp và sử dụng tiếng Anh phù hợp với từng cấp học, trình độ đào tạo và điều kiện thực tế. Tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 4.500 tỷ đồng.
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Phạm Quốc Toản cho rằng điểm đột phá của chương trình không nằm ở việc đơn thuần tăng thời lượng học ngoại ngữ.
Theo ông, thành phố muốn từng bước chuyển từ việc chủ yếu “học tiếng Anh” sang tạo môi trường để học sinh, giáo viên, cán bộ và nhân viên thường xuyên “sử dụng tiếng Anh” trong học tập, giao tiếp và các hoạt động giáo dục.
Đầu tư cho giáo viên trước khi mở rộng
Để tiếng Anh thực sự đi vào các môn học, bài toán không chỉ nằm ở chương trình hay thiết bị mà trước hết là năng lực của đội ngũ.
Theo ông Phạm Quốc Toản, trong hai năm 2026 và 2027, Hà Nội sẽ tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách, rà soát thực trạng, xây dựng tiêu chí đánh giá, phát triển học liệu, bồi dưỡng giáo viên cốt cán và lựa chọn các cơ sở giáo dục làm điểm.
Thành phố sẽ tiếp tục rà soát nhu cầu, tuyển dụng để bảo đảm đủ giáo viên tiếng Anh, đồng thời bồi dưỡng năng lực ngoại ngữ, phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá, dạy học các môn học bằng tiếng Anh và ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo.
Hơn 5.600 giáo viên tiếng Anh đã được nâng chuẩn IELTS, trong đó 355 giáo viên đạt IELTS từ 6.5 trở lên được đào tạo, bồi dưỡng tại Australia. Với nhóm giáo viên này, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã thành lập Câu lạc bộ 200+ để hỗ trợ và lan tỏa năng lực tiếng Anh tới các trường.
Bên cạnh đó, gần 400 giáo viên các môn học đã được đào tạo khả năng tổ chức dạy học và hoạt động giáo dục bằng tiếng Anh, được cấp chứng chỉ phương pháp dạy học quốc tế của Cambridge.
Đây được xem là lực lượng quan trọng nếu tiếng Anh không chỉ được sử dụng trong các tiết ngoại ngữ mà còn trở thành công cụ giảng dạy ở những môn học khác.
