Phát biểu tại hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ và các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Đỗ Văn Chiến nhấn mạnh, đây là hội nghị đầu tiên do Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tổ chức với Chủ tịch, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam các tỉnh, thành phố sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy theo hướng hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.
Từ tháng 10/2024 đến tháng 6/2025, dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư mà đứng đầu và trực tiếp chỉ đạo là Tổng Bí thư Tô Lâm, đất nước và dân tộc ta đã bước vào thời kỳ bước ngoặt lịch sử – "sắp xếp lại giang sơn", kiện toàn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với 34 tỉnh, thành phố và 3.321 phường, xã, đặc khu. Quá trình này tạo thêm động lực mới, không gian phát triển mới cho đất nước và các địa phương.
Hòa cùng khí thế đổi mới đó, MTTQ Việt Nam đã tổ chức lại mô hình hoạt động, thành lập Đảng ủy MTTQ và các đoàn thể Trung ương – 1 trong 6 đảng bộ trực thuộc Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Đảng bộ hiện có 25 tổ chức cơ sở đảng với hơn 5.000 đảng viên.
Cùng với việc thành lập Đảng ủy MTTQ và các đoàn thể Trung ương, Bộ Chính trị đã cho phép thành lập 4 ban tham mưu giúp việc của Đảng ủy và Cơ quan Đoàn Thanh niên – Chủ tịch Đỗ Văn Chiến thông tin.
Theo Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, thực hiện các kết luận của Trung ương, việc sắp xếp tổ chức bộ máy MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ đã được Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam chủ động phối hợp với các tổ chức thành viên rà soát, xây dựng phương án tổ chức lại cơ cấu bộ máy. Đến hết tháng 2/2025, đã tổ chức sắp xếp, tinh giảm đầu mối từ 284 xuống còn 159, giảm 55,98%; biên chế giảm từ 2.720 xuống còn 2.185, tương ứng 19,67%. Tính đến ngày 30/6/2025, tổng biên chế của MTTQ và Trung ương các tổ chức chính trị - xã hội còn 986 người; số đầu mối ban, đơn vị chuyên môn thuộc 5 cơ quan giảm từ 36 còn 19 đơn vị thuộc Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.
Ngày 4/7/2025, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành Kết luận số 174-KL/TW về một số nhiệm vụ tiếp tục xây dựng tổ chức, hoạt động của đơn vị hành chính 2 cấp bảo đảm thông suốt, hiệu quả. Trong đó, giao Đảng ủy MTTQ và các đoàn thể Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo kịp thời sắp xếp lại các hội quần chúng theo hướng tinh gọn, giảm đầu mối, bảo đảm hiệu quả hoạt động.
Cùng với đó, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 48-CT/TW về lãnh đạo Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam, nhiệm kỳ 2026–2031.
Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận về cơ cấu tổ chức, bộ máy và những nội dung trọng tâm trong quá trình triển khai mô hình chính quyền 2 cấp, đặc biệt là đội ngũ cán bộ MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở.
Nhiều ý kiến thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức hoạt động, phối hợp thực hiện các nhiệm vụ công tác Mặt trận với các tổ chức thành viên ở các cấp. Các đại biểu cũng đề xuất, kiến nghị với Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam những giải pháp nhằm giải quyết kịp thời các vướng mắc, bảo đảm hệ thống Mặt trận hoạt động thông suốt, đạt mục tiêu, yêu cầu đề ra, nhất là tại thôn, bản, tổ dân phố.
