Nghệ An: Độc đáo bánh chưng đen của các cô gái Thái ở Quỳ Hợp

(CLO) Theo phong tục vào cuối năm khi cách ngày Tết Nguyên đán cổ truyền 1 ngày, đồng bào dân tộc Thái Tày Thanh (Thái đen) ở Nghệ An sẽ bắt tay vào gói bánh chưng đen, với nguyên liệu là gạo nếp và tro rơm khô được chuẩn bị sau mùa gặt lúa trong năm.

Cứ đến ngày 29 tháng Chạp hằng năm là bà con người Thái Tày Thanh ở xã Châu Thành, huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An, lại tất bật chuẩn bị gói bánh chưng đen - 1 loại bánh truyền thống không thể thiếu trên mâm cúng vào ngày Tết của người dân nơi đây.

Ghi nhận của PV Báo Nhà báo và Công luận, tại xã Châu Thành (Quỳ Hợp, Nghệ An) vào chiều ngày 29 tháng Chạp, thời điểm chỉ còn cách Tết Nguyên đán cổ truyền đúng 1 ngày, nơi đây rộn ràng tiếng cười nói của những người con gái Thái, tiếng chày giã gạo ở hiên nhà sàn, mọi người cùng nhau làm nên chiếc bánh chưng đen độc đáo, truyền thống để cúng vào ngày Tết sắp tới.

Ghi nhận của PV Báo Nhà báo và Công luận, tại xã Châu Thành (Quỳ Hợp, Nghệ An) vào chiều ngày 29 tháng Chạp, thời điểm chỉ còn cách Tết Nguyên đán cổ truyền đúng 1 ngày, nơi đây rộn ràng tiếng cười nói của những người con gái Thái, tiếng chày giã gạo ở hiên nhà sàn, mọi người cùng nhau làm nên chiếc bánh chưng đen độc đáo, truyền thống để cúng vào ngày Tết sắp tới.

Bánh chưng đen là loại bánh đặc biệt mang nét riêng của người Thái Tày Thanh, nguyên liệu chính chỉ là gạo nếp trắng và được nhuộm đen bằng tro rơm. Cứ bắt đầu vào vụ mùa gặt cuối cùng của năm, người Thái đen lại tích 1 ít rơm khô để ngày cận Tết gói bánh chưng. Rơm được bà con cất trữ ở đây phải từ cây lúa nếp do chính tay người trong gia đình mình cắt, sau khi rửa sạch phơi khô và cất lên giàn cao ở trong nhà.

Bánh chưng đen là loại bánh đặc biệt mang nét riêng của người Thái Tày Thanh, nguyên liệu chính chỉ là gạo nếp trắng và được nhuộm đen bằng tro rơm. Cứ bắt đầu vào vụ mùa gặt cuối cùng của năm, người Thái đen lại tích 1 ít rơm khô để ngày cận Tết gói bánh chưng. Rơm được bà con cất trữ ở đây phải từ cây lúa nếp do chính tay người trong gia đình mình cắt, sau khi rửa sạch phơi khô và cất lên giàn cao ở trong nhà.

Những bó rơm vẫn hương mùi lúa nếp được người dân đưa ra đốt để lấy tro.

Những bó rơm vẫn hương mùi lúa nếp được người dân đưa ra đốt để lấy tro.

Để giữ được tro tốt, người dân sẽ gắp những đống tro còn đỏ ửng vào trong chiếc cối đã đong sẵn gạo.

Để giữ được tro tốt, người dân sẽ gắp những đống tro còn đỏ ửng vào trong chiếc cối đã đong sẵn gạo.

Tro và gạo nếp được giã đều tay. Mọi công đoạn đều do các bàn tay người phụ nữ làm, tuyệt nhiên đàn ông không được động tay vào.

Tro và gạo nếp được giã đều tay. Mọi công đoạn đều do các bàn tay người phụ nữ làm, tuyệt nhiên đàn ông không được động tay vào.

Hạt Nga Chiếng (một loại vừng mọc tự nhiên trong rừng) cũng được bỏ thêm vào giã cùng gạo và tro, để tạo vị đậm đà cho bánh.

Hạt Nga Chiếng (một loại vừng mọc tự nhiên trong rừng) cũng được bỏ thêm vào giã cùng gạo và tro, để tạo vị đậm đà cho bánh.

Sau khi đã giã đều, thành 1 màu đen. Người phụ nữ Thái sẽ sẩy trên một cái mẹt cho tro bay bớt ra ngoài và lấy gạo đã được nhuộm đen đi gói bánh.

Sau khi đã giã đều, thành 1 màu đen. Người phụ nữ Thái sẽ sẩy trên một cái mẹt cho tro bay bớt ra ngoài và lấy gạo đã được nhuộm đen đi gói bánh.

Theo chị Ngân Thị Hà (xã Châu Thành, Quỳ Hợp, Nghệ An) cho hay, gạo sau khi đã nhuộm đen sẽ được những người phụ nữ Thái đưa lên gian chính giữa của nhà mình, cùng mọi người quây quần và gói bánh chưng.

Theo chị Ngân Thị Hà (xã Châu Thành, Quỳ Hợp, Nghệ An) cho hay, gạo sau khi đã nhuộm đen sẽ được những người phụ nữ Thái đưa lên gian chính giữa của nhà mình, cùng mọi người quây quần và gói bánh chưng.

" Theo phong tục từ rất lâu rồi việc giã gạo đen và chuẩn bị sẽ phải do phụ nữ làm, người đàn ông không được phép làm chỉ đến khi gói bánh thì người đàn ông mới được gói bánh cùng." - Chị Hà cho hay.

" Theo phong tục từ rất lâu rồi việc giã gạo đen và chuẩn bị sẽ phải do phụ nữ làm, người đàn ông không được phép làm chỉ đến khi gói bánh thì người đàn ông mới được gói bánh cùng." - Chị Hà cho hay.

Bánh chưng đen người Thái Tày Thanh ở Qùy Hợp không có nhân. Lá gói bánh cũng dùng lá dong rừng rửa sạch, lau khô mới đem gói. Bánh chưng để cúng ngày Tết của đồng bào nơi đây có 4 loại bánh. Khâu tôm kháu khoài (Bánh sừng trâu); Khâu tôm cộp (Bánh đôi); Khâu tôm khuản tụ (Bánh gậy); Khâu tôm pom (Bánh vuông nhỏ).

Bánh chưng đen người Thái Tày Thanh ở Qùy Hợp không có nhân. Lá gói bánh cũng dùng lá dong rừng rửa sạch, lau khô mới đem gói. Bánh chưng để cúng ngày Tết của đồng bào nơi đây có 4 loại bánh. Khâu tôm kháu khoài (Bánh sừng trâu); Khâu tôm cộp (Bánh đôi); Khâu tôm khuản tụ (Bánh gậy); Khâu tôm pom (Bánh vuông nhỏ).

Bánh chưng được hình thành gồm 2 bánh hình vuông kẹp vào với nhau tạo thành một cặp, với ý nghĩa cuộc sống ấm no, cầu cho gia đình hạnh phúc. Có tên gọi là

Bánh chưng được hình thành gồm 2 bánh hình vuông kẹp vào với nhau tạo thành một cặp, với ý nghĩa cuộc sống ấm no, cầu cho gia đình hạnh phúc. Có tên gọi là "khâu tôm cộp" ( Bánh đôi).

Bánh

Bánh "khâu tôm pom" ( Bánh vuông nhỏ). Bánh này có hình vuông nhỏ, lớn hơn hộp diêm, buộc thành chùm, mỗi chùm 5 bánh. Với ý nghĩa cầu cho sung túc, mọi sự tròn trịa, đầy đủ.

Bánh

Bánh "khâu tôm khuản tụ" ( Bánh gậy). Bánh hình chiếc gậy, với ý nghĩa cầu cho người già được sống lâu.

Ông Vi Xuân Điển (xã Châu Thành, Quỳ Hợp, Nghệ An) cho biết:

Ông Vi Xuân Điển (xã Châu Thành, Quỳ Hợp, Nghệ An) cho biết: "Năm nào gia đình chúng tôi cũng tổ chức gói bánh chưng đen vào đúng ngày 29 tháng Chạp. Không gói sớm hơn tránh bánh hỏng không ngon."

Bánh sau khi chín, ăn vào sẽ cảm nhận được vị thơm của mùi nếp kèm mùi tro khiến cho người ăn có cảm giác như đang được giao hòa cùng cỏ cây, ruộng đồng, cùng thiên nhiên hoang sơ miền Tây xứ Nghệ.

Bánh sau khi chín, ăn vào sẽ cảm nhận được vị thơm của mùi nếp kèm mùi tro khiến cho người ăn có cảm giác như đang được giao hòa cùng cỏ cây, ruộng đồng, cùng thiên nhiên hoang sơ miền Tây xứ Nghệ.

Những đôi bàn tay đen sạm màu tro sau khi gói bánh.

Những đôi bàn tay đen sạm màu tro sau khi gói bánh.

Chị Ngân Thị Hà (Quỳ Hợp, Nghệ An) kiểm tra lại số lượng bánh

Chị Ngân Thị Hà (Quỳ Hợp, Nghệ An) kiểm tra lại số lượng bánh "khâu tôm pom" ( Bánh vuông nhỏ). Chị cho hay, số lượng mỗi chùm bánh vuông nhỏ sẽ có 5 cái, ở mỗi mâm cũng gia đình sẽ phải đặt 1 đôi, tức là 10 cái bánh này.

"Bạn thân mến, đừng hỏi nhân bánh ở đâu nhé, vì bánh chưng người Thái không có nhân. Nó thật đơn giản, mộc mạc, nhưng cũng đầy ý nghĩa không kém bánh của Lang Liêu đấy. Mời bạn ăn thử một miếng nhé, nó ngọt ngào lắm đấy! Tết này khi đến với bản làng người Tày Thanh, nếu được biếu một chùm bánh nhỏ thì đừng từ chối, mau nhận lấy đi. Vì khách quý mới được biếu như thế, đó là lộc mà." - Chị Hà vui vẻ nói với mọi người khách đến với bản làng Thái Tày Thanh ngày Tết.

"Bạn thân mến, đừng hỏi nhân bánh ở đâu nhé, vì bánh chưng người Thái không có nhân. Nó thật đơn giản, mộc mạc, nhưng cũng đầy ý nghĩa không kém bánh của Lang Liêu đấy. Mời bạn ăn thử một miếng nhé, nó ngọt ngào lắm đấy! Tết này khi đến với bản làng người Tày Thanh, nếu được biếu một chùm bánh nhỏ thì đừng từ chối, mau nhận lấy đi. Vì khách quý mới được biếu như thế, đó là lộc mà." - Chị Hà vui vẻ nói với mọi người khách đến với bản làng Thái Tày Thanh ngày Tết.

Xem thêm

Ấm lòng những suất cơm nghĩa tình tại bệnh viện

Ấm lòng những suất cơm nghĩa tình tại bệnh viện

(CLO) Chăm chồng tại bệnh viện, người phụ nữ xúc động khi được nhận suất cơm mà các nữ Công an Nghệ An trao tặng. Với chị, đó không chỉ là suất cơm mà còn là sự động viên, hỏi thăm của những người xa lạ lúc gia đình gặp biến cố.

Cà Mau: Bức tranh kinh tế duy trì đà tăng trưởng trên nhiều lĩnh vực

Cà Mau: Bức tranh kinh tế duy trì đà tăng trưởng trên nhiều lĩnh vực

Dù còn nhiều khó khăn nhưng bức tranh kinh tế của tỉnh Cà Mau thời gian qua tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trên nhiều lĩnh vực thủy sản, công nghiệp, thương mại, xuất khẩu, thu hút đầu tư, góp phần tạo nền tảng vững chắc để địa phương bứt phá và hoàn thành các mục tiêu đề ra.

Cảm hóa, đồng hành với người trẻ từ mô hình “3 cùng với thanh niên”

Cảm hóa, đồng hành với người trẻ từ mô hình “3 cùng với thanh niên”

(CLO) “3 cùng với thanh thiếu niên” không chỉ là mô hình phòng ngừa tội phạm, vi phạm pháp luật trong thanh thiếu niên mà còn là giải pháp mang tính nhân văn, hướng tới giáo dục, hỗ trợ, đồng hành với thế hệ trẻ. Điểm nổi bật của mô hình là đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, giáo dục kỹ năng sống cho thanh thiếu niên bằng nhiều hình thức sinh động, phong phú.

Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa: Kỳ vọng người dân không còn phải đến bộ phận “một cửa” làm thủ tục trực tiếp

Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa: Kỳ vọng người dân không còn phải đến bộ phận “một cửa” làm thủ tục trực tiếp

(CLO) Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Tô Anh Dũng nhấn mạnh, kết quả Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp sở, ban, ngành và địa phương năm 2025 không chỉ là thước đo chất lượng điều hành mà còn là động lực để các cơ quan, đơn vị tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, hướng tới mục tiêu người dân không còn phải đến trực tiếp bộ phận “một cửa” để thực hiện các thủ tục hành chính.

Khánh Hòa gặp gỡ, đối thoại với đoàn viên, người lao động

Khánh Hòa gặp gỡ, đối thoại với đoàn viên, người lao động

(CLO) Sáng 31/7, tại Cụm công nghiệp Sông Cầu (xã Khánh Vĩnh), UBND tỉnh Khánh Hòa phối hợp cùng Liên đoàn Lao động tỉnh tổ chức hội nghị gặp gỡ, đối thoại với hơn 250 đoàn viên, người lao động trên địa bàn tỉnh. Đồng chí Nguyễn Thanh Hà, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì hội nghị.

Lào Cai xem xét, xử lý cán bộ không hoàn thành nhiệm vụ 2 quý liên tiếp

Lào Cai xem xét, xử lý cán bộ không hoàn thành nhiệm vụ 2 quý liên tiếp

(CLO) Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai yêu cầu 100% cán bộ bị đánh giá “Không hoàn thành nhiệm vụ” từ 2 quý liên tiếp phải được xem xét, xử lý trách nhiệm và có phương án bố trí, sử dụng theo quy định. Danh sách đơn vị, cá nhân có tỷ lệ hoàn thành cao và chậm tiến độ sẽ được công khai hằng quý.

Ý chí sắt đá của thương binh 5 lần bị cưa chân

Ý chí sắt đá của thương binh 5 lần bị cưa chân

(CLO) Với suy nghĩ “tuổi trẻ phải đi bảo vệ Tổ quốc”, khi mới 19 tuổi chàng trai Trần Viết Sáng tình nguyện nhập ngũ. Trong một trận hành quân phục kích, người lính trẻ bị trúng bom địch, mất cả hai chân. Để bảo toàn tính mạng, ông phải 5 lần lên bàn mổ cưa chân. Dù phải trải qua những cơn đau âm ỉ nhưng người thương binh ấy luôn giữ ý chí sắt đá, sống lạc quan. “Mất đôi chân, tôi may mắn còn cái đầu”, câu nói ấy trở thành điểm tựa để ông vượt qua mọi mất mát.

Lặng lẽ hút đinh suốt nhiều năm, người phụ nữ Hà Nội lan tỏa việc tử tế

Lặng lẽ hút đinh suốt nhiều năm, người phụ nữ Hà Nội lan tỏa việc tử tế

(CLO) Bắt đầu từ một nỗi trăn trở khi chứng kiến nhiều người bị thủng lốp vì đinh rơi vãi, bà Nguyễn Thanh Thu đã tự bỏ tiền chế tạo xe hút đinh và kiên trì rong ruổi trên nhiều tuyến đường Hà Nội. Sau nhiều năm, việc làm tử tế ấy đã góp phần khiến nhiều "điểm nóng" về đinh và mảnh kim loại trở nên an toàn hơn.

Cỡ chữ bài viết: