Không pháo hoa, không cành đào, mai, cái Tết của họ gói gọn trong tiếng gió rừng, ánh đèn pin le loi và trách nhiệm giữ rừng chưa bao giờ được phép lơi là.
Chuyện người gác rừng giữa chốn thâm sơn
Khi phố phường rộn rã sắc xuân, nhà nhà sum họp bên bữa cơm tất niên, thì giữa cánh rừng sâu, những nhân viên bảo vệ rừng của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ia H'Drai, xã Ia Tơi (tỉnh Quảng Ngãi) vẫn lặng lẽ bám chốt, đón Tết giữa đại ngàn.
Vượt qua gần chục cây số đường đất, leo lên những con dốc đá lởm chởm, chúng tôi mới có thể đến được chốt quản lý bảo vệ rừng 720 - Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ia H'Drai.
Nằm “cô độc” giữa đại ngàn, chốt 720 nằm lọt thỏm giữa đại ngàn, chốt không điện, đường, sóng điện thoại, internet và không có nước sạch. Gọi là chốt cho sang chứ thực ra chỉ là căn chòi nhỏ được thưng bằng những tấm tôn cũ kỹ, mùa nắng nóng hầm hập, mùa mưa thì dột lỗ chỗ, co quắp vì sương gió.
Trong lán nhỏ đơn sơ, bữa cơm của lực lượng bảo vệ rừng đơn giản chỉ là nồi cơm trắng, vài con cá khô cùng nồi canh rau nấu vội. Sau một ngày tuần rừng vất vả, hoàng hôn buông xuống cũng là lúc 2 anh em ở chốt quản lý bảo vệ rừng 720 trở về chốt cùng nhau chuẩn bị cơm nước trước khi trời tối.
Sinh ra và lớn lên tại Hà Tĩnh, mảnh đất miền Trung khắc nghiệt với nắng gió và bão lũ triền miên, đã tôi luyện cho anh Nguyễn Quang Đỗ (SN 1993) ý chí kiên cường, sự cần cù chịu thương, chịu khó. Sau khi tốt nghiệp, anh Đỗ xin vào làm tại Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ia H'Drai.
Hàng năm anh chỉ cắt phép vào mùa mưa (khoảng nửa tháng) để về quê thăm bố mẹ già, còn lại thời gian anh đều gắn với núi rừng Tây Nguyên.
Bên bếp lửa heo hút giữa rừng, anh Nguyễn Quang Đỗ trải lòng: “Bản thân tôi cũng chưa lập gia đình nên lâu lâu cắt phép về với bố mẹ vài ngày thôi. Vì đặc thù công việc cũng không được nghỉ nhiều, đặc biệt là những dịp lễ, Tết lại càng không. Cũng nhớ nhà lắm, nhớ mâm cơm chiều cuối năm, nhớ cả khói bếp quen thuộc của mẹ nhưng đã chọn nghề này thì phải gắn với rừng thôi.
Nghĩ đến rừng còn xanh, cây còn vững chắc, thú rừng còn nơi sinh sống thì anh em lại động viên nhau cố gắng. Với chúng tôi, giữ được từng khoảnh, từng cây rừng bình yên qua những ngày Tết cũng chính là niềm vui, là cái Tết trọn vẹn rồi. Năm nay đón Tết ở chốt nên bản thân cũng chuẩn bị mấy tấm bánh chưng, ít bánh kẹo và hạt dưa cho có không khí”.
Ở chốt 720, ngoài anh Đỗ còn có anh Vi Văn Huế (SN 1990), vừa là đồng nghiệp cũng là người anh sớm tối cùng nhau. Từ chuyện đi tuần tra rừng, ăn uống, ngủ nghỉ 2 anh em đều có nhau nên cũng vơi bớt nỗi nhớ nhà.
Vì điều kiện ở chốt không được đảm bảo, không thể bảo quản đồ tươi sống, đường sá lại xa xôi, đi lại vất vả nên thức ăn hàng ngày chủ yếu là cá khô và mì tôm. Tranh thủ thời gian rảnh ra trung tâm xã 2 anh em mới có bữa cơm thịt hay nồi cá tươi kho mặn.
Đón giao thừa giữa rừng cùng lời thề giữ những cánh rừng mãi xanh
Hiện anh Nguyễn Quang Đỗ và anh Vi Văn Huế đang quản lý hơn 2.000 ha rừng tự nhiên trên 4 tiểu khu với khoảng 30-40km đường biên giới. Thiếu thốn đủ bề song bất kể ngày nắng hay đêm mưa, những người lính gác rừng vẫn miệt mài, tuần tra bảo vệ nghiêm ngặt hàng nghìn ha rừng.
Có những ngày, họ phải đi bộ hàng chục cây số giữa rừng sâu, chỉ mang theo đèn pin, lương khô và niềm tin rằng phía sau mình là những cánh rừng cần được bảo vệ. Chính sự gian khó ấy đã góp phần “thầm lặng” cho hàng nghìn ha rừng tự nhiên vẫn giữ màu xanh.
“Công tác tuần tra, quản lý bảo vệ rừng gặp rất nhiều khó khăn bởi khu vực này có địa hình phức tạp, chủ yếu là đồi núi dốc. Anh em đi rừng ngã trầy trật là chuyện thường ngày. Không sóng điện thoại nên 2 anh em luôn phải tuần tra, bảo vệ rừng thường xuyên, bên cạnh đó những ngày Tết cũng là cao điểm mùa khô, thời tiết hanh khô, gió mạnh nên nguy cơ cháy rừng rất lớn.
Đặc biệt, những ngày này, áp lực giữ rừng càng nặng nề hơn bởi Tết là thời điểm lâm tặc thường lợi dụng để xâm nhập, khai thác gỗ trái phép. Vì vậy, công tác tuần tra, bảo vệ rừng càng phải tăng cường”, anh Huế chia sẻ.
Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ia H'Drai đang quản lý 37.000ha rừng và đất lâm nghiệp, trong đó có 11 trạm và 5 chốt bảo vệ rừng. Đa phần các chốt trạm đều được xây dựng bằng các vật liệu tạm thời lắp ghép bằng tôn, một số trạm cách xa khu dân cư, đường xá đi lại khó khăn, không điện, không sóng, không nước sạch nên điều kiện sinh hoạt vô cùng thiếu thốn, vất vả.
Ông Lê Xuân Tình - Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ia H'Drai - cho biết: “Lực lượng mỏng, địa bàn rộng và địa hình chia cắt dẫn đến công tác tuần tra, bảo vệ rừng gặp nhiều khó khăn. Dịp Tết là thời điểm bước vào mùa khô nên anh em phải tăng cường tuần tra, phòng chống cháy, và đây cũng là dịp các đối tượng lâm tặc lợi dụng sơ hở vào rừng thực hiện hành vi vi phạm. Chính vì vậy, đợt này công ty đã bố trí lực lượng chia làm 2 ca trực trên 50% quân số tăng cường tuần tra, truy quét để đảm bảo không xảy ra vi phạm”.
Trao đổi với PV, ông Đỗ Văn Hạ - Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực XVII (tỉnh Quảng Ngãi) cho biết: “Sau sáp nhập, Hạt được giao quản lý 2 xã biên giới Ia Tơi, Ia Đal với diện tích hơn 85.000 ha, có đường biên giới khoảng 76,4 km giáp ranh với tỉnh Ratanakiri của Campuchia.
Đây là khu vực có điều kiện thời tiết khắc nghiệt, mùa khô kéo dài, nguy cơ cháy rừng cao và tiềm ẩn nhiều hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán. Chính vì vậy, đơn vị luôn phối hợp với chính quyền địa phương, các chủ rừng trực chiến, bám địa bàn, sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh. Dù xa gia đình, nhưng mỗi cán bộ đều xác định rõ trách nhiệm của người gác rừng nơi biên giới - giữ rừng an toàn để Nhân dân yên tâm vui xuân, đón Tết”.
Có những nhân viên bảo vệ rừng nhiều năm liền không được đón giao thừa bên gia đình. Họ đón giao thừa giữa rừng, lắng nghe tiếng pháo vọng xa từ làng bản, ngước nhìn bầu trời đêm sâu thẳm.
Không lời chúc rạng rỡ, họ yên tĩnh chúc nhau một năm bình an, rừng không bị xâm hại. Giữa đại ngàn, họ chọn trách nhiệm làm niềm vui, chọn giữ rừng làm cái Tết. Và khi mùa xuân lan tỏa khắp núi rừng, màu xanh ấy chính là món quà Tết ý nghĩa mà lực lượng bảo vệ rừng gửi về cho đất nước.
