Quyền tự chủ cao hơn cho Đại học Quốc gia
Theo Nghị định 201/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/9/2025, Đại học Quốc gia được xác định là cơ sở giáo dục công lập đặc biệt, trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), có tư cách pháp nhân, tài khoản riêng và sử dụng con dấu hình Quốc huy.
Đại học Quốc gia có chức năng đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực với chất lượng cao, thực hiện nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, trong đó một số ngành đào tạo hướng tới vị trí dẫn đầu cả nước và có thứ hạng quốc tế.
Điểm đáng chú ý là Đại học Quốc gia được trao quyền tự chủ rất cao trong tổ chức bộ máy, đào tạo, nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế và phát triển nguồn nhân lực. Các trường thành viên có thể xây dựng quy chế đào tạo riêng, phát triển chương trình tài năng, hợp tác sâu rộng với các đối tác trong và ngoài nước. Đồng thời, cơ chế quản trị được tổ chức phân cấp – phân quyền rõ ràng, gắn trách nhiệm giải trình trước Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.
Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật
Ngày 20/9/2025, Quyết định 26/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ chính thức có hiệu lực, quy định về thành phần, nhiệm vụ và quyền hạn của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật.
Theo đó, Hội đồng Trung ương do Phó Thủ tướng làm Chủ tịch, Bộ trưởng Bộ Tư pháp giữ vai trò Phó Chủ tịch Thường trực. Thành viên Hội đồng là lãnh đạo nhiều bộ, ngành, cơ quan Trung ương, các tổ chức chính trị - xã hội và nghề nghiệp.
Hội đồng có nhiệm vụ tham mưu, giúp Chính phủ, Thủ tướng chỉ đạo, điều phối hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân. Một trong những trọng tâm là thúc đẩy chuyển đổi số trong công tác phổ biến pháp luật, xây dựng cơ sở dữ liệu, tài liệu điện tử phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Điều chỉnh quy định phòng học bộ môn
Ngày 2/9/2025, Thông tư 14/2025/TT-BGDĐT chính thức sửa đổi, bổ sung Quy định về phòng học bộ môn trong cơ sở giáo dục phổ thông.
Theo đó, một số trường đặc thù như Trường Phổ thông vùng cao Việt Bắc, Trường Hữu nghị 80, Trường Hữu nghị T78 được áp dụng quy định này trong quá trình thực hiện chương trình giáo dục phổ thông. Trường dự bị đại học cũng áp dụng như trường trung học phổ thông để triển khai chương trình bồi dưỡng dự bị đại học.
Thông tư mới cũng quy định rõ hơn về nguyên tắc sử dụng phòng học bộ môn chung cho nhiều môn học, bảo đảm đủ thiết bị, thời gian và không gian cho từng bộ môn. Về diện tích, phòng Tin học và Ngoại ngữ tại tiểu học phải đạt tối thiểu 1,5m²/học sinh, không dưới 50m²/phòng; phòng Khoa học – Công nghệ, Âm nhạc, Mỹ thuật phải đạt tối thiểu 1,85m²/học sinh, không dưới 60m²/phòng.
Đặc biệt, diện tích phòng học bộ môn dùng chung sẽ được tính theo tiêu chuẩn của môn học có diện tích yêu cầu lớn nhất.
Quy định mới về dạy và học bằng tiếng nước ngoài
Từ ngày 15/9/2025, Nghị định 222/2025/NĐ-CP về dạy và học bằng tiếng nước ngoài trong cơ sở giáo dục có hiệu lực.
Nghị định quy định 4 nguyên tắc cơ bản: Việc dạy và học bằng tiếng nước ngoài phải xuất phát từ nhu cầu xã hội và sự tự nguyện của người học. Nội dung giảng dạy phải đảm bảo mục tiêu giáo dục, tuân thủ chương trình được phê duyệt.
Cơ sở giáo dục phải công khai thông tin về đề án dạy học bằng tiếng nước ngoài sau khi được phê duyệt. Tài liệu, giáo trình sử dụng không được có nội dung gây phương hại đến an ninh quốc gia, xuyên tạc lịch sử hay trái thuần phong mỹ tục.
Chính sách này được kỳ vọng vừa nâng cao năng lực hội nhập quốc tế, vừa bảo đảm bản sắc và giá trị cốt lõi của nền giáo dục Việt Nam.
Như vậy, tháng 9/2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong giáo dục, từ trao quyền tự chủ cho các Đại học Quốc gia, tăng cường giáo dục pháp luật, chuẩn hóa phòng học bộ môn cho tới quy định rõ ràng về dạy học bằng tiếng nước ngoài. Những chính sách này hứa hẹn tạo động lực mới để nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn hội nhập sâu rộng.
