Phát huy vai trò, nhiệm vụ của các trường đại học, cao đẳng trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Khai mạc “Diễn đàn Lãnh đạo cấp cao các trường đại học, cao đẳng trong bối cảnh Đổi mới sáng tạo mở” ngày hôm nay, 31/10, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Thị Bích Ngọc phát biểu: “Để thay đổi, để phát triển chúng ta cần đổi mới sáng tạo mở, tăng cường trao đổi, chia sẻ về các bài toán của từng cơ sở giáo dục đào tạo, và cùng tìm giải pháp thực hiện”.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Bích Ngọc khẳng định: Các Trường đại học, cao đẳng, các trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng để góp phần phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam. Trong đó tập trung vào phát triển nguồn nhân lực, thương mại hoá các kết quả nghiên cứu của các viện, các trường, thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp trong sinh viên, giảng viên, kết nối nhu cầu giữa doanh nghiệp và nhà trường.

"Đổi mới sáng tạo là một xu thế tất yếu, lựa chọn chiến lược, đòi hỏi khách quan và ưu tiên hàng đầu của Việt Nam. Đổi mới sáng tạo mang tới nhiều cơ hội. Nhưng, để tận dụng được các cơ hội, chúng ta cũng cần nắm rõ những thách thức đối với hệ thống các trường đại học, cao đẳng. Trong đó đặc biệt chú ý tới những thách thức, khó khăn của lãnh đạo các trường", Thứ trưởng Ngọc chia sẻ.

Về mặt chính sách chung, Việt Nam đang tích cực thúc đẩy phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, hướng đến trở thành một hệ sinh thái năng động trong khu vực.

Đảng và Nhà nước đã đề ra chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021 - 2030 với động lực chủ yếu dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đang quyết liệt chỉ đạo, điều hành các bộ, ngành, địa phương triển khai các nhiệm vụ, giải pháp, tập trung vào 3 đột phá chiến lược: (1) hệ thống thể chế; (2) nguồn nhân lực, đặc biệt biệt là nhân lực chất lượng cao; và (3) cơ sở hạ tầng.

Chia sẻ về những kết quả phát triển hết sức tích cực của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp Việt Nam, Thứ trưởng Ngọc cho biết: Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo Toàn cầu 2023 đánh giá Việt Nam là một trong ba quốc gia có kết quả đổi mới sáng tạo vượt trội hơn so với mức độ phát triển trong 13 năm liên tiếp. Hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam đã tăng từ vị trí thứ 5 lên vị trí thứ 3 trong số 6 nền kinh tế hàng đầu Đông Nam Á.

Và từ cuối năm 2022, Mạng lưới “Trung tâm đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp các trường đại học, cao đẳng” (gọi tắt VNEI) đã được thành lập với sự bảo trợ của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia NIC nhằm góp phần phát huy vai trò, nhiệm vụ của các cơ sở giáo dục bậc đại học, cao đẳng trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của đất nước.

Tăng cường mối quan tâm trong hoạt động đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo là một trong các mục tiêu quan trọng của các trường. Nhưng hoạt động đổi mới sáng tạo tại các trường đại học hiện nay phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức cả về cơ sở pháp lý lẫn thực tiễn triển khai.

Vì vậy, cần tăng cường hợp tác chặt chẽ giữa không chỉ các Trung tâm Đổi mới sáng tạo mà còn giữa các trường Đại học để hỗ trợ lẫn nhau thúc đẩy và thực hiện các hoạt động đổi mới sáng tạo trong đào tạo, nghiên cứu và phục vụ cộng đồng.

Tại Diễn đàn, với sự tham gia của Lãnh đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Giáo dục, Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ, Đại diện các doanh nghiệp, Lãnh đạo nhà trường và các Trung tâm Khởi nghiệp - Đổi mới sáng tạo của các thành viên trong Mạng lưới VNEI, Diễn đàn đã đi đến nhiều tuyên bố, đồng thuận chung về phát triển và xây dựng Hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trong cơ sở giáo dục đại học. Trong đó, đặc biệt chú trọng vào tinh thần hợp tác, đồng kiến tạo các kế hoạch hành động giữa các trường thành viên.

Thay mặt Mạng lưới VNEI, bà Lê Thị Thu Hà - Chủ tịch VNEI cho biết tuyên bố 5 chương trình hành động của các trường, bao gồm: 1. Hợp tác Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho đổi mới sáng và khởi nghiệp; 2.Tăng cường hợp tác nghiên cứu các mô hình phát triển bằng đổi mới sáng tạo cho Việt Nam; 3. Chuyển giao tri thức và ứng dụng KHCN để giải quyết các vấn đề lớn của xã hội như biến đổi khí hậu, an sinh xã hội, phát triển bền vững; 4.Cùng nhau xây dựng các diễn đàn chính sách, đối thoại, các hội thảo khoa học quốc tế và quốc gia về đổi mới sáng tạo; 5.Kết nối các nguồn lực, chia sẻ cơ hội phát triển cho tất cả các thành viên về đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp.

VNEI cũng đưa ra 5 sáng kiến triển khai ngay, đó là: Xây dựng chương trình ươm tạo chung kết nối sinh viên các trường thành viên; Mở mã ngành đào tạo về đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp; Xây dựng chương trình innovation tour; Xây dựng Learning hub; Xây dựng chuỗi hoạt động kết nối hệ sinh thái các trường thành viên.

Diễn đàn Lãnh đạo cấp cao các trường đại học, cao đẳng được tổ chức hôm nay là một hoạt động ý nghĩa trong chuỗi các sự kiện nhân dịp khánh thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia NIC cơ sở Hòa Lạc và Triển lãm Quốc tế đổi mới sáng tạo Việt Nam VIIE 2023. Đây cũng là năm thứ hai tổ chức Diễn đàn này.

Diễn đàn đã trao đổi, chia sẻ các thông tin liên quan cũng như các hoạt động đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp của trường mình với các trường khác cũng như tìm kiếm các giải pháp để thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp - đổi mới sáng tạo tại các cơ sở giáo dục, đặc biệt trong bối cảnh đổi mới sáng tạo mở hiện nay.