Phải có phương án xử lý vốn một cách phù hợp
Ngày 13/2, thảo luận ý kiến về nội dung Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét việc giao danh mục và mức vốn cho nhiệm vụ, dự án thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội (đợt 2), Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh cho biết: Nghị quyết 43 của Quốc hội đã quy định rất rõ về nguyên tắc, tiêu chí để phân bổ, giao vốn. Do đó, trong lần giao danh mục và mức vốn cho nhiệm vụ, dự án thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội (đợt 2) này cần bám sát các nguyên tắc, tiêu chí đã được Quốc hội quy định để triển khai thực hiện.
Về các dự án cụ thể, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh bày tỏ băn khoăn khi danh mục dự án trình lần này có những dự án giải ngân trong cả giai đoạn 2024 - 2025, trong khi Nghị quyết 43 của Quốc hội quy định giao vốn cho các dự án giải ngân cho giai đoạn 2022 - 2023.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh phát biểu.
Ngoài ra, việc đề xuất bố trí điều chỉnh vốn cho 4 dự án quan trọng quốc gia trong lĩnh vực giao thông cũng khiến Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế băn khoăn. Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế làm rõ, 3 trong 4 dự án này đã có nghị quyết của Quốc hội quy định, trong đó xác định tỉ lệ vốn trung ương, vốn địa phương, yêu cầu Hội đồng nhân dân các tỉnh, thành phố có dự án đi qua có Nghị quyết cam kết bố trí vốn, tiến độ cụ thể. Nếu lần này có sự điều chỉnh thì dù không có thay đổi về tổng mức đầu tư, không thay đổi về kết cấu hạ tầng như thẩm tra của Ủy ban Tài chính – Ngân sách đã nêu nhưng cũng đã có sự thay đổi so với quy định của Nghị quyết của Quốc hội.
Mặt khác, số vốn còn lại chưa giao là rất nhiều thì việc giải ngân trong năm 2023 như tinh thần Nghị quyết 43 của Quốc hội sẽ không khả thi. Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế đề nghị cần phải làm rõ vấn đề này và phải có phương án để xử lý vốn một cách phù hợp, có hiến kế để điều hòa vốn của Chương trình hỗ trợ phục hồi phát triển kinh tế với vốn đầu tư công.
Đúng và đủ thì Chính phủ mới trình
Giải trình, tiếp thu ý kiến của thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết, việc phân giao và triển khai các dự án thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội là rất chậm. Trong đó có nhiều nguyên nhân, tuy nhiên, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho rằng tập trung vào 3 nguyên nhân chính.
Thứ nhất là phải thực hiện đúng Nghị quyết 43 về nguyên tắc, tiêu chí; thứ hai phải thực hiện đúng thủ tục, trình tự theo quy định của Luật Đầu tư công, những vấn đề đó sẽ làm mất thêm thời gian. Cùng với đó là các đề xuất của một số bộ, ngành và địa phương không sát thực tiễn.
Toàn cảnh Phiên họp thứ 20 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Trong khi đó, Chính phủ đã có khoảng 17 Nghị quyết và Công điện, Bộ Kế hoạch Đầu tư thì có khoảng 23 văn bản đôn đốc, nhắc nhở nhưng không làm được, không triển khai được; mà không triển khai được thì không giao được.
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng khẳng định, những dự án triển khai cũng như được giao vào đợt 1 hay các đợt sắp tới sẽ luôn luôn được thực hiện thận trọng, nghiêm túc, Chính phủ sẽ phải chịu trách nhiệm về vấn đề này, đảm bảo đúng nguyên tắc, tiêu chí, thủ tục và trình tự. Đúng và đủ thì Chính phủ mới trình chứ không trình sai và khác với Nghị quyết 43.
Đối với những dự án kéo dài sang năm 2024 và 2025, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết, hiện nay chỉ cho phép Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2022 và năm 2023 nhưng lại cho phép sử dụng nhiều nguồn vốn hỗn hợp để cùng thực hiện một dự án. Các dự án này lại phân theo nhóm A, nhóm B, nhóm C nên mới kéo dài và thẩm quyền phê duyệt các dự án này là của địa phương.
Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng giải trình, tiếp thu các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nêu rõ, Chính phủ sẽ chỉ đạo theo hướng thực hiện đúng Nghị quyết số 43, Luật Đầu tư công và đôn đốc, thúc đẩy việc giải ngân. Trong đó, Quốc hội đã cho phép điều hòa giữa các nguồn vốn để đảm bảo linh hoạt và đảm bảo hiệu quả.
Trong thời gian năm 2022 và 2023, đặc biệt là trong năm 2023, Chính phủ sẽ tập trung giải ngân hết nguồn vốn Trung ương thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Còn các nguồn vốn của địa phương và các nguồn vốn khác sẽ thực hiện ở năm 2024 và năm 2025.
Về số vốn các dự án do Bộ Giao thông Vận tải quản lý, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết, hiện nay các dự án đã được phân cấp cho địa phương và chuyển vốn trước đây đã giao cho Bộ Giao thông Vận tải sang các địa phương. Như vậy sẽ giảm vốn của Bộ Giao thông Vận tải và tăng tương ứng cho 10 địa phương thực hiện các dự án quan trọng quốc gia.