Trao đổi về đề thi môn Vật lí năm nay, thầy Phạm Quốc Toản, giáo viên Hệ thống Tuyensinh247.com nhận định, đề thi thể hiện rõ xu hướng đánh giá năng lực người học thông qua các câu hỏi gắn với bản chất vật lí, các tình huống thực nghiệm và vấn đề thực tiễn.
Đề thi đậm chất Vật lí, không nặng tính toán
Theo thầy Toản, một trong những điểm nổi bật của đề thi năm nay là các câu hỏi tập trung vào bản chất hiện tượng vật lí, yêu cầu học sinh hiểu và giải thích được vấn đề thay vì thực hiện các phép tính phức tạp.
Nội dung đề thi phản ánh khá đầy đủ đặc trưng của môn Vật lí với nhiều câu hỏi liên quan đến thực nghiệm, hiện tượng trong đời sống và khả năng vận dụng kiến thức để phân tích tình huống. Đề thi không xuất hiện câu hỏi đồ thị; phần lớn câu hỏi ở phần I và phần II thuộc dạng định tính.
“Với cách ra đề này, học sinh khó có thể đạt điểm cao bằng cách làm bài theo cảm tính hay lựa chọn ngẫu nhiên. Kết quả thi sẽ phản ánh sát hơn năng lực thực chất của người học”, thầy Toản nhận định.
Phân hóa rõ rệt, tập trung hoàn toàn vào kiến thức lớp 12
Đề thi gồm 40 ý hỏi, chia thành ba phần.
Phần I gồm 18 câu trắc nghiệm nhiều lựa chọn, chủ yếu nhằm đánh giá mức độ nắm vững kiến thức cơ bản của học sinh, phục vụ mục tiêu xét tốt nghiệp.
Phần II gồm 4 câu hỏi đúng - sai với 16 ý hỏi. Đây là phần bắt đầu có sự phân hóa giữa nhóm học sinh trung bình và khá. Nhiều câu hỏi được xây dựng trên cơ sở mô tả thí nghiệm, yêu cầu thí sinh hiểu bản chất hiện tượng vật lí.
Phần III gồm 6 câu trả lời ngắn, yêu cầu học sinh tính toán hoặc khai thác dữ liệu để đưa ra đáp án chính xác. Một số câu hỏi được thiết kế theo dạng chùm, đòi hỏi khả năng tổng hợp và xử lý thông tin.
Điểm đáng chú ý là toàn bộ nội dung đề thi đều thuộc chương trình lớp 12. Bốn chuyên đề xuất hiện với tỷ lệ tương đối đồng đều gồm: Vật lí nhiệt, Khí lí tưởng, Từ trường và Vật lí hạt nhân.
Không khó hơn năm trước nhưng sẽ ít điểm 10 hơn
Theo đánh giá của thầy Toản, độ khó của đề thi năm 2026 không cao hơn so với đề thi năm 2025. Tuy nhiên, cách đặt câu hỏi theo hướng kiểm tra hiểu biết bản chất và năng lực vận dụng thực tiễn có thể khiến số lượng điểm tuyệt đối giảm.
Đề thi được sắp xếp theo mức độ từ dễ đến khó, tạo điều kiện cho học sinh hoàn thành các câu hỏi cơ bản trước khi tiếp cận những câu hỏi có tính phân loại cao hơn.
Một số câu hỏi được dự báo dễ khiến thí sinh mất điểm nếu thiếu cẩn trọng, tập trung ở một số câu thuộc cả ba phần của đề thi.
Từ cấu trúc và độ khó của đề thi, thầy Toản dự đoán điểm trung bình môn Vật lí năm 2026 khoảng 6,5 điểm, thấp hơn mức 6,99 điểm của năm 2025.
Theo dự báo, học sinh có học lực trung bình có thể đạt khoảng 5 điểm; nhóm khá đạt khoảng 7 điểm; nhóm giỏi ở mức 8,5 điểm và nhóm xuất sắc có thể đạt từ 9,5 điểm trở lên.
Từ xu hướng ra đề năm nay, các chuyên gia cho rằng học sinh không nên chỉ tập trung luyện các dạng bài tính toán mà cần dành thời gian hiểu sâu bản chất kiến thức vật lí, đặc biệt ở các nội dung về nhiệt lượng, nhiệt năng, nội năng, khí lí tưởng hay từ trường.
Bên cạnh đó, cần tăng cường rèn luyện kỹ năng xử lý các câu hỏi thực nghiệm, các tình huống gắn với đời sống và những dạng bài khai thác dữ liệu, đồ thị.
Đối với học sinh chuẩn bị tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027, việc nắm vững kiến thức nền tảng trong sách giáo khoa, hoàn thành chương trình học sớm để có thời gian luyện đề và làm quen với áp lực phòng thi sẽ là yếu tố quan trọng giúp nâng cao kết quả.
