Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng về việc hoàn thành sắp xếp hệ thống trường mầm non và phổ thông công lập trước ngày 30/8, Hà Nội đã xây dựng phương án tổ chức lại mạng lưới trường học trên địa bàn, hướng tới giảm đầu mối quản lý nhưng vẫn bảo đảm quyền học tập của học sinh.
Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, TS Vũ Thu Hương, nguyên giảng viên Khoa Giáo dục Tiểu học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, cho rằng việc sắp xếp là cần thiết trong bối cảnh nhiều trường hiện có quy mô nhỏ nhưng vẫn phải duy trì đầy đủ bộ máy quản lý và hành chính.
"Bộ máy cồng kềnh khiến nguồn nhân lực chưa được sử dụng hiệu quả. Khi tổ chức theo mô hình đa cơ sở hoặc liên cấp, số lượng nhân sự quản lý sẽ được tinh gọn, trong khi thư viện, phòng y tế, phòng giáo dục thể chất hay các điều kiện phục vụ học sinh ở từng cơ sở vẫn phải được duy trì đầy đủ", bà Hương nói.
Theo bà Hương, một trong những lợi ích rõ nhất là giảm đáng kể thủ tục cho phụ huynh và học sinh. Nếu trường tiểu học và THCS thuộc cùng một hệ thống, học sinh có thể chuyển tiếp lên cấp học tiếp theo mà không phải làm lại hồ sơ. Trường hợp gia đình thay đổi nơi ở, việc chuyển giữa các cơ sở của cùng một trường cũng thuận lợi hơn.
"Phụ huynh không nên quá lo lắng. Phần lớn học sinh vẫn học tại cơ sở hiện có, với thầy cô và môi trường quen thuộc. Thay đổi chủ yếu nằm ở mô hình quản lý, còn việc học của các em vẫn được bảo đảm ổn định", bà Hương chia sẻ thêm.
Quản lý nhiều cơ sở không phải trở ngại
Trước băn khoăn quy mô trường lớn hơn sẽ gây khó khăn trong quản lý, TS Hương cho rằng đây không phải vấn đề mới.
Theo bà, nhiều trường ở khu vực miền núi từ lâu đã quản lý hiệu quả nhiều điểm trường cách xa nhau trong điều kiện khó khăn hơn rất nhiều. Hiện nay, với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin, cơ sở dữ liệu và hệ thống camera, việc điều hành các trường đa cơ sở trở nên thuận lợi hơn.
Bà cũng kỳ vọng việc sắp xếp sẽ tạo môi trường chuyên môn tốt hơn cho giáo viên.
"Khi quy mô trường lớn hơn, số lượng giáo viên nhiều hơn, cơ hội trao đổi chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm và tạo động lực cạnh tranh tích cực cũng tăng lên. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng dạy học", bà Hương phân tích thêm.
Theo chuyên gia, đổi mới giáo dục không chỉ dừng ở chương trình hay phương pháp giảng dạy mà còn phải thay đổi cách tổ chức hệ thống trường học, sử dụng đội ngũ và ứng dụng công nghệ trong quản lý.
"Khi bộ máy vận hành hiệu quả hơn, nguồn lực sẽ được tập trung nhiều hơn cho người học và chất lượng giáo dục. Đây mới là nền tảng để đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới", bà Hương nhận định.
Hà Nội giảm đầu mối quản lý, không giảm cơ hội học tập
Theo phương án của Hà Nội, 124 trường THPT công lập hiện nay được giữ nguyên. Thành phố sẽ tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất để tăng số lớp, đáp ứng nhu cầu học tập tại từng khu vực.
Đối với bậc mầm non, tiểu học và THCS, thành phố dự kiến triển khai ba mô hình gồm: trường một cấp học đa cơ sở; trường liên cấp tiểu học - THCS và trường liên cấp tiểu học - THCS - THPT đối với các trường tiên tiến, hiện đại.
Sau khi sắp xếp, mỗi trường mầm non có tối thiểu 30 lớp; trường tiểu học và THCS lần lượt có ít nhất 40 và 45 lớp. Thành phố cũng yêu cầu mỗi xã, phường phải duy trì ít nhất một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường THCS; không sáp nhập nếu khoảng cách địa lý hoặc điều kiện đi lại không bảo đảm.
Mục tiêu đặt ra là giảm ít nhất 50% đầu mối quản lý hành chính nhưng không giảm số lớp học, không ảnh hưởng đến cơ hội tiếp cận giáo dục của học sinh, đồng thời tăng tỷ lệ giáo viên trực tiếp giảng dạy.
Trong thời gian thực hiện sắp xếp, Hà Nội sẽ tạm dừng thành lập mới các trường mầm non, tiểu học và THCS. Các dự án xây dựng trường đã được phê duyệt vẫn tiếp tục triển khai nhằm bổ sung phòng học và cơ sở vật chất cho các trường sau khi tổ chức lại.
