Ngày 12/6, tại Phú Yên, Ban Kinh tế Trung ương phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường, Tỉnh ủy Phú Yên tổ chức Diễn đàn ”Phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam năm 2022”.
Kinh tế biến phát triển chưa ấn tượng
Phát biểu tại diễn đàn, ông Phạm Đại Dương - Bí thư Tỉnh uỷ Phú Yên khẳng định, kinh tế biển và ven biển đóng góp tỷ lệ lớn vào tổng sản phẩm quốc nội, là nguồn thu ngoại tệ mạnh phục vụ phát triển đất nước.
Có thể nói, kinh tế biển có vai trò quan trọng trong tổng thể phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh của đất nước. “
Trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, thách thức, phát triển kinh tế biển như là một động lực tăng trưởng mới, bù đắp vào sự tăng trưởng chậm lại của kinh tế nội địa”, Bí thư Tỉnh uỷ Phú Yên cho biết.
Trong khi đó, ông Trần Tuấn Anh, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương nhấn mạnh, trong tiến trình bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước, Đảng và Nhà nước ta luôn đặc biệt coi trọng vai trò của biển.
Ông Trần Tuấn Anh, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương.
Theo đó, các chủ trương, chính sách lớn về biển và phát triển bền vững kinh tế biển đã được Trung ương xem xét, ban hành để thống nhất tổ chức triển khai thực hiện.
Theo nghị quyết số 36, đến năm 2030 phát triển thành công, đột phá về các ngành kinh tế biển theo thứ tự ưu tiên: Du lịch và dịch vụ biển; Kinh tế hàng hải; Khai thác dầu khí và các tài nguyên khoáng sản biển khác; Nuôi trồng và khai thác hải sản; Công nghiệp ven biển; Năng lượng tái tạo và các ngành kinh tế biển mới.
Sau 4 năm thực hiện Nghị quyết số 36, các cơ quan Trung ương và các địa phương có biển đã ban hành chương trình, kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết và đạt được những kết quả nhất định.
Tuy nhiên, ông Trần Tuấn Anh cũng cho rằng, phát triển kinh tế biển trong những năm qua chưa thực sự ấn tượng.
“Quy mô kinh tế biển còn khiêm tốn, phát triển chưa tương xứng với tiềm năng; cơ cấu ngành nghề chưa hợp lý; hệ thống các cơ sở nghiên cứu khoa học - công nghệ biển, đào tạo nguồn nhân lực cho kinh tế biển; các cơ sở quan trắc, dự báo, cảnh báo biển, thiên tai biển, các trung tâm tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn...", ông Tuấn Anh cho biết.
Đặc biệt, ở ven biển còn nhỏ, trang bị thô sơ, năng lực còn yếu; môi trường biển biến đổi theo chiều hướng xấu; đa dạng sinh học biển và nguồn lợi thủy sản đang giảm sút nghiêm trọng, thiếu bền vững.
Để triển khai thực hiện Nghị quyết 36 trong thời gian tới, Trưởng Ban Kinh tế Trung ương đề nghị các đại biểu, nhất là đại diện các địa phương tập trung thảo luận một số khía cạnh chủ yếu như: Tập trung đánh giá, làm rõ việc tuyên truyền, quán triệt, ban hành các chương trình/kế hoạch thực hiện Nghị quyết; việc thể chế hoá các chủ trương của Đảng trong Nghị quyết.
Đồng thời, ông Trần Tuấn Anh đề nghị cơ quan chức năng đánh giá những kết quả đạt được, những hạn chế và nguyên nhân trong việc thực hiện nhiệm vụ, giải pháp phát triển các ngành kinh tế biển, trong đó có 6 ngành kinh tế biển chủ đạo là: Du lịch và dịch vụ biển; Kinh tế hàng hải; Khai thác dầu khí và các tài nguyên khoáng sản biển khác; Nuôi trồng và khai thác hải sản; Công nghiệp ven biển; Năng lượng tái tạo và các ngành kinh tế biển mới.
Phát triển hạ tầng kết nối các địa phương ven biển
Trong diễn đàn lần này, các ý kiến cho rằng, để kinh tế biển Việt Nam tăng trưởng, nhất thiết phải phát triển hệ thống hạ tầng cảng biển, mạng lưới kết nối giao thông đường biển.
Toàn cảnh Diễn đàn.
Trong đó, tập trung kết nối hạ tầng của các địa phương ven biển như Hải Phòng, Đà Nẵng, Kiên Giang.
Ông Trần Đình Luân, Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho rằng: Vùng biển Việt Nam mang lại rất nhiều lợi ích kinh tế, từ vận tải, du lịch, cho tới trữ lượng hải sản phong phú, đa dạng, rất thuận lợi cho quá trình xuất khẩu.
Tuy nhiên, một trong những bất cập khi phát triển kinh tế biến là hạ tầng kho bãi chưa đáp ứng được nhu cầu của các doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Do đó, ông Luân cho rằng, nhằm tăng khả năng khai thác kinh tế biển, Nghị quyết 36 đã đề cập tới vấn đề “Xây dựng và hoàn thiện hạ tầng logistics và các tuyến đường giao thông, kết nối liên thông các cảng biển các vùng, miền, địa phương trong nước và quốc tế”.
Tuy nhiên, trên thực tế, hoạt động đầu tư phát triển hệ thống kho bãi mới còn chậm do khả năng tiếp cận quỹ đất tại các vùng kinh tế trọng điểm gặp nhiều khó khăn vì hạn chế về quỹ đất và giá đất tăng cao.
Các doanh nghiệp rất khó xác định, tìm kiếm được khu vực vừa có quỹ đất phù hợp, vừa đảm bảo khả năng kết nối giao thông thuận lợi, vừa nằm gần nguồn hàng, có đủ quỹ đất để đáp ứng nhu cầu phát triển lâu dài, có diện tích tối thiểu 5 ha đối với các cảng cạn hình thành mới theo quy định.
Trước những yêu cầu đặt ra, ông Trần Tuấn Anh cho rằng phải phát triển đồng bộ, từng bước hình thành khu kinh tế, khu công nghiệp, khu đô thị sinh thái ven biển; phát triển các vùng biển dựa trên lợi thế về điều kiện tự nhiên, hài hoà giữa bảo tồn và phát triển; bảo vệ môi trường, bảo tồn, phát triển bền vững đa dạng sinh học biển.
Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, nước biển dâng và phòng, chống thiên tai; nâng cao đời sống nhân dân, xây dựng văn hoá biển, xã hội gắn bó, thân thiện với biển. Bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hợp tác quốc tế.
Ông Trần Tuấn Anh nhấn mạnh việc thực hiện Nghị quyết trong thời gian tới đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương tiếp tục nỗ lực thực hiện: về công tác tuyên truyền, quán triệt các chủ trương và thể chế hoá các chủ trương của Đảng; phát triển bền vững kinh tế biển; tổ chức thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp phát triển bền vững kinh tế biển; bảo vệ môi trường và các hệ sinh thái biển; bảo đảm quốc phòng, an ninh, an toàn trên biển.
