Những tồn tại này không chỉ làm kéo dài tiến độ mà còn ảnh hưởng đến chất lượng xét xử, yêu cầu minh bạch và cải cách tư pháp mà ngành đang hướng tới.
Ông Nguyễn Hữu Tuyến, Chánh án TAND tỉnh Quảng Trị cho biết: Năm 2025, lượng án dân sự, hôn nhân gia đình và hành chính tăng nhanh, trong khi số lượng Thẩm phán, Thư ký chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ sau sáp nhập TAND cấp huyện. Các vụ tranh chấp đất đai, tranh chấp hành chính có tính chất gay gắt, phức tạp; nhiều hồ sơ đo đạc, định giá, tài liệu chứng cứ chưa đầy đủ, phải tạm ngưng xét xử hoặc kéo dài thời hạn giải quyết.
Một số bản án bị cấp phúc thẩm hủy, sửa do thu thập chứng cứ chưa toàn diện, kết luận định giá tài sản chưa sát thực tế thị trường, thẩm định chưa chính xác. Một bộ phận đương sự thiếu hợp tác, cố tình né tránh, xin hoãn phiên tòa khiến việc xét xử càng bị kéo dài.
Ở lĩnh vực hành chính, tình trạng người bị kiện (cơ quan hành chính hoặc người được ủy quyền) thường xuyên vắng mặt tại phiên đối thoại, phiên tòa làm giảm hiệu quả tranh tụng và ảnh hưởng chất lượng giải quyết án.
Sau khi bỏ Tòa án cấp huyện, hồ sơ địa chính, bản đồ, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được chuyển về UBND cấp xã quản lý. Thực tế, nhiều xã cung cấp tài liệu chậm, thiếu hoặc không đầy đủ, gây khó khăn lớn cho việc xác minh, thu thập chứng cứ trong các vụ tranh chấp đất đai.
Cơ sở vật chất của nhiều Tòa án khu vực xuống cấp nghiêm trọng, phòng làm việc chật hẹp, thiếu kho lưu trữ hồ sơ; một số đơn vị thường xuyên bị ngập lụt hoặc sạt lở như TAND khu vực 7, khu vực 8. Sau sáp nhập, việc bố trí nơi làm việc và nơi ở cho cán bộ công chức cũng gặp nhiều vướng mắc, kinh phí hoạt động còn hạn chế.
Công tác ứng dụng công nghệ thông tin chưa đồng đều; một số đơn vị cập nhật phần mềm quản lý án chậm, đăng tải bản án lên Cổng thông tin điện tử chưa đúng tiến độ.
TAND hai cấp tỉnh Quảng Trị xác định nguyên nhân đến từ: tính chất phức tạp của các loại án; khó khăn trong phối hợp cung cấp tài liệu của cơ quan hành chính; đương sự cố tình kéo dài vụ việc; thiếu hụt nhân lực; cơ sở vật chất xuống cấp; công nghệ thông tin chưa được ứng dụng đồng bộ.
Ngành Tòa án nhấn mạnh yêu cầu tăng cường trách nhiệm người đứng đầu; siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ; tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng bản án; phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý đất đai và chính quyền cơ sở; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin; sớm được đầu tư nâng cấp trụ sở và trang thiết bị làm việc.
TAND tỉnh Quảng Trị đặt mục tiêu trong năm 2026 phải cải thiện rõ rệt chất lượng xét xử, bảo đảm tiến độ, nâng cao hiệu quả tranh tụng và đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong tình hình mới.
