Niềm tin với chiến thắng tất yếu và ký ức Ngày Giải phóng Thủ đô

Những tiên đoán về ngày tiếp quản Thủ đô

Nhà sử học Dương Trung Quốc chia sẻ, từ đầu thế kỷ 19, khi nhà Nguyễn lên nắm quyền, một trong những quyết định đầu tiên là dời đô từ Hà Nội vào Huế. Đến năm 1945, bắt đầu từ quyết định của Quốc dân Đại hội Tân Trào, khẳng định trong lời Tuyên ngôn Độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh và một lần nữa được xác tín trong Hiến pháp năm 1946, Hà Nội trở lại vị trí xưa gọi là kinh đô, nay là Thủ đô của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.  

niem tin voi chien thang tat yeu va ky uc ngay giai phong thu do hinh 1

Nhân dân thủ đô vui mừng đón chào đoàn giải phóng quân ngày 10/10/1954. Ảnh tư liệu (TTXVN)

Khi chiến sĩ Thủ đô quyết định ra đi vào đêm mùa đông năm 1947, rời Hà Nội và hẹn ngày trở về, đó là một quyết định thiêng liêng, thể hiện sức mạnh và quyết tâm. Hà Nội là Thủ đô của cả nước, vì vậy, đó cũng là sự quyết tâm của cả dân tộc.

Niềm tin ấy đã được tiên đoán từ rất sớm trong ca khúc “Tiến về Hà Nội” của nhạc sĩ Văn Cao, sáng tác năm 1948, sau chiến dịch thu đông gian khổ năm 1947. Những câu hát quen thuộc mà chúng ta thường nghe: "Trùng trùng quân đi như sóng..." đã trở thành biểu tượng cho những diễn biến sau này, đặc biệt là sự kiện Hà Nội rực rỡ trong âm vang của khúc quân ca chiến thắng.

"Chúng ta đã trải qua một thời kỳ thử thách lớn để bảo vệ nền độc lập và danh xưng Thủ đô. Người dân Thủ đô và cả nước đã tiến hành kháng chiến chống Pháp, đúng như lời thề của những chiến sĩ quyết tử sau 60 ngày đêm chiến đấu, rút lên chiến khu để chuẩn bị cho cuộc kháng chiến trường kỳ. Hẹn ngày trở về, và sự kiện lịch sử ấy đã diễn ra đúng như niềm tin mà nhạc sĩ Văn Cao đã khắc họa trong tác phẩm của mình từ năm thứ hai của cuộc kháng chiến. Bài hát thể hiện niềm tin sắt đá và kết quả cuối cùng, khi ngày tiếp quản và giải phóng Thủ đô đã minh chứng cho lời hứa ấy".

Một lần nữa, điều này khẳng định ý chí của người dân Việt Nam, đặc biệt là người Hà Nội, quyết tâm bảo vệ danh xưng của một quốc gia độc lập, Thủ đô của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, như đã được hứa trong bản Tuyên ngôn Độc lập.

niem tin voi chien thang tat yeu va ky uc ngay giai phong thu do hinh 2

Nhà sử học Dương Trung Quốc. Ảnh: Hà Đương

Nhà sử học Dương Trung Quốc kể rằng, khi đó ông chỉ là cậu bé bảy, tám tuổi, nhưng đến nay vẫn nhớ rõ một chi tiết rất đáng chú ý: Vào tờ Đặc san số Tết năm Giáp Ngọ 1954, có một bức tranh của họa sĩ Lê Văn Xương (một họa sĩ rất nổi tiếng với các bức tranh về Hà Nội). Lúc đó, họa sĩ đang ở vùng tạm chiến và đã vẽ một trong những bức bìa báo xuân đẹp nhất. Bức tranh mô tả hình ảnh lịch sử của vị anh hùng Quang Trung - Nguyễn Huệ dẫn đầu đoàn quân tiến vào giải phóng thành Thăng Long vào năm 1789. Đáng chú ý, phía xa trên nền trời có một cột cờ và trên đỉnh có lá cờ đỏ, điều khiến nhiều người rất chú ý.

"Điều đó như một lời tiên đoán, một lời nhắc nhở và kêu gọi ngày trở về. Mọi người có niềm tin rằng sau 8 năm kháng chiến chống Pháp, đoàn quân năm xưa, sau 60 ngày đêm quyết tử, đã rút lên chiến khu và sẽ trở về trong niềm tin chiến thắng. Thực tế đã diễn ra như thế, trước khi chúng ta nổ súng khởi đầu cho chiến dịch Điện Biên Phủ. Điều này cho thấy niềm tin của người dân Hà Nội luôn hướng về kháng chiến, hướng về tương lai tất yếu là giải phóng Thủ đô, kết thúc cuộc kháng chiến thắng lợi, giải phóng miền Bắc, trong đó có Hà Nội."

Đó là những chi tiết đầy ý nghĩa, thể hiện rõ niềm tin vững chắc của người dân vào chiến thắng tất yếu, vì thế họ đã cống hiến hết sức lực và thậm chí cả mạng sống của mình cho ngày trở về" - Nhà sử học Dương Trung Quốc chia sẻ.

Ký ức tháng 10 lịch sử

Trong ký ức ông Nguyễn Văn Khang (sinh năm 1935), Trưởng ban liên lạc của Đội thanh niên công tác tiếp quản Thủ đô, thời điểm đó ông được tuyển chọn vào Đội Thanh niên xung phong tiếp quản Hà Nội. Đội gồm gần 400 người, có nhiệm vụ về Hà Nội trước từ khoảng ngày 3 đến 6/10/1954.  

niem tin voi chien thang tat yeu va ky uc ngay giai phong thu do hinh 3

Ông Nguyễn Văn Khang, Trưởng ban liên lạc của đội thanh niên công tác tiếp quản Thủ đô chia sẻ tại cuộc giao lưu trực tuyến nhân chứng lịch sử "Hà Nội, 70 năm dựng xây và phát triển". Ảnh: HNMO

Ông Nguyễn Văn Khang kể: "Chúng tôi làm nhiệm vụ 'có một không hai', là tiền trạm tiếp xúc với nhân dân Hà Nội trước khi Đoàn quân tiến về tiếp quản. Lúc bấy giờ, do sự tuyên truyền xuyên tạc của địch, giữa người dân vùng tạm chiếm và quân kháng chiến có nhiều hiểu lầm, nên nhiệm vụ của chúng tôi là tuyên truyền, vận động, giúp người dân thông suốt.

Khi tiếp quản, chúng tôi tháo dỡ những khẩu hiệu phản động, giải thích các chính sách của Chính phủ. Gần 400 thanh niên hàng ngày đi gặp gỡ từng hộ dân, bao gồm công chức, người lao động, quản lý, hành chính cho Pháp, và cả các nhà tư sản, tiểu thương... Nhiều khi đến nhà mà chủ nhà không mở cửa, chúng tôi vẫn kiên trì. Họ hỏi chúng tôi nhiều điều, như có được mặc áo dài không, có tiếp tục buôn bán được không, lương có thay đổi không, có bị trả thù không? Chúng tôi trả lời rằng cuộc sống sẽ không có gì xáo trộn, Chính phủ sẽ duy trì như trước. Sự kiên trì giải thích của chúng tôi đã giúp người dân yên lòng.

Đây là quyết định sáng suốt của Chính phủ, giúp người dân hiểu rõ hơn về quân đội tiếp quản Thủ đô. Ngoài việc giải thích chính sách, chúng tôi còn dạy thanh niên, thiếu nhi hát, cùng đồng bào chuẩn bị khẩu hiệu, cổng chào để đón bộ đội vào ngày 10/10/1954".

niem tin voi chien thang tat yeu va ky uc ngay giai phong thu do hinh 4

Nhà giáo ưu tú Nguyễn Tiến Hà - Phó trưởng Ban thường trực Ban liên lạc Đoàn thanh niên Cứu quốc thành Hoàng Diệu. Ảnh: Lê Thắm/LĐTĐ

Nhà giáo ưu tú Nguyễn Tiến Hà, chiến sĩ Việt Minh thành Hoàng Diệu, vẫn nhớ rõ ký ức về ngày tham gia giải phóng Thủ đô. Ông kể lại:

"Ngày 10/10/1954, tôi vinh dự đứng trong Đoàn quân Đại thắng tiến về tiếp quản Thủ đô, giữ trọn lời thề 'Nguyện tiến về Hà Nội'. Trong những ngày đầu tiếp quản, nhờ biết ngoại ngữ Anh, Pháp, tôi được giao phụ trách Trại hàng binh Âu, Phi.

Đối với người dân Hà Nội, sau 9 năm kháng chiến bị kìm kẹp dưới ách địch, ngày Giải phóng Thủ đô hơn cả một ngày hội. Đây là ngày giải phóng sau thời kỳ Hà Nội bị tạm chiếm, khi người dân không thể bày tỏ lòng yêu nước công khai. Đến ngày giải phóng, họ được tự do giương cao lá cờ đỏ sao vàng, và bày tỏ nguyện vọng chính đáng của mình.

Về mặt tình cảm, ngày Giải phóng Thủ đô là sợi dây gắn kết giữa các cán bộ quân đội với nhân dân. Nhiều người có gia đình sống trong Hà Nội thời kỳ tạm chiếm, và suốt 9 năm kháng chiến không được gặp nhau. Vì vậy, ngày này còn là ngày đoàn tụ gia đình," ông Nguyễn Tiến Hà xúc động chia sẻ.

Xem thêm

Theo dõi sát mực nước các sông ở Bắc Bộ và Thanh Hóa, sẵn sàng sơ tán dân khỏi vùng ngập sâu, sạt lở

Theo dõi sát mực nước các sông ở Bắc Bộ và Thanh Hóa, sẵn sàng sơ tán dân khỏi vùng ngập sâu, sạt lở

(CLO) Trước diễn biến phức tạp của mưa lũ, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia yêu cầu các tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa theo dõi chặt chẽ mực nước các triền sông, chủ động phương án bảo đảm an toàn hệ thống đê điều. Tổ chức di dời, sơ tán người dân tại các khu vực ven sông suối, vùng trũng thấp có nguy cơ ngập sâu, lũ quét và sạt lở đất đến nơi an toàn, kiên quyết kiểm soát người qua lại tại các ngầm tràn chia cắt nguy hiểm.

Sự thuyết phục và truyền cảm hứng là những điều kiện tiên quyết cho thành công trong công tác tư tưởng

Sự thuyết phục và truyền cảm hứng là những điều kiện tiên quyết cho thành công trong công tác tư tưởng

(NB&CL) Ngày 22/8/2026, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 25–NQ/TW về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới. Phóng viên Báo Nhà báo & Công luận đã có cuộc trao đổi với TS. Nguyễn Văn Đáng - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh về một số yếu tố then chốt với sự thành công của công tác tư tưởng.

Khuyến khích nguồn lực xã hội tham gia hỗ trợ phổ biến, giáo dục pháp luật

Khuyến khích nguồn lực xã hội tham gia hỗ trợ phổ biến, giáo dục pháp luật

(CLO) Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nghiên cứu, đánh giá điều kiện thực tiễn và khả năng huy động nguồn lực xã hội hóa để ban hành chính sách khác nhằm khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia, hỗ trợ công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (nếu có), trình Hội đồng nhân dân cùng cấp.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Đoàn Kiểm tra, giám sát số 218 phát biểu. Ảnh: TTXVN.

Xác định đổi mới đánh giá cán bộ là khâu đột phá

(CLO) Chiều 16/9, tại Nhà Quốc hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Đoàn kiểm tra, giám sát số 218 của Bộ Chính trị đã chủ trì Hội nghị thông qua dự thảo Báo cáo kết quả kiểm tra, giám sát đợt 3 đối với Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội.

Xử lý dứt điểm thiếu sách giáo khoa, siết trách nhiệm địa phương về suất ăn học đường

Xử lý dứt điểm thiếu sách giáo khoa, siết trách nhiệm địa phương về suất ăn học đường

(CLO) Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo giải quyết triệt để tình trạng thiếu sách giáo khoa theo mốc thời hạn cụ thể, đồng thời khẳng định chất lượng và an toàn vệ sinh suất ăn học đường là trách nhiệm của chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp cơ sở và người đứng đầu cấp ủy các cấp trong công tác chăm sóc học sinh.

Nhà vua Thái Lan và Hoàng hậu kết thúc tốt đẹp chuyến thăm Việt Nam

Nhà vua Thái Lan và Hoàng hậu kết thúc tốt đẹp chuyến thăm Việt Nam

(CLO) Chiều tối 16/9, Nhà vua Thái Lan Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua và Hoàng hậu Suthida Bajrasudhabimalalakshana rời Hà Nội, kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam từ ngày 14 - 16/9/2026, theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân.

Tài trợ lên đến 3 tỷ đồng cho các dự án ứng dụng trí tuệ nhân tạo: NATIF chính thức nhận hồ sơ năm 2026

Tài trợ lên đến 3 tỷ đồng cho các dự án ứng dụng trí tuệ nhân tạo: NATIF chính thức nhận hồ sơ năm 2026

(CLO) Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) vừa phát đi thông báo quan trọng về việc tiếp nhận hồ sơ đề nghị tài trợ nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) năm 2026. Với mức tài trợ từ ngân sách nhà nước lên đến 3 tỷ đồng cho mỗi dự án.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chỉ đạo điều tra, xử lý vụ cháy nhà tại phố Thụy Khuê

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chỉ đạo điều tra, xử lý vụ cháy nhà tại phố Thụy Khuê

(CLO) Về vụ cháy nhà dân tại số 2B ngách 264/2 phố Thụy Khuê (phường Tây Hồ, thành phố Hà Nội), Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội phối hợp với Bộ Công an khẩn trương điều tra nguyên nhân vụ cháy, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan, xử lý nghiêm vi phạm (nếu có) theo quy định.

Lạng Sơn dự kiến đầu tư hơn 2.251 tỷ đồng cho 747 dự án chương trình MTQG giai đoạn 2026-2030

Lạng Sơn dự kiến đầu tư hơn 2.251 tỷ đồng cho 747 dự án chương trình MTQG giai đoạn 2026-2030

(CLO) Trong 5 năm tới (2026 - 2030), tỉnh Lạng Sơn dự kiến dành hơn 2.251 tỷ đồng để làm mới và sửa chữa 747 công trình ở cấp xã. Số tiền này chủ yếu dùng để làm đường giao thông, xây trường học, trạm y tế và hệ thống nước sạch, giúp bà con vùng nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số sinh hoạt và đi lại thuận tiện hơn.

Điện Biên: Khi người trẻ hóa thân thành 'cầu nối' đưa công nghệ số chạm đến từng người dân

Điện Biên: Khi người trẻ hóa thân thành 'cầu nối' đưa công nghệ số chạm đến từng người dân

(CLO) Chuyển đổi số chỉ thực sự thành công khi người dân làm chủ được công nghệ. Tại Điện Biên, các đội hình "Bình dân học vụ số" của lực lượng thanh niên đang trở thành "cầu nối" đắc lực, tận tình hướng dẫn bà con vùng cao sử dụng VNeID, dịch vụ công và thanh toán điện tử, đưa tiện ích số thấm sâu vào nhịp sống thường ngày.

Các địa phương của Việt Nam và Quảng Tây cần chuyển mạnh từ giao thương đơn thuần sang liên kết kinh tế sâu rộng

Các địa phương của Việt Nam và Quảng Tây cần chuyển mạnh từ giao thương đơn thuần sang liên kết kinh tế sâu rộng

(CLO)  Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đề nghị Quảng Tây và các địa phương của Việt Nam thắt chặt hơn nữa tình cảm hữu nghị, triển khai tốt các cơ chế hợp tác đã có, mở rộng hợp tác với các địa phương tiềm năng khác của hai bên; đi đầu trong hiện thực hóa nhận thức chung cấp cao về chuyển mạnh từ giao thương đơn thuần sang thúc đẩy liên kết kinh tế sâu rộng.

Xử lý dứt điểm vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ các dự án nhiệt điện đồng bằng sông Cửu Long

Xử lý dứt điểm vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ các dự án nhiệt điện đồng bằng sông Cửu Long

(CLO) Theo văn bản số 487/TB-VPCP do Văn phòng Chính phủ phát đi thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc tại chuyến kiểm tra và làm việc về tình hình triển khai các dự án trọng điểm về giao thông và năng lượng tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu xử lý dứt điểm vướng mắc, bảo đảm tiến độ các dự án nhiệt điện.

Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, kiến tạo động lực phát triển

Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, kiến tạo động lực phát triển

(CLO) Sáng 16/9, tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trao đổi và truyền đạt chuyên đề “Đổi mới tư duy xây dựng thể chế, pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển, chuyển hóa thể chế thành lợi thế cạnh tranh và năng lực thực thi quốc gia" với các học viên Lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức đối với Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV (lớp thứ hai).

Cỡ chữ bài viết: