Đại biểu Quốc hội Trương Xuân Cừ (đoàn TP Hà Nội) cho rằng, mặc dù thời gian ngắn nhưng quy trình để sáp nhập các tỉnh, thành phố và bỏ cấp huyện vẫn đảm bảo khoa học. Các quy định, quy trình, thủ tục chặt chẽ để có được sự ủng hộ rất lớn của đông đảo nhân dân và cán bộ, đảng viên,
Tuy nhiên, đại biểu đề nghị trong đề án cần đưa ra những giải pháp cụ thể rõ ràng để sớm ổn định chính quyền các địa phương sau sáp nhập.
Vị đại biểu Quốc hội đoàn TP Hà Nội nhấn mạnh: “Việc mà chúng ta quy hoạch lại, sắp xếp lại thành 34 tỉnh, phố là việc làm hết sức khoa học, có tầm nhìn chiến lược và phục vụ tốt cho phát triển. Tuy nhiên, để vận hành được các tỉnh, thành phố thông suốt, đồng lòng, quyết tâm cao, rất cần sự vào cuộc của Chính phủ với những chỉ đạo quyết liệt và các tỉnh phải thật sự chủ động. Bên cạnh đó, sắp tới không tổ chức đơn vị hành chính cấp huyện, vấn đề chỉ đạo các xã, phường như thế nào cũng rất cần có giải pháp cụ thể”.
Cũng nhìn nhận về vấn đề này, đại biểu Quốc hội Nguyễn Quang Huân (đoàn Bình Dương) cho rằng, nhìn chung dư luận, cử tri và nhân dân rất ủng hộ sáp nhập đơn vị hành chính vì đây là một phần trong cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy và không đơn giản là chỉ có tinh gọn bộ máy mà còn tạo không gian phát triển mới.
Để thực sự phát huy hết hiệu quả của việc sáp nhập đơn vị hành chính lần nay, đại biểu cho rằng có những vấn đề dù đã có chủ trương song chưa cụ thể việc triển thực hiện thế nào? Đơn cử như cán bộ, công chức phải đi làm xa, việc tạo điều kiện như thế nào trong bối cảnh hạ tầng giao thông nhiều nơi còn hạn chế và chưa thể cải thiện trong một sớm, một chiều.
Hay các cách thức làm việc giữa đội ngũ công chức các tỉnh sáp nhập vào nhau có thể sẽ khác nhau, cần phải xét xem quy trình giải quyết công việc trong tỉnh mới như thế nào để cho công chức thuộc tỉnh này và tỉnh kia sau khi sáp nhập làm việc ăn khớp, đồng điệu với nhau.
Bên cạnh đó, theo đại biểu, hiện nay, nhiều tỉnh đang thực hiện các cơ chế đặc thù, chẳng hạn như, một tỉnh biên giới được hưởng ưu đãi chính sách của tỉnh biên giới sáp nhập với một tỉnh không có đường biên giới, vậy tỉnh mới có được hưởng ưu đãi của tỉnh biên giới hay không...
"Đây là những vấn đề mà Chính phủ cần tính toán hoặc Bộ Nội vụ cũng có thể chủ động tham mưu chính sách. Chưa kể câu chuyện là một số cán bộ dôi dư theo diện Nghị định số 78/2024/NĐ-CP đã rất rõ ràng, có cơ chế rồi, vậy còn những cán bộ không thuộc diện được quy định trong Nghị định thì sao? Sẽ có một chính sách đền bù chung hay là căn cứ vào ngân sách của tỉnh? Hoặc nếu chi ngân sách của tỉnh, vậy cơ chế như thế nào để đảm bảo các tỉnh có thể chi trả giống nhau? Chủ trương như thế nhưng rất cần hàng loạt chính sách đi kèm để việc thực hiện chính sách sáp nhập đơn vị hành chính thực sự đạt hiệu quả", đại biểu Nguyễn Quang Huân phân tích.
Đại biểu Nguyễn Quang Huân cũng đặt vấn đề, việc xây dựng Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các tỉnh sau sáp nhập cần trở thành những trụ cột, nền tảng để các địa phương đưa ra quy hoạch tỉnh sau sáp nhập, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh mới.
