Trong bối cảnh tỉnh Ninh Bình mới được hợp nhất với Hà Nam và Nam Định, diện tích và dân số mở rộng, vùng đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh cũng đa dạng hơn, trải dài từ các huyện miền núi đến vùng ven biển. Dù tỷ lệ hộ nghèo đã giảm đáng kể trong những năm qua, nhưng ở một số xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống người dân vẫn còn nhiều khó khăn. Xác định công tác giảm nghèo bền vững là nhiệm vụ trọng tâm, tỉnh Ninh Bình đã đề ra nhiều giải pháp đồng bộ, thể hiện quyết tâm cao trong việc nâng cao đời sống cho người dân, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng.
Nhiều chính sách hỗ trợ sát thực tế.
Ngay từ đầu năm, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch giảm nghèo gắn với thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Các chính sách được triển khai theo hướng “trúng” và “đúng” nhu cầu, như hỗ trợ sinh kế, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, đầu tư hạ tầng thiết yếu, nâng cao chất lượng giáo dục và y tế.
Các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số như Kỳ Phú, Cúc Phương, Thạch Bình… được ưu tiên vốn để cải thiện hệ thống đường giao thông, thủy lợi, điện, nước sinh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất và tiếp cận dịch vụ công. Song song đó, tỉnh đẩy mạnh các dự án hỗ trợ cây, con giống phù hợp điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng; khuyến khích mô hình kinh tế hợp tác, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, giúp bà con chủ động vươn lên thoát nghèo.
Không chỉ trông chờ vào chính sách, nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số ở Ninh Bình đã chủ động tiếp cận khoa học kỹ thuật, mở rộng sản xuất, tham gia vào các tổ hợp tác, hợp tác xã. Các lớp tập huấn về kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt, bảo quản nông sản được tổ chức thường xuyên, tạo cơ hội để bà con nâng cao kiến thức và kỹ năng.
Một số mô hình đã mang lại hiệu quả rõ rệt, như trồng cây dược liệu dưới tán rừng, phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa, nuôi ong lấy mật… Không chỉ tăng thu nhập, các mô hình này còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường sinh thái.
Bên cạnh ngân sách Trung ương và tỉnh, Ninh Bình đã huy động sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cộng đồng trong công tác giảm nghèo. Nhiều doanh nghiệp đã đồng hành cùng địa phương xây dựng nhà ở, trao sinh kế, cấp học bổng cho học sinh nghèo vượt khó. Các phong trào “Cả nước chung tay vì người nghèo”, “Ngày vì người nghèo” tiếp tục lan tỏa, thu hút hàng tỷ đồng hỗ trợ trực tiếp đến các hộ khó khăn.
Tỉnh cũng chú trọng lồng ghép các chương trình, dự án khác như xây dựng nông thôn mới, phát triển du lịch, bảo tồn văn hóa… để tạo thêm cơ hội việc làm và tăng thu nhập cho người dân vùng dân tộc thiểu số. Hướng tới mục tiêu bền vững
Giảm nghèo bền vững không chỉ dừng ở việc giúp người dân thoát nghèo trước mắt, mà còn tạo nền tảng để họ không tái nghèo.
Vì vậy, Ninh Bình tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo nghề, đặc biệt là nghề gắn với lợi thế địa phương. Các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp, kết nối tiêu thụ sản phẩm được triển khai mạnh mẽ, giúp thanh niên, phụ nữ vùng dân tộc thiểu số tự tin phát triển kinh tế.
Bên cạnh đó, tỉnh đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cộng đồng về tự lực vươn lên, giảm dần tâm lý ỷ lại vào hỗ trợ. Cán bộ cơ sở được bồi dưỡng kỹ năng vận động, hướng dẫn người dân thực hiện mô hình sản xuất hiệu quả, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất.
Quyết tâm vì một Ninh Bình không còn “vùng trũng” nghèo. Với sự quan tâm chỉ đạo sát sao của tỉnh, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của nhân dân, công tác giảm nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Ninh Bình đang có những chuyển biến tích cực.
Những con đường mới mở, những mái nhà kiên cố mọc lên, những mô hình kinh tế hiệu quả ra đời… chính là minh chứng cho quyết tâm ấy. Ninh Bình đặt mục tiêu đến năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số giảm bình quân 2-3%/năm; thu nhập của người dân tăng ít nhất gấp 1,5 lần so với năm 2020. Đây không chỉ là con số, mà còn là khát vọng về một vùng đất bình yên, giàu bản sắc, nơi mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả phát triển.
Với những bước đi đúng hướng, Ninh Bình tin tưởng sẽ sớm xóa bỏ hoàn toàn những “vùng trũng” nghèo, để vùng đồng bào dân tộc thiểu số hòa nhịp cùng sự phát triển chung của tỉnh mới – một Ninh Bình năng động, thịnh vượng, đoàn kết và giàu bản sắc.
Phát huy nội lực, khơi dậy ý chí vươn lên
Để thực hiện các mục tiêu trên, tỉnh Ninh Bình thực hiện hiệu quả nhiều chính sách hỗ trợ người nghèo, hộ cận nghèo. Trong đó, chú trọng thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, giai đoạn 2021-2025, tỉnh Ninh Bình đã bố trí 74,1 tỷ đồng thực hiện 5/7 dự án thuộc chương trình. Ban hành các chính sách đặc thù riêng hỗ trợ nhóm hộ nghèo có thành viên là người có công với cách mạng, nhóm hộ nghèo có khó khăn về nhà ở với tổng kinh phí hỗ trợ hàng năm trên 50 tỷ đồng.
Các chính sách giảm nghèo được ban hành, triển khai kịp thời, từ đó đã phát huy hiệu quả trong thực tiễn; khơi dậy truyền thống "lá lành đùm lá rách" và tạo ra nguồn lực giúp người nghèo vươn lên trong cuộc sống. Ngoài ra, tỉnh Ninh Bình còn huy động nhiều nguồn lực cho công tác giảm nghèo, tạo nguồn vốn giúp hộ nghèo phát triển kinh tế gia đình.
Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đến nay, công tác giảm nghèo ở Ninh Bình đạt nhiều kết quả rất khả quan. Từ năm 2021 đến nay, có trên 43 nghìn lượt hộ nghèo, cận nghèo và các đối tượng chính sách được vay vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh, qua đó góp phần tạo sinh kế, tạo việc làm, từng bước đảm bảo an sinh xã hội. Tính đến hết năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo trên toàn tỉnh chỉ còn 1,51%.
Trong thời gian tới, tỉnh Ninh Bình tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội gắn với cải thiện và từng bước nâng cao điều kiện sống cho người nghèo, trước hết ở khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Trong đó, chú trọng xây dựng, nhân rộng mô hình, dự án giảm nghèo, hỗ trợ phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, du lịch, khởi nghiệp phù hợp nhằm tạo sinh kế, việc làm, thu nhập bền vững cho hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo. Đồng thời, địa phương huy động nguồn lực của xã hội để giảm nghèo và tiếp tục xây dựng hệ thống chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất giúp người nghèo, hộ nghèo có thể tự vươn lên thoát nghèo bền vững.
