Ngày 28/1, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp nghe báo cáo hoàn thiện dự thảo Nghị định về một số chính sách phát triển thủy sản, kết nối trực tuyến với điểm cầu của 6 tỉnh, thành phố ven biển.
Dự thảo Nghị định quy định các chính sách đầu tư và hỗ trợ đối với tổ chức, cá nhân liên quan, tập trung vào mua bảo hiểm; duy tu, sửa chữa tàu cá vỏ thép; đào tạo, nâng cao năng lực; chuyển đổi nghề khai thác thủy sản vùng biển ven bờ.
Phân cấp xuống phường, xã phải căn cứ năng lực
Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho biết hiện nay có nhiều văn bản, chính sách cùng điều chỉnh lĩnh vực thủy sản, vì vậy, các quy định cần được phân định rõ ràng để tránh chồng chéo, bỏ sót đối tượng hoặc đùn đẩy trách nhiệm trong quá trình tổ chức thực hiện; đồng thời làm rõ mối liên thông giữa Nghị định với các chính sách, pháp luật khác, phân định nội dung đặc thù và nội dung áp dụng chung trên toàn quốc.
Nguyên tắc phân cấp, phân quyền được Phó Thủ tướng nêu rõ là Trung ương tập trung vào những nội dung về chiến lược, quy hoạch, cơ chế chính sách; còn đầu tư, tổ chức thực hiện và quản lý chủ yếu giao chính quyền cấp tỉnh. Việc phân cấp xuống phường, xã phải căn cứ năng lực tổ chức thực hiện, trường hợp không phù hợp thì để chính quyền cấp tỉnh xem xét quyết định, "không đẩy xuống xã hết".
Về chính sách đầu tư, Phó Thủ tướng yêu cầu xây dựng nguyên tắc và tiêu chí lựa chọn dự án đáp ứng yêu cầu về công nghệ mới, tái cơ cấu khai thác hải sản, chuyển đổi nghề nghiệp, chế biến sâu, bảo vệ môi trường, gắn với quốc phòng – an ninh. Những chính sách mang tính phổ quát phải được đưa vào Nghị định để áp dụng trên toàn quốc; chỉ các nội dung đặc thù mới tách riêng.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, chính sách đầu tư phải gắn với dự án cụ thể, bao gồm đầy đủ các nội dung về đào tạo, chuyển giao công nghệ, tín dụng, đất đai, giao biển và quy hoạch. Bộ Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm về chiến lược, quy hoạch, cơ chế chính sách và quy chuẩn, còn việc quyết định dự án không chỉ trong phạm vi Luật Thủy sản mà còn liên quan đến các luật chuyên ngành về khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, do đó cần tiếp cận một cách tổng thể.
Các dự án được hỗ trợ phải có tiêu chí rõ ràng, ưu tiên nuôi xa bờ, công nghệ cao, an toàn, gắn với bảo vệ môi trường; chuyển đổi từ khai thác không bền vững sang nuôi trồng bền vững. Nội dung đào tạo phải nằm trong khuôn khổ dự án đầu tư đã được phê duyệt trên cơ sở hiệu quả.
Xây dựng cơ chế bảo hiểm hằng năm
Đối với chính sách bảo hiểm, Phó Thủ tướng nêu rõ lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản có rủi ro thiên tai rất lớn, do đó phải hình thành quỹ hỗ trợ, đồng thời xây dựng cơ chế bảo hiểm hằng năm, với trách nhiệm cụ thể của doanh nghiệp, hộ gia đình, tổ chức cá nhân và Nhà nước. Nhà nước hỗ trợ theo tỷ lệ, phần còn lại do bảo hiểm chi trả, để khi xảy ra sự cố, rủi ro không phải tổ chức cứu trợ theo từng vụ việc; nghiên cứu bổ sung cơ chế bảo hiểm rủi ro đối với hoạt động chuyển giao công nghệ, công nghệ mới, công nghệ cao.
Phó Thủ tướng đề nghị đánh giá kỹ đối tượng và phạm vi bảo hiểm bao gồm tính mạng, tài sản, rủi ro thiên tai và các rủi ro khác có thể phát sinh; có thể xem xét bảo hiểm cho tất cả với mức đóng khác nhau hoặc phân theo vùng hoạt động trên biển.
Việc sử dụng bảo hiểm để hỗ trợ ngư dân, người nuôi trồng thủy sản cần được cân nhắc trong tương quan với các công cụ chính sách khác như quy hoạch, đầu tư, khuyến khích và không khuyến khích… Đồng thời, bổ sung nhóm đối tượng là chủ tàu, ngư dân muốn chuyển đổi nghề, giải bản tàu, gắn với các chính sách hiện hành về đào tạo, chuyển đổi nghề nghiệp.
Phó Thủ tướng yêu cầu làm rõ mô hình bảo hiểm trên cơ sở các thể chế sẵn có; quy định cụ thể quyền, trách nhiệm của người đóng – người hưởng và mối quan hệ giữa chủ tàu, doanh nghiệp, thuyền viên; xác định rõ từng loại hình bảo hiểm như tài sản, thiên tai, con người.
Liên quan đến việc lập quỹ hỗ trợ từ ngân sách nhà nước khi ngư dân, người nuôi trồng thủy sản gặp rủi ro, theo Phó Thủ tướng, cần nghiên cứu mô hình quỹ đặt tại địa phương để chủ động xử lý, trường hợp vượt khả năng cân đối thì ngân sách trung ương hỗ trợ.
