Cô hiện là sinh viên một trường đại học tại Hà Nội, nhưng việc sử dụng “bóng cười” đã bắt đầu từ khi còn học cấp 2. Câu chuyện của cô không phải cá biệt.
Tại Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, ngày càng nhiều bệnh nhân trẻ tuổi nhập viện trong tình trạng tổn thương thần kinh, rối loạn tâm thần nghiêm trọng. Điểm chung giữa họ là tiền sử lạm dụng khí cười (khí N₂O) kéo dài, có trường hợp lên tới nhiều năm.
Một bệnh nhân nam 22 tuổi được đưa vào viện trong tình trạng mệt mỏi kéo dài, tê bì và yếu rõ hai chi dưới. Theo người nhà, ban đầu anh chỉ sử dụng bóng cười khi liên hoan, tụ tập bạn bè, với tần suất 1–2 lần. Nhưng theo thời gian, mức độ sử dụng tăng nhanh chóng.
Vài năm gần đây, mỗi lần anh có thể dùng tới 30–40 quả bóng cười, thậm chí sử dụng thường xuyên ngay cả khi ở một mình trong phòng. Không chỉ xuất hiện tổn thương vận động, trong đợt nhập viện này, bệnh nhân còn có biểu hiện rối loạn tâm thần: Luôn cảm giác có người theo dõi, nghi ngờ bị hãm hại, lo âu kéo dài và mất kiểm soát cảm xúc.
Kết quả thăm khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh cho thấy bệnh nhân bị tổn thương tủy sống hai bên, được chẩn đoán ngộ độc khí N₂O. Các bác sĩ chỉ định ngừng hoàn toàn việc sử dụng bóng cười và điều trị bằng vitamin B12 đường tiêm, đồng thời theo dõi sát tình trạng tâm thần.
Trường hợp của nữ sinh viên Hà Nội còn khiến các bác sĩ lo ngại hơn. Cô bắt đầu tiếp xúc với bóng cười từ những buổi liên hoan bạn bè khi còn học cấp 2, với tần suất 1–2 lần mỗi tháng. Lên cấp 3, việc sử dụng trở nên thường xuyên hơn khi cả nhóm bạn coi đó là một thói quen “giải trí”.
Khi có thu nhập từ làm thêm và được gia đình chu cấp, cô không còn dùng bóng lẻ mà chuyển sang mua cả bình khí để sử dụng tại nhà. Ban đầu là những bình nhỏ, mỗi lần dùng trong phòng kín có thể hết sạch chỉ sau một buổi. Sau đó, liều lượng tăng nhanh, có thời điểm chỉ trong 1–2 ngày đã sử dụng hết một bình khí lớn.
Những dấu hiệu bất thường bắt đầu xuất hiện: Tê bì tay chân, giảm cảm giác. Khoảng hai năm gần đây, các biểu hiện rối loạn tâm thần trở nên rõ rệt. Tổng thời gian sử dụng bóng cười của cô kéo dài khoảng 7 năm, và được chẩn đoán rối loạn tâm thần do lạm dụng khí N₂O.
Theo PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, khí N₂O tác động trực tiếp lên não, gây cảm giác hưng phấn tức thời. Tuy nhiên, việc sử dụng kéo dài và liều cao sẽ làm bất hoạt vitamin B12 trong cơ thể – yếu tố quan trọng đối với hệ thần kinh và quá trình tạo máu.
![yy.jpg](https://cdn.congluan.vn/images/ad02e9e8712f750c13fcc5ef27a2bf894757df7452afa330dfa1bec327801181/yy.jpg.avif "Khí N2O là "kẻ thù" số 1 của Vitamin B12, nó làm bất hoạt loại vitamin này, khiến cơ thể không thể duy trì lớp vỏ myelin bảo vệ dây thần kinh. Ảnh: NB&CL")
“Hậu quả là tổn thương tủy sống, yếu liệt, rối loạn vận động và rối loạn tâm thần. Đặc biệt, nếu sử dụng N₂O liều cao, khí này còn có thể ức chế trung tâm hô hấp, gây suy hô hấp và thậm chí tử vong", PGS Tuấn cảnh báo.
Ông Tuấn nhấn mạnh, trong y tế, khí N₂O chỉ được sử dụng với liều lượng rất nghiêm ngặt và có kiểm soát chặt chẽ. Việc sử dụng tràn lan ngoài xã hội là cực kỳ nguy hiểm.
Bác sĩ Lê Thị Phương Thảo, Đơn nguyên sử dụng chất, Viện Sức khỏe tâm thần, cho biết đơn vị hiện đang điều trị hơn 300 mã bệnh tâm thần khác nhau. Trong đó, các ca liên quan đến khí N₂O có xu hướng gia tăng nhanh và ngày càng trẻ hóa.
“Chúng tôi đã gặp những bệnh nhân còn rất trẻ, trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, nhưng chỉ sau một thời gian ngắn sử dụng khí cười đã phải tập đi bằng xe lăn", bác sĩ Thảo chia sẻ.
Khí cười hay còn gọi là “funky ball” là bóng cao su bơm đầy khí N₂O, tạo cảm giác hưng phấn chỉ kéo dài vài phút. Nhưng cái giá phải trả có thể là tê bì, yếu liệt, mất thăng bằng, suy giảm trí nhớ, rối loạn hành vi và tổn thương tủy sống không hồi phục.
Theo các thống kê trong nước, việc sử dụng khí cười gia tăng mạnh từ năm 2018, phổ biến trong thanh thiếu niên, sinh viên và khách tại các quán bar, club.
Trào lưu “khí thiên hà” với bình lớn, bao bì bắt mắt, mùi vị hấp dẫn cùng các video lan truyền trên mạng xã hội đang vô tình bình thường hóa một hành vi tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng.
| Đặc điểm | Cảm giác hưng phấn (Tạm thời) | Hệ lụy sức khỏe (Bền vững) |
| Thời gian | Chỉ kéo dài 2 - 5 phút mỗi quả bóng. | Có thể kéo dài vĩnh viễn hoặc mất nhiều năm trị liệu. |
| Đối với não bộ | Gây cười, hưng phấn, quên hết lo âu nhất thời. | Rối loạn tâm thần: Hoang tưởng bị hại, ảo giác, suy giảm trí nhớ nghiêm trọng. |
| Đối với vận động | Cảm giác lơ lửng, nhẹ bẫng như trên mây. | Tê liệt: Tổn thương tủy sống, yếu liệt chi, đi lại loạng choạng, mất khả năng vận động. |
| Cơ chế tác động | Kích thích giải phóng Dopamine tức thì. | Hủy diệt Vitamin B12: Làm thoái hóa sợi trục thần kinh và vỏ bọc bảo vệ dây thần kinh. |
| Tác động xã hội | Được coi là "thời thượng" trong các cuộc vui. | Trở thành gánh nặng cho gia đình, mất khả năng học tập và làm việc. |
