Nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, người quyết định độ mật
Chiều 7/11, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, góp ý kiến vào dự án Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Dương Khắc Mai (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) quan tâm tới quy định về trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức trực tiếp quản lý bí mật nhà nước tại Điều 25 của dự thảo luật.
Đại biểu Dương Khắc Mai cho rằng, quy định hiện hành mới chỉ dừng lại ở mô tả trách nhiệm hành chính chung chung, thiếu quy định về trách nhiệm cá nhân và chế tài cụ thể đối với người đứng đầu khi để xảy ra sự cố lộ, lọt bí mật nhà nước do sự buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện. Điều này làm giảm tính răn đe và hiệu quả quản lý.
Do vậy, đại biểu đề nghị bổ sung thêm khoản 4 Điều 25: “Người đứng đầu cơ quan, tổ chức phải chịu trách nhiệm cá nhân theo quy định của pháp luật khi để xảy ra lộ, lọt mất bí mật nhà nước trong cơ quan, tổ chức, địa phương mình quản lý do không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều này”.
Đồng tình với đề xuất trên, đại biểu Nguyễn Phương Thủy (Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội) cũng đề nghị bổ sung quy định về nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, người quyết định độ mật phải chịu trách nhiệm giải trình trong trường hợp lạm dụng, phải có chế tài xử lý rõ ràng, góp phần thiết lập văn hóa minh bạch trong hoạt động công vụ.
Đối với quy định về người thực hiện nhiệm vụ chuyên trách bảo vệ bí mật nhà nước, đại biểu Phạm Trọng Nghĩa (Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn) cho biết, khoản 1 Điều 8 Dự thảo Nghị định quy định, các cơ quan Trung ương và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm phân công người thực hiện nhiệm vụ chuyên trách bảo vệ bí mật nhà nước tại văn phòng hoặc đơn vị hành chính, tổng hợp. Đồng thời, Khoản 5 Điều 8 quy định: Người thực hiện nhiệm vụ chuyên trách, kiêm nhiệm bảo vệ bí mật nhà nước được hưởng chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật. Đại biểu Phạm Trọng Nghĩa cho rằng, sau khi sắp xếp bộ máy ở trung ương và sáp nhập các tỉnh, số đầu mối cơ quan có người thực hiện nhiệm vụ chuyên trách bảo vệ bí mật nhà nước không nhiều.
“Với vai trò quan trọng, tính chất công việc rất đặc thù của người thực hiện nhiệm vụ chuyên trách bảo vệ bí mật nhà nước, đề nghị nghiên cứu quy định rõ các đối tượng này được phụ cấp ưu đãi trong Luật, làm cơ sở cho Chính phủ quy định chi tiết”, đại biểu Phạm Trọng Nghĩa kiến nghị.
Bổ sung thẩm quyền cho sao chép bí mật nhà nước và các hoạt động bảo vệ bí mật nhà nước đối với cấp xã
Phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ báo cáo Chính phủ, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu tối đa, giải trình cụ thể ý kiến của các đại biểu Quốc hội để chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi), trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 10 theo đúng chương trình của Kỳ họp.
Theo Đại tướng Lương Tam Quang, mục tiêu của việc xây dựng luật này là nhằm bảo đảm, góp phần tích cực trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, triển khai chính quyền địa phương 2 cấp. Tiếp thu tối đa ý kiến của các đại biểu Quốc hội, cơ quan chủ trì soạn thảo đã và sẽ thực hiện các nội dung như:
Thứ nhất, chỉnh lý những quy định về giải thích từ ngữ, bổ sung hình thức dữ liệu điện tử, làm rõ khái niệm về mạng LAN, văn bản điện tử bí mật nhà nước, bổ sung vào Nghị định hướng dẫn thi hành Luật đối với quy trình, thủ tục xử lý văn bản chứa nội dung bí mật nhà nước trên môi trường điện tử để đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số quốc gia.
Thứ hai, bổ sung thẩm quyền cho sao chép bí mật nhà nước và các hoạt động bảo vệ bí mật nhà nước đối với cấp xã, nhằm tháo gỡ khó khăn trong triển khai thực hiện công tác chuyên môn có liên quan đến bí mật nhà nước, đáp ứng yêu cầu triển khai chính quyền địa phương 2 cấp.
Thứ ba, tiếp thu, chỉnh lý các quy định của luật theo hướng quy định trực tiếp thẩm quyền cho cấp phó và bỏ thủ tục ủy quyền, nhằm đơn giản hóa các thủ tục hành chính trong nội bộ.
Thứ tư, bỏ thủ tục xin phép mang tài liệu bí mật nhà nước ra khỏi nơi lưu trữ để phục vụ công tác. Tuy nhiên, để bảo đảm việc bảo vệ bí mật nhà nước, cơ quan soạn thảo sẽ bổ sung việc kiểm soát, biện pháp bảo vệ đối với tài liệu khi mang đi và mang về, hoàn trả trở lại.
Thứ năm, chỉnh sửa các quy định về thời hạn bảo vệ bí mật nhà nước, gia hạn thời hạn bảo vệ bí mật nhà nước, giải mật, tiêu hủy tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước để phù hợp với tình hình thực tiễn, vừa đáp ứng yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước, vừa tạo thuận lợi cho việc triển khai công tác chuyên môn có liên quan đến bí mật nhà nước.
Thứ sáu, bổ sung quy định nhằm phân cấp triệt để cho cấp tỉnh, cấp xã, đặc biệt là cấp xã trong hoạt động bảo vệ bí mật nhà nước nhằm tăng thẩm quyền và trách nhiệm của địa phương trong hoạt động bảo vệ bí mật nhà nước.
