Phân tích ma trận đề thi và phổ điểm môn Sinh học: Điểm trung bình có thể giảm xuống 5,0

(CLO) Sáng 12/6, hàng trăm nghìn thí sinh cả nước hoàn thành bài thi môn Sinh học trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Theo đánh giá của giáo viên, đề thi năm nay bám sát cấu trúc đề minh họa của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời tăng cường các câu hỏi mang tính phân loại ở những chuyên đề trọng tâm như di truyền học, tiến hóa và sinh thái học.

Phân tích từ đề thi mã đề 0426, cô Nguyễn Trần Minh Nguyệt, giáo viên Hệ thống Tuyensinh247.com nhận định đề thi giữ nguyên cấu trúc quen thuộc với 18 câu trắc nghiệm nhiều lựa chọn, 4 câu đúng - sai và 6 câu trả lời ngắn, thời gian làm bài 50 phút.

Theo cô Nguyệt, đề thi được xây dựng phù hợp với lứa học sinh đầu tiên học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. So với đề minh họa và đề thi chính thức năm 2025, đề năm nay được đánh giá "dễ thở" hơn ở một số câu hỏi cơ bản nhưng vẫn duy trì khả năng phân loại thí sinh.

"Phần trắc nghiệm nhiều lựa chọn có độ dài và mức độ phức tạp cao hơn năm trước. Trong khi đó, nhiều câu hỏi đúng - sai được thiết kế với các dữ kiện dễ gây nhầm lẫn nếu học sinh không đọc kỹ đề", cô Nguyệt cho biết.

z7927233652290-97cf20916e4017836fbf2f04525649fb.jpg
Cô Nguyễn Trần Minh Nguyệt, giáo viên Hệ thống Tuyensinh247.com

Kiến thức lớp 12 chiếm hơn 75%

Thống kê từ ma trận đề thi cho thấy nội dung lớp 12 tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, chiếm khoảng 75,5% tổng số câu hỏi. Kiến thức lớp 11 chiếm 22,5%, còn lớp 10 chỉ chiếm khoảng 2,5%.

Trong số các chuyên đề xuất hiện trong đề thi, Sinh thái học và môi trường có tỷ trọng lớn nhất với 27,5%, tiếp đến là Nhiễm sắc thể và các quy luật di truyền (20%), Cơ sở phân tử của sự di truyền và biến dị (12,5%), Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng ở thực vật (12,5%).

Các nội dung về tiến hóa, sinh lý động vật và sinh lý thực vật cũng được khai thác với tỷ lệ đáng kể, phản ánh xu hướng tăng cường đánh giá năng lực vận dụng kiến thức thay vì học thuộc lòng.

Nhiều câu hỏi phân loại ở phần di truyền và sinh thái

Theo đánh giá của giáo viên, khoảng 40% câu hỏi trong đề thuộc mức độ nhận biết và thông hiểu, trong khi 60% còn lại mang tính phân loại.

Những câu hỏi khó tập trung chủ yếu ở các chuyên đề về cơ chế di truyền cấp độ phân tử, bài toán di truyền nhiễm sắc thể, tiến hóa và sinh thái học. Một số câu hỏi sử dụng biểu đồ, bảng số liệu hoặc tình huống thực tiễn, yêu cầu thí sinh phải phân tích dữ liệu và suy luận mới có thể tìm ra đáp án.

Nhiều câu hỏi có lượng thông tin lớn, đòi hỏi khả năng tổng hợp kiến thức ở nhiều chuyên đề khác nhau, khiến học sinh mất khá nhiều thời gian xử lý.

Ma trận đề thi - Mã đề 0434

Lớp
Nội dung kiến thức
Cấp độ tư duy
Tổng
Tỉ lệ
%
Phần I
Phần II
Phần III
NB
TH
VD
NB
TH
VD
NB
TH
VD
1
Cơ sở phân tử của sự di truyền và biến dị
1
2
2
5
12,5
2
Nhiễm sắc thể và các quy luật di truyền
2
1
1
2
1
1
8
20
3
Ứng dụng di truyền học
1
1
2,5
4
Di truyền học quần thể và di truyền người
1
1
2,5
5
Tiến hoá
3
1
4
10
6
Sinh thái học và môi trường
4
1
1
2
1
2
11
27,5
7
Trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng ở thực vật
1
1
2
1
5
12,5
8
Trao đổi chất và chuyển hoá năng lượng ở động vật
2
1
1
4
10
9
Sinh học tế bào
1
1
2,5
10
Sinh học vi sinh vật và virus
Tổng
13
3
2
5
8
3
1
4
1
40
100
Tỉ lệ
32,5
7,5
5
12,5
20
7,5
2,5
10
2,5

Phổ điểm dự báo thấp hơn năm 2025

Từ cấu trúc đề thi và mức độ phân hóa, cô Nguyệt dự đoán điểm trung bình môn Sinh học năm nay khoảng 5 điểm, thấp hơn mức 5,78 của năm 2025.

Khoảng điểm dự kiến tập trung nhiều thí sinh nhất từ 5 đến 6 điểm. Trong khi đó, nhóm thí sinh đạt điểm cao sẽ không nhiều do đề thi vẫn có những câu hỏi vận dụng và vận dụng cao yêu cầu tư duy chuyên sâu.

Theo các giáo viên, phổ điểm môn Sinh học năm nay có thể phản ánh rõ sự chênh lệch về năng lực giữa các nhóm thí sinh, đặc biệt ở những câu hỏi liên quan đến di truyền học và sinh thái học.

clo_br_z7927658277998-2b0850eaf1c53024d08fcb63570d4bc5.jpg
Phân tích ma trận đề thi cho thấy kiến thức lớp 12 tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, chiếm khoảng 75,5% tổng số câu hỏi. Kiến thức lớp 11 chiếm 22,5%, trong khi lớp 10 chỉ chiếm khoảng 2,5%.

Từ đề thi năm nay, các chuyên gia nhận định môn Sinh học đang tiếp tục dịch chuyển theo định hướng của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, giảm dần các dạng bài tập nặng tính tính toán, tăng cường các câu hỏi gắn với thực tiễn đời sống và khoa học hiện đại.

Các chủ đề liên quan đến bệnh di truyền ở người, công nghệ gene, sinh thái học, đa dạng sinh học, biến đổi khí hậu hay sinh lý động - thực vật được dự báo sẽ tiếp tục xuất hiện nhiều hơn trong những năm tới.

Đối với học sinh chuẩn bị bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027, việc nắm vững kiến thức nền tảng, rèn luyện kỹ năng xử lý câu hỏi đúng - sai, câu hỏi trả lời ngắn và các dạng bài yêu cầu tư duy tổng hợp sẽ là yếu tố quan trọng để đạt kết quả cao.

Xem thêm

Yêu cầu ứng phó mưa lớn, gió mạnh trên biển ở Trung Bộ và Nam Bộ. Ảnh: KTTV

Yêu cầu ứng phó mưa lớn, gió mạnh trên biển ở Trung Bộ và Nam Bộ

(CLO) Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia vừa có công điện đề nghị các tỉnh, thành phố Trung Bộ và Nam Bộ chủ động ứng phó với mưa lớn, lốc, sét, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất và gió mạnh trên biển khi thời tiết được dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp đến đêm 28/7.

Nửa thế kỷ khắc mòn nỗi nhớ, mẹ liệt sĩ 105 tuổi nghẹn ngào ôm di ảnh con vào lòng

Nửa thế kỷ khắc mòn nỗi nhớ, mẹ liệt sĩ 105 tuổi nghẹn ngào ôm di ảnh con vào lòng

(CLO) Liệt sĩ Trần Quang Pha hy sinh tại chiến trường K khi mới 23 tuổi, để lại người mẹ nay đã 105 tuổi mòn mỏi nhớ con suốt gần nửa thế kỷ. Giữa tháng Bảy tri ân, căn nhà nhỏ ở xã Hát Môn lặng đi khi tấm di ảnh phục dựng được trao tận tay. Ôm chặt bức ảnh vào lòng, người mẹ già rưng rưng nước mắt...

Lặng người trước nơi yên nghỉ của 13 liệt sĩ thanh niên xung phong ở Truông Bồn

Lặng người trước nơi yên nghỉ của 13 liệt sĩ thanh niên xung phong ở Truông Bồn

(CLO) Tháng Bảy về, từng dòng người từ khắp mọi miền đất nước lại lặng lẽ tìm về Khu di tích lịch sử quốc gia Truông Bồn thành kính dâng nén hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc. Nhiều du khách không giấu được xúc động khi nghe kể về sự hy sinh anh dũng của 13 liệt sĩ thanh niên xung phong.

Bệnh viện Thanh Nhàn: Chưa có căn cứ xác định sai sót trong sự việc sản phụ mất vận động hai chân sau sinh

Bệnh viện Thanh Nhàn: Chưa có căn cứ xác định sai sót trong sự việc sản phụ mất vận động hai chân sau sinh

(CLO) Bệnh viện Thanh Nhàn cho biết, bệnh viện này vừa thành lập Hội đồng chuyên môn rà soát toàn bộ quá trình phẫu thuật, gây tê, giảm đau và chăm sóc sản phụ Nguyễn Thị Tuyết Mai sau ca mổ lấy thai. Kết luận bước đầu xác định đây là tai biến y khoa không mong muốn, chưa phát hiện bằng chứng sai sót kỹ thuật trực tiếp.

Hai sinh viên thực tập bị 'cắt' thực tập sau khi live stream đùa cợt 'tiêm thuốc độc' tại bệnh viện

2 nữ sinh ngành Y chửi thề, nói 'tiêm thuốc độc' khi livestream tại bệnh viện bị đình chỉ học

(CLO) Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội xác nhận hai nữ sinh xuất hiện trong clip gây bức xúc tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang là sinh viên của trường. Nhà trường cho biết sẽ xử lý nghiêm theo quy định, không bao che sau khi Hội đồng kỷ luật đánh giá tính chất, mức độ vụ việc.

​Mệnh lệnh từ trái tim trên dải đất biên cương

Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang: Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm” – Mệnh lệnh từ trái tim và trách nhiệm chính trị thiêng liêng

(CLO) Tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt các anh hùng liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị trọng tâm mà còn là tâm nguyện thiêng liêng, là “mệnh lệnh từ trái tim” của mỗi cán bộ, chiến sĩ LLVT tỉnh Tuyên Quang. Nhằm tri ân sâu sắc những người con ưu tú đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc, Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh Tuyên Quang đã và đang vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, chủ động, sáng tạo triển khai hiệu quả “Chiến dịch 500 ngày đêm”.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Đưa tri thức gần hơn với học sinh vùng biên

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam: Đưa tri thức gần hơn với học sinh vùng biên

Với NXBGDVN, mỗi cuốn sách được trao đi không chỉ là một sản phẩm giáo dục, mà còn là sự gửi gắm niềm tin vào thế hệ tương lai; là một phần trong hành trình bền bỉ đưa tri thức đến gần hơn với mọi học sinh, đặc biệt là những em nhỏ đang ngày ngày nỗ lực vươn lên nơi vùng biên của Tổ quốc.

Hai sinh viên bị 'cắt' thực tập sau khi live stream đùa cợt 'tiêm thuốc độc' tại bệnh viện

Hai sinh viên bị 'cắt' thực tập sau khi live stream đùa cợt 'tiêm thuốc độc' tại bệnh viện

(CLO) Bệnh viện Đa khoa Đức Giang (Hà Nội) cho biết hai cô gái xuất hiện trong clip gây bức xúc trên mạng xã hội không phải nhân viên y tế của bệnh viện mà là sinh viên thực tập. Đơn vị đã chấm dứt tiếp nhận thực tập, đồng thời bàn giao về cơ sở đào tạo để xử lý theo quy định.

Diện mạo mới dự kiến của kỳ thi tốt nghiệp THPT: Thi trên máy tính, có thể chia nhiều đợt trong năm

Diện mạo mới dự kiến của kỳ thi tốt nghiệp THPT: Thi trên máy tính, có thể chia nhiều đợt trong năm

(CLO) Kỳ thi tốt nghiệp THPT trong giai đoạn mới có thể được tổ chức linh hoạt hơn với nhiều đợt thi trong năm, thi theo từng môn hoặc một số bài thi tổng hợp. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã hoàn thiện đề án tổ chức thi trên máy tính giai đoạn 2026-2036, hướng tới một kỳ thi chuẩn hóa, giảm tối đa sự can thiệp chủ quan của con người.

Vĩnh Long: Hàng trăm ngọn nến tri ân thắp sáng nghĩa trang Liệt sĩ

Vĩnh Long: Hàng trăm ngọn nến tri ân thắp sáng nghĩa trang Liệt sĩ

(CLO) Tại Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh (phường Long Đức, Vĩnh Long), tuổi trẻ Vĩnh Long cùng các ban ngành, đoàn thể vừa trang trọng tổ chức “Lễ thắp nến tri ân” nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026). Hơn 500 ngọn nến và nén tâm nhang đã được thắp lên, sưởi ấm anh linh những người con ưu tú của dân tộc.

Mã QR, AI và những trải nghiệm mới đưa truyền thống đến gần giới trẻ

Mã QR, AI và những trải nghiệm mới đưa truyền thống đến gần giới trẻ

(CLO) Những “địa chỉ đỏ” được số hóa bằng mã QR, những bức ảnh liệt sĩ được phục dựng bằng trí tuệ nhân tạo (AI), còn các hoạt động tri ân được tổ chức theo hướng trải nghiệm thực tế đang giúp lịch sử được tiếp cận theo cách gần gũi, trực quan hơn với thế hệ trẻ.

Cỡ chữ bài viết: