Đây là bước chuẩn bị quan trọng nhằm hiện thực hóa chủ trương đầu tư hệ thống trường học nội trú vùng biên, góp phần nâng cao dân trí, tạo nguồn nhân lực tại chỗ, giữ vững an ninh – quốc phòng nơi biên cương Tổ quốc.
13 xã biên giới, hơn 38 nghìn học sinh
Tại cuộc họp, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo báo cáo chi tiết về thực trạng mạng lưới trường lớp, quy mô học sinh và phương án sắp xếp tổ chức sau đầu tư.
Hiện nay, 13 xã biên giới của tỉnh có 45 trường học với tổng số 38.070 học sinh, trong đó bậc tiểu học có 21.940 em và THCS có 16.130 em. Cơ sở vật chất ở nhiều nơi còn thiếu thốn, điểm trường nhỏ lẻ, phân tán, gây khó khăn cho công tác dạy và học.
Để khắc phục tình trạng đó, Sở Giáo dục và Đào tạo đã khảo sát thực tế tại các xã Chiềng Khương và Chiềng Khoong (huyện Sông Mã cũ) – hai địa phương được lựa chọn triển khai giai đoạn đầu. Trên cơ sở kết quả khảo sát, Sở dự kiến sắp xếp lại mạng lưới trường lớp trong năm học 2026–2027, tập trung đầu tư có trọng tâm, hình thành các Trường nội trú liên cấp Tiểu học - THCS nhằm bảo đảm điều kiện học tập, ăn ở, sinh hoạt cho học sinh vùng sâu, vùng xa.
Tinh gọn đầu mối, hình thành 13 trường nội trú liên cấp
Theo phương án dự kiến, sau khi sắp xếp sẽ còn 33 trường, trong đó: Thành lập mới 13 Trường nội trú liên cấp Tiểu học - THCS; Sáp nhập, thành lập mới 1 trường Tiểu học, 2 trường Tiểu học và THCS, 2 trường PTDTBT Tiểu học và THCS, 2 trường PTDTBT Tiểu học; Giữ nguyên 13 trường hiện có.
Việc hình thành hệ thống trường nội trú liên cấp được xem là giải pháp căn cơ giúp rút ngắn khoảng cách giáo dục giữa miền núi và đồng bằng.
Mô hình này không chỉ tạo điều kiện để con em đồng bào dân tộc thiểu số được học tập trong môi trường tốt hơn mà còn góp phần ổn định dân cư biên giới, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.
2.187 cán bộ, giáo viên sẽ được bố trí lại hợp lý
Về tổ chức bộ máy và nhân sự, Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết tổng số cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên cần thiết để vận hành các trường sau sắp xếp là 2.187 người.
Ngành sẽ rà soát, lựa chọn, điều chuyển đội ngũ có năng lực, kinh nghiệm, tâm huyết, đặc biệt là biết tiếng dân tộc, am hiểu địa bàn để công tác tại các trường nội trú liên cấp.
Các cán bộ, giáo viên còn lại tiếp tục được bố trí tại các điểm trường phù hợp, bảo đảm không xáo trộn lớn, duy trì sự ổn định trong toàn hệ thống.
Đồng thời, Sở sẽ phối hợp với các địa phương xây dựng cơ chế, chính sách thu hút, khuyến khích giáo viên giỏi, giáo viên trẻ tình nguyện về vùng biên công tác, đồng thời chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ người dân tộc thiểu số tại chỗ để phát triển bền vững nguồn nhân lực.
Tập trung đầu tư cơ sở vật chất, gắn với đặc thù từng địa phương
Tại cuộc làm việc, đại diện các sở, ngành và địa phương đã thảo luận nhiều vấn đề cụ thể như quỹ đất, nguồn vốn đối ứng, thiết kế công trình nội trú, nhà ăn, khu thể thao, cũng như chính sách hỗ trợ học sinh và giáo viên.
Nhiều ý kiến đề xuất ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông đến trường, nhất là tại các điểm trường xa trung tâm; đồng thời nghiên cứu mô hình bếp ăn, khu nội trú phù hợp phong tục từng vùng, đảm bảo an toàn và thân thiện.
“Đầu tư cho giáo dục vùng biên là đầu tư cho tương lai”
Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Sơn Lan Hà Trung Chiến nhấn mạnh: Việc đầu tư xây dựng và vận hành hệ thống Trường nội trú liên cấp Tiểu học - THCS tại các xã biên giới là chủ trương lớn, mang ý nghĩa nhân văn và chiến lược lâu dài, góp phần chăm lo thế hệ tương lai và củng cố thế trận quốc phòng – an ninh biên giới.
Ông Hà Trung Chiến giao Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các địa phương rà soát hiện trạng cơ sở vật chất, đội ngũ, quy mô học sinh và khoảng cách địa lý để xây dựng phương án sắp xếp khoa học, hợp lý. Trên cơ sở đó, sớm hoàn thiện Đề án tổ chức hoạt động của từng Trường nội trú liên cấp, tính toán kỹ số lượng học sinh, phương án bố trí giáo viên, kế hoạch vận hành nhà nội trú, bán trú; đồng thời đề xuất cơ chế đặc thù thu hút nhân lực chất lượng cao về vùng biên.
Đối với đơn vị tư vấn thiết kế, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh yêu cầu tính toán quy mô nhà lớp học, khu nội trú, nhà ăn, khu thể thao đa năng, khu sinh hoạt cộng đồng phù hợp địa hình, khí hậu, tập quán từng địa phương; đảm bảo công trình vừa hiện đại, vừa thân thiện, tiết kiệm, bền vững.
Phấn đấu đưa trường nội trú đầu tiên vào hoạt động năm 2026–2027
Ngoài ra, ông Hà Trung Chiến cũng giao các sở, ngành liên quan phối hợp hoàn thiện thủ tục đầu tư, đảm bảo tiến độ, chất lượng công trình, phấn đấu đưa các Trường nội trú liên cấp đầu tiên vào hoạt động trong năm học 2026–2027.
Việc hình thành hệ thống Trường nội trú liên cấp Tiểu học - THCS tại xã biên giới không chỉ giúp hàng nghìn học sinh vùng sâu, vùng xa có cơ hội học tập trong môi trường tốt hơn, mà còn thể hiện chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước về phát triển giáo dục gắn với an sinh xã hội và củng cố quốc phòng – an ninh biên giới, góp phần xây dựng tuyến biên giới hòa bình, ổn định, phát triển bền vững.
