Ở người khỏe mạnh thì các tế bào phát triển và phân chia để hình thành nên các tế bào mới. Khi các tế bào lão hóa hoặc hư hỏng, chúng sẽ chết đi và biến mất. Tuy nhiên có những tế bào khỏe mạnh nhưng có mang gen bị đột biến sẽ hình thành tế bào ung thư. Đột biến nhiễm sắc thể thường do di truyền hoặc xuất hiện theo thời gian khi con người già đi. Ngoài ra, gen còn bị hao mòn do tác động tiêu cực từ môi trường bên ngoài, bao gồm: khói thuốc lá, rượu bia hoặc tia cực tím (UV) từ mặt trời.
Ung thư có thể hình thành ở bất kỳ tế bào nào trong cơ thể và sẽ hoạt động rất khác so với một tế bào bình thường. Thay vì chết đi khi đã không còn hữu ích, tế bào ung thư lại tiếp tục phát triển và phân chia vượt khỏi tầm kiểm soát. Chúng cũng không thể trưởng thành như các tế bào khỏe mạnh khác mà vẫn ở mãi trạng thái chưa hoàn chỉnh. Mặc dù có nhiều loại ung thư khác nhau, nhưng tất cả đều bắt nguồn từ việc các tế bào đang phát triển bỗng trở nên bất thường và mất kiểm soát.
Bạn có biết những cơ quan nào dễ bị ung thư?
Theo thống kê của Cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế, toàn thế giới có 18,08 triệu người mới mắc ung thư, trong đó có trên 9,5 triệu người tử vong vì căn bệnh này. Các loại ung thư phổ biến ở nam giới lần lượt là: phổi, dạ dày, gan, thực quản, ruột già, bàng quang, tuyến tụy, não, bạch huyết và thận.; ở nữ giới lần luợt là: phổi, vú, ruột già, dạ dày, gan, thực quản, buồng trứng, cổ tử cung, tuyến tụy, não. Tế bào ung thư có thể xảy ra ở mọi nơi trong cơ thể. Tuy nhiên, khả năng phòng vệ của các cơ quan trong cơ thể là khác nhau, do đó xác suất mắc ung thư cũng sẽ khác nhau.
Nguyên nhân nào gây ra ung thư?
Trên lâm sàng ung thư thường xảy ra ở người trung niên và người cao tuổi. Mặc dù có nhiều nguyên nhân gây ung thư, nhưng nguyên nhân chính được phân thành 6 loại, bao gồm:
- Tiền sử gia đình mắc ung thư,
- Thường xuyên tiếp xúc với chất gây ung thư (như amiăng, chất phóng xạ),
- Thường xuyên hút thuốc và uống rượu,
- Thường xuyên ăn thực phẩm chiên nướng nhiều dầu mỡ,
- Thường xuyên bị áp lực và căng thẳng,
- Những người mắc bệnh mãn tính.
Những nhóm người này nên chú ý nhiều hơn đến sức khỏe và đặc biệt chú ý đến các dấu hiệu sớm của bệnh ung thư.
Những dấu hiệu cảnh báo sớm mắc ung thư bạn cần biết
Theo các chuyên gia hàng đầu về ung thư cho biết mặc dù bệnh ung thư khó phát hiện ở giai đoạn tiền ung thư, mà phải khi đến giai đoạn giữa và cuối bệnh bộc phát rõ rệt chúng ta mới để ý đến và đi khám, lúc này đã quá muộn trong việc điều trị kéo dài sự sống cho người bệnh. Tuy nhiên ung thư không phải là không có dấu hiệu, dưới đây là những cảnh báo cho thấy dấu hiệu sớm nhất của căn bệnh nguy hiểm này:
1.Sự thay đổi của da
Trên da bạn tự nhiên xuất hiện một đốm nhỏ có thể thay đổi cả về kích thước lẫn hình dạng và màu sắc có thể là dấu diệu của ung thư da. Hoặc đốm đó nhìn không giống như những vết tàn nhang hay mụn ruồi trên cơ thể cũng là một dấu hiệu khác của ung thư da. Lúc này bạn không được chủ quan mà nên đi khám sàng lọc để ra soát kĩ tế bao ung thư tiềm ẩn bên trong.
2.Ho dai dẳng, khàn giọng
Ho dai dẳng, kéo dài nếu sau khi được điều trị mà bệnh không thuyên giảm hoặc ho ra máu, nhất là khi bạn không phải là người hút thuốc lá thì nên đến gặp bác sĩ, có thể bạn sẽ được cấy đờm hoặc làm các xét nghiệm, chụp chiếu… cận lâm sàng để rà soát ung thư phổi.
3.Những thay đổi trên ngực
Hầu như những thay đổi trên ngực không phải là dấu hiệu ung thư. Dù vậy, những dấu hiệu này vẫn rất quan trọng, bạn nên cho bác sĩ biết về chúng để được khám kỹ hơn đặc biệt nếu đó là sự xuất hiện của khối u, sự thay đổi trên núm vú hoặc cùng bị đỏ hoặc dày lên hay thấy đau trên ngực. Bác sĩ sẽ thăm khám và có thể gợi ý bạn chụp nhũ ảnh, MRI hoặc cũng có thể là làm sinh thiết.
4.Đau dai dẳng không rõ nguyên nhân
Hầu hết các cơn đau không phải dấu hiệu ung thư nhưng nếu bạn đau đớn trong thời gian dài, nên chú ý. Có thể kể đến như, đau đầu dai dẳng có thể là dấu hiệu của bệnh ung thư não, đau ngực dai dẳng là dấu hiệu của ung thư phổi, đau nhiều ở vùng bụng có thể là ung thư buồng trứng,…
5.Vết thương không lành
Nếu bạn có một vết loét suốt 3 tuần vẫn chưa lành, nên nói điều này cho bác sĩ vì đây có thể là dấu hiệu của ung thư biểu mô.
6.Đầy hơi, chướng bụng
Khi bạn bị stress, rối loạn tiêu hóa do chế độ ăn uống, bạn có thể bị căng trướng bụng, đầy hơi... nhưng nếu triệu chứng này nếu không thuyên giảm kèm theo bạn bị mệt mỏi, đầy hơi, đau lưng thì nên kiểm tra ngay.
7.Có máu trong nước tiểu
Trong nước tiểu có máu, bạn có khả năng mắc bệnh ung thư bàng quang hoặc thận. Nhưng, đây cũng là dấu hiệu của việc nhiễm trùng đường tiết niệu.
8. Có sự khác biệt khi đi ngoài
Nếu việc đi tiêu không dễ dàng như trước đây hoặc phân có dấu hiệu khác thường, đó có thể là dấu hiệu của ung thư ruột kết.
9. Chảy máu bất ngờ
Chảy máu âm đạo ngoài chu kỳ có thể là dấu hiệu sớm của bệnh ung thư cổ tử cung, trong khi chảy máu từ trực tràng có thể là dấu hiệu ung thư ruột kết.
10.U, bướu lạ
Khi có bất cứ khối u, bướu lạ nào mới xuất hiện trên cơ thể, bạn nên đến bác sĩ ngay. Có thể khối u chỉ là nang lành tính nhưng thỉnh thoảng đó có thể là dấu hiệu của bệnh ung thư ảnh hưởng các mô nằm sâu dưới da.
11.Sụt cân không rõ nguyên nhân
Nếu bạn bị sụt khoảng 5kg/tháng mà không biết vì nguyên nhân gì. Đây cũng có thể là dấu hiệu tiên khởi của ung thư tụy, ung thư dạ dày, thực quản hoặc ung thư phổi.
12. Khó nuốt
Nuốt khó cũng là dấu hiệu cảnh báo ung thư vòm họng, ung thư thực quản... Những người xuất hiện triệu chứng này sẽ bắt đầu có dấu hiệu thay đổi chế độ ăn uống, thường muốn dùng thức ăn mềm nhiều hơn.
13.Tinh hoàn bất thường
Nếu như bạn nhận thấy tinh hoàn nổi một cục u hoặc bị sưng lên, bạn nên nhanh chóng đi khám bác sĩ ngay. Một khối u không gây cảm giác đau là dấu hiệu thường gặp nhất của ung thư tinh hoàn. Cũng có đôi khi cánh mày râu lại có dấu hiệu khác như cảm thấy nặng nặng ở bụng dưới, vùng bìu hoặc cảm giác tinh hoàn to lên. Bác sĩ sẽ kiểm tra vùng có dấu hiệu bất thường và có thể siêu âm để xem xem liệu có phải khối u hay là nguyên nhân khác.
14.Sốt
Sốt không thường là điều nguy hiểm. Đôi khi đó chỉ là dấu hiệu cơ thể bạn đang chiến đấu với sự viêm nhiễm. Nó cũng thể là phản ứng phụ của một số loại thuốc . Nhưng khi sốt hoài không hết mà không rõ nguyên nhân, có thể đó là dấu hiệu của ung thư máu, bạch cầu ác tính hoặc ung thư hệ bạch huyết.
15.Mệt mỏi
Nhiều việc có thể khiến bạn kiệt sức, hầu như điều này không có gì trầm trọng. Nhưng mệt mỏi là dầu hiệu sớm của vài chứng ung thư như bệnh bạch cầu ác tính. Một số căn bệnh ung thu đại tràng và bao tử có thể gây mất máu mà bạn không nhận thấy được, điều này gây ra cảm giác rất mệt mỏi. Nếu mất nhiều thời gian nghỉ ngơi mà không thuyên giảm, bạn nên báo điều này ngay cho bác sĩ điều trị.
Trên đây là những chia sẻ hữu ích giúp bạn và gia đình của mình có thêm kiến thức nhận biết những căn bệnh nguy hiểm, ngay khi có những dấu hiệu trên bạn nên đi thăm khám sớm để được bác sĩ tư vấn và điều trị kịp thời.
