Hôm nay, Quốc hội thảo luận trực tuyến về dự thảo Nghị quyết về chính sách tài khóa, tiền tệ để hỗ trợ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội.
Bày tỏ sự đồng tình với sự cần thiết phải ban hành chính sách tài khóa, tiền tệ để hỗ trợ chương trình phục hồi kinh tế - xã hội với những nội dung nằm ngoài khuôn khổ của khung kế hoạch 5 năm 2021-2025 đã được Quốc hội thông qua, nhằm tiếp tục tìm kiếm không gian, dư địa mới để đẩy nhanh tiến độ phục hồi và phát triển kinh tế, đại biểu Nguyễn Như So, đoàn Bắc Ninh cho rằng chính sách tài khóa, cần tập trung vào những vấn đề như sau:
Thứ nhất, chính sách về hỗ trợ lãi suất thông qua hệ thống ngân hàng thương mại cần rà soát, hỗ trợ trọng tâm, trọng điểm, tránh cào bằng trong việc hỗ trợ lãi suất, tập trung vào một số ngành, lĩnh vực quan trọng thiết yếu như: Nông nghiệp, vận tải, du lịch, v.v.. Năm 2021 ngành nông nghiệp đã phát huy vai trò là trụ đỡ của nền kinh tế, đóng góp 13,97% vào tốc độ tăng trưởng tổng giá trị tăng thêm của toàn ngành kinh tế. Tuy nhiên, ngành cũng đang gặp rất nhiều khó khăn do dịch bệnh, đặc biệt là vấn đề hàng loạt nông sản ách tắc tại các cửa khẩu trong thời gian qua. Do đó, cần nghiên cứu chính sách hỗ trợ lãi suất để đảm bảo tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, gia tăng xuất khẩu chính ngạch. Ngành nông nghiệp cần thiết phải nhận được tỷ trọng ưu đãi lãi suất cao hơn các nhóm ngành được hỗ trợ, tương xứng với vai trò là trụ đỡ của mình.
Đại biểu Nguyễn Như So
Thứ hai, cần lựa chọn đúng và trúng đối tượng trong giai đoạn phục hồi, dư địa chính sách dần thu hẹp, các chính sách hỗ trợ cần chọn lọc hơn, tập trung hơn, đặc biệt những doanh nghiệp lớn, có sức lan tỏa đến các khu vực khác trong nền kinh tế. Các doanh nghiệp hạt nhân từ các chuỗi cung ứng tạo điều kiện để tăng cầu lao động, hỗ trợ an sinh xã hội thông qua doanh nghiệp, đảm bảo ổn định cuộc sống cho người lao động. Việc hỗ trợ nhà trọ, tiền sinh hoạt hàng tháng cho người lao động bị thất nghiệp chỉ là giải pháp tình thế, gốc rễ vẫn là bài toán việc làm, nuôi dưỡng doanh nghiệp chính là chìa khóa để giải quyết bài toán an sinh xã hội trong thời điểm này.
Đối với chính sách tiền tệ, đại biểu So cho rằng: Cần có chính sách nhanh hơn, mạnh hơn, quyết liệt hơn, cụ thể hơn nữa trong điều hành. Thời gian qua Ngân hàng Nhà nước đã chủ động, linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ, góp phần tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, người dân. Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách còn khiêm tốn, lãi suất cho vay mặc dù đã giảm nhưng vẫn còn ở mức cao. Công cụ dự trữ bắt buộc chưa phát huy hiệu quả. Tỷ lệ nợ xấu tiềm ẩn và thực chất là tăng cao. Đặc biệt lần này phải cần quy định cụ thể, quyết liệt hơn nữa nhằm khả năng hấp thụ chính sách. Ví dụ, theo tính toán chỉ cần 0,5% tỷ lệ dự trữ bắt buộc sẽ giải phóng được số vốn khoảng 50.000 tỷ đồng để cho vay đối với nền kinh tế, chưa tính đến các chi phí tín dụng sẽ giảm xuống.
Việc phân bổ các nguồn lực, vị đại biểu đoàn Bắc Ninh kiến nghị: Phải xác định khủng hoảng lần này xuất phát từ dịch bệnh COVID-19 chứ không phải xuất phát từ khủng hoảng tài chính như giai đoạn 2007-2008. Do vậy, các chính sách hỗ trợ phải lấy y tế làm trọng tâm, là then chốt, còn chính sách kinh tế vĩ mô là công cụ mang tính hỗ trợ. Trong khi đó, tại Tờ trình của Chính phủ hỗ trợ cho ngành y tế hiện nay chúng ta đang phân bổ 60.000 tỷ đồng, tương đương với 17,3% tổng gói hỗ trợ lần này. Tôi cho rằng điều này không tương xứng với vai trò tuyến đầu của ngành y tế trong công tác đẩy lùi dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe của người dân.
Tại một số quốc gia các gói hỗ trợ hầu hết được ưu tiên tập trung cho lĩnh vực y tế, sức khỏe và hỗ trợ thu nhập chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá trị gói kích thích tài khóa. Vì vậy, cần nghiên cứu bổ sung thêm ngân sách cho ngành y tế nhằm tăng cường năng lực, nâng cao chất lượng y tế. Nếu không có chính sách kịp thời, hiệu quả thì tôi e rằng ngành y tế sẽ phải tiếp tục đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng về nguồn lực trong thời gian tới - đại biểu So cho biết.
Đại biểu So cũng tin tưởng, trong bối cảnh COVID-19 diễn biến hết sức phức tạp, tác động nghiêm trọng đến sự phát triển của đất nước. Nhưng với việc quyết định triển khai chính sách hỗ trợ đặc biệt, kịp thời đột phá, có sức lan tỏa sẽ giúp sớm phục hồi kinh tế, tạo nền tảng cho sự phát triển những năm tới, là tiền đề để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân 6,5 đến 7%/năm trong giai đoạn 2021-2025 như Quốc hội đề ra.
