Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Tỉnh ủy Quảng Ngãi đã lập tức cụ thể hóa bằng Kế hoạch 359-KH/TU. Đây không chỉ là một văn bản hành chính mà là sự định hình lại tư duy phát triển, coi khoa học công nghệ và chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, là yếu tố sống còn để tạo ra năng lực cạnh tranh mới.
Việc kiện toàn Ban Chỉ đạo về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cấp tỉnh cho thấy tầm quan trọng của việc chỉ đạo thống nhất từ cấp cao nhất.
Đặc biệt, phong trào "Bình dân học vụ số" được phát động rộng khắp đã thể hiện tinh thần "không ai bị bỏ lại phía sau" trong kỷ nguyên số. Chính sự thay đổi trong nhận thức biến chuyển đổi số từ câu chuyện của riêng ngành công nghệ thông tin thành nhiệm vụ chung của toàn bộ các sở, ngành, địa phương đã tạo ra động lực thực tế, xuyên suốt và lan tỏa.
Hạ tầng số vững chắc chính là "mạch máu" vận hành hiệu quả nền kinh tế số và chính quyền số. Trong hơn ba năm qua, tỉnh Quảng Ngãi đã có những bước tiến đáng kể trong việc kiến tạo nền tảng này.
Tỉnh Quảng Ngãi đã đầu tư và đưa vào sử dụng hơn 60 nền tảng số, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu dùng chung, tạo nên khối tài sản số khổng lồ, là cơ sở để xây dựng chính quyền số.
Đáng chú ý, 20 hệ thống đã kết nối thành công với cơ sở dữ liệu quốc gia và các bộ, ngành, tạo ra sự liên thông dữ liệu cần thiết. Điểm sáng rõ nhất nằm ở lĩnh vực phục vụ người dân và doanh nghiệp: Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh được đồng bộ với Cổng Dịch vụ công Quốc gia và quan trọng hơn, đã tích hợp với 14 cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Điều này cho phép người dân và doanh nghiệp thực hiện các thủ tục nhanh chóng, hạn chế tối đa việc phải cung cấp lại những thông tin đã được lưu trữ, thực hiện đúng tinh thần "lấy dữ liệu làm trung tâm".
Hiện nay, hơn 64% doanh nghiệp nhỏ và vừa đã sử dụng nền tảng số, 100% hộ kinh doanh, doanh nghiệp dùng hóa đơn điện tử, và hơn 99% doanh nghiệp nộp thuế trực tuyến. Những con số này minh chứng cho sự dịch chuyển mô hình hoạt động kinh doanh theo hướng tối ưu hóa và minh bạch, tạo tiền đề cho sự phát triển của kinh tế số địa phương.
Bên cạnh đó, với việc thành lập Tổ công nghệ số cộng đồng tại 100% thôn, tổ dân phố, tỉnh Quảng Ngãi đã tạo ra một mạng lưới "cán bộ số" cơ sở, đóng vai trò nòng cốt trong việc lan tỏa kỹ năng số, hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.
Hiện tại, 75% dân số trưởng thành đã có tài khoản định danh điện tử, một tỷ lệ cao, tạo thuận lợi rất lớn cho việc triển khai các dịch vụ công mức độ cao.
Tuy nhiên, tiến trình đột phá bằng khoa học công nghệ và chuyển đổi số ở Quảng Ngãi vẫn đối diện với không ít thách thức. Các nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học hay giải pháp số còn chưa nhiều, chưa tạo ra được các sản phẩm có tính đột phá, ứng dụng rộng rãi.
Sự tham gia của doanh nghiệp vào hoạt động khoa học công nghệ còn hạn chế, một phần do kinh phí hỗ trợ từ tỉnh chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của các dự án lớn. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn e ngại thay đổi mô hình vận hành truyền thống, khiến cho tốc độ chuyển đổi số thiếu sự đồng đều.
Trong chiến lược thời gian tới, tỉnh Quảng Ngãi đã đặt trọng tâm vào ba nhóm giải pháp chính: Nâng cao nhận thức, Hoàn thiện thể chế và Đầu tư hạ tầng để giải quyết các thách thức trên.
Về mặt thể chế, tỉnh Quảng Ngãi xác định sẽ rà soát hệ thống văn bản liên quan đến dữ liệu, chia sẻ dữ liệu, bảo vệ thông tin và cung cấp dịch vụ công theo hướng đồng bộ và linh hoạt hơn.
Về hạ tầng, ưu tiên phát triển mạng 4G/5G, mở rộng cáp quang đến toàn bộ xã, phường, với mục tiêu xây dựng nền hành chính số liên thông 2 cấp (tỉnh, xã) một cách thông suốt.
Quan trọng nhất, tỉnh định hướng thu hút nhân tài công nghệ và xây dựng kế hoạch đào tạo bài bản đội ngũ chuyên môn, coi phát triển nhân lực là chìa khóa.
Các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và phát triển tài sản trí tuệ sẽ được triển khai mạnh mẽ hơn, nhằm trực tiếp tác động đến năng lực cạnh tranh.
Tỉnh Quảng Ngãi cũng chú trọng phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và đầu tư trọng điểm vào các phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu thực nghiệm trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học và chiết xuất dược liệu để khai thác lợi thế địa phương.
Từ những chuyển động mạnh mẽ trong hạ tầng số, sự quyết liệt trong cải cách hành chính số, đến sự lan rộng của phong trào "Bình dân học vụ số," có thể thấy Quảng Ngãi đang từng bước xây dựng nền tảng vững chắc để bứt phá.
Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không còn là khẩu hiệu mà đã trở thành lực kéo quan trọng và chiến lược phát triển cốt lõi, hứa hẹn sẽ đưa Quảng Ngãi đạt được những mục tiêu phát triển bền vững trong thập kỷ số, tạo nên một diện mạo mới cho vùng đất này.
