Tằm sắn là một loại côn trùng giàu chất đạm, chất béo và chứa nhiều loại vitamin như A, B1, B2, PP, C, các loại khoáng chất như canxi và photpho. Trong Đông y, tằm chín vị mặn, bùi béo, thơm ngậy, tính ấm, được dùng làm thuốc bổ thần kinh, dành cho người ăn ngủ kém, trẻ em chậm lớn, phụ nữ sau khi đẻ ít sữa, cơ thể suy nhược...
Nhộng tằm lá sắn chứa nhiều chất dinh dưỡng.
Ngoài việc cung cấp thức ăn, cải thiện điều kiện dinh dưỡng trong bữa ăn hàng ngày thì việc nuôi tằm còn tận dụng được thời gian nhàn rỗi, không phải đầu tư trồng cây làm thức ăn. Tằm lá sắn ăn lá của cây sắn – loại cây được trồng để lấy củ tại các tỉnh miền núi, đây cũng là một lợi ích khi tân dụng được nguồn lá sắn sẵn có để làm thức ăn cho tằm.
Kinh doanh và phân phối nhộng tằm, các sản phẩm tằm tơ đã được hơn 3 năm nay, anh Nguyễn Ngọc Tân (Lâm Hà, Lâm Đồng) cho biết: “Tằm sắn được tôi nuôi tại rừng, được nuôi bằng phương pháp cho ăn lá sắn tự nhiên. Tùy thời điểm, có mẻ tằm thu hoạch được hơn 100kg tằm. Nhộng tằm được tôi bán tại tỉnh, đưa vào thị trường TP. Hồ Chí Minh để bán cho nhà hàng, các mối đã đặt trước”.
Mô hình tằm nuôi trong rừng của anh Tân.
Theo anh Tân, việc nuôi tằm trong rừng có nhiều thuận lợi và cũng nhiều khó khăn. Tằm được nuôi trong rừng sẽ đảm bảo được môi trường tự nhiên, rộng rãi, việc tìm kiếm nguồn thức ăn lá sắn cũng dễ dàng hơn.
Tuy nhiên, khi lựa chọn nuôi ở rừng, các yếu tố khách quan như thời tiết, côn trùng… cũng sẽ tác động một phần không hề nhỏ. Vì vậy, việc nuôi tằm sẽ phải “ăn với tằm, ngủ với tằm” để chăm sóc và bảo vệ tới khi thu hoạch.
Tằm sắn thường ăn rộ vào khoảng ngày thứ 12 sau khi nở và kéo dài đến lúc chín. Đây là thời điểm người nuôi vất vả nhất vì suốt ngày đều phải lấy lá cho tằm ăn. Đặc biệt, lá sắn phải lấy lúc khô ráo, nếu có nước tằm ăn vào sẽ nhiễm lạnh và chết. Hiện tại, tằm lá sắn đang được săn đón trên thị trường với mức giá giao động từ 110.000 đồng – 150.000 đồng/kg.
Nhận thấy những tiềm năng từ tằm lá sắn mang lại, mùa vụ năm nay, chị Tạ Thị Tâm (Thanh Sơn, Phú Thọ) đã quyết định nuôi tằm lá sắn để thu nhộng. Chị Tâm cho biết: “Để đáp ứng nhu cầu nuôi thì gia đình tôi đã trồng gần 5 sào sắn để thu lá nuôi tằm. Vào thời điểm trưởng thành, tằm ăn rất nhiều lá và đều phải cho ăn thường xuyên”.
Một mẻ tằm sắp thu hoạch của chị Tâm.
Theo chị Tâm, nuôi tằm lá sắn không mất nhiều thời gian để có thể thu hoạch, những mẻ tằm gần đây của chị Tâm chỉ hơn một tháng đã có thể thu hoạch và nuôi mẻ mới khác. Cứ khoảng 10 ngày, chị Tâm lại có thể thu hoạch mẻ mới với gần 50kg nhộng chín. “Tuy nhiên, khi nhộng chín sẽ phải bán gấp hoặc cấp đông, nếu không sẽ cuốn kén nhả tơ”, chị Tâm nói.
Bởi nhiều công dụng tốt và độ thơm ngon nên tằm lá sắn đang dần trở thành một loại món ăn phổ biến, xuất hiện nhiều trong các nhà hàng lớn, bữa cơm gia đình và được nhiều người biết tới. Nhu cầu tìm mua thưởng thức nhiều đã khiến cho việc nuôi tằm sắn trở thành một nghề “hái ra tiền” mỗi khi vào mùa.
Bài và ảnh: Lê Trang
