Người bệnh phải trải qua nhiều tuần hồi sức tích cực và nhiều cuộc phẫu thuật liên tiếp mới giữ được tính mạng.
Bệnh nhân L.V.L (17 tuổi, Cao Bằng) phát hiện một nốt mụn ở vùng mông khoảng một tháng trước khi nhập viện. Nghĩ chỉ là mụn tuổi dậy thì, em không đi khám, không điều trị và cũng không chú ý chăm sóc vùng tổn thương.
4 ngày trước khi vào viện, bệnh nhân bắt đầu mệt mỏi, ho nhiều, khạc đờm trong, khó thở tăng dần.
Tại bệnh viện tuyến dưới, bệnh nhân sốt cao 38,8°C, tim đập nhanh, không bắt được mạch quay, phổi thông khí kém. Chẩn đoán ban đầu là sốc nhiễm khuẩn, viêm phổi nặng, suy đa tạng, rối loạn đông máu và điện giải. Người bệnh được đặt ống nội khí quản, thở máy và chuyển khẩn cấp tới Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Tại Trung tâm Hồi sức tích cực (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) bệnh nhân trong tình trạng sốc nhiễm khuẩn nặng, phải dùng thuốc vận mạch liều cao và theo dõi huyết áp liên tục qua catheter tĩnh mạch trung tâm.
Chụp CT lồng ngực cho thấy, hai phổi có nhiều ổ áp xe, kèm tràn khí và tràn dịch màng phổi hai bên. Cộng hưởng từ vùng đùi - mông phát hiện nhiều ổ áp xe lan rộng trong mô mềm dưới da vùng cùng cụt và toàn bộ khối cơ mông hai bên.
Các bác sĩ lập tức dẫn lưu màng phổi, hút ra lượng lớn dịch mủ vàng nâu, đồng thời phẫu thuật cắt lọc vùng hoại tử. Kết quả xác định bệnh nhân bị sốc nhiễm khuẩn do tụ cầu vàng kháng thuốc (MRSA), áp xe phổi, áp xe vùng mông kèm tràn khí - tràn mủ màng phổi, tiên lượng rất nặng.
Theo bác sĩ Lê Thị Huyền, nốt nhọt tồn tại kéo dài nhưng không được xử trí đã trở thành ổ nhiễm khuẩn ban đầu. Tổn thương nằm ở vị trí kín đáo nên âm thầm lan sâu vào mô mềm, gây hoại tử da, cơ, lộ gân xương vùng mông. Vi khuẩn từ ổ áp xe xâm nhập vào máu gây nhiễm trùng huyết, đồng thời tạo các ổ di bệnh tại phổi, dẫn tới áp xe phổi và suy đa tạng.
Bệnh nhân được hồi sức tích cực, kiểm soát nhiễm khuẩn, dẫn lưu mủ phổi hai bên, điều chỉnh rối loạn đông máu. Sau thời gian điều trị, chức năng hô hấp dần cải thiện, nhu cầu oxy giảm, song tổn thương phổi vẫn còn nặng và cần theo dõi sát.
Riêng vùng mông – cùng cụt bị hoại tử nghiêm trọng, bệnh nhân phải phẫu thuật nhiều lần để cắt bỏ mô chết, hút dịch mủ và đặt hệ thống hút áp lực âm (VAC) làm sạch vết thương.
Sau 3 tuần, toàn bộ tổ chức hoại tử được loại bỏ, mô hạt bắt đầu tái tạo nhưng diện khuyết phần mềm chiếm khoảng 60% vùng mông, cơ mông gần như teo hoàn toàn.
Bác sĩ Nguyễn Ngọc Linh, Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và liên chuyên khoa, cho biết bệnh nhân hồi sức kéo dài rất dễ xuất hiện loét tỳ đè vùng cùng cụt. Đây là khu vực ẩm ướt, dễ nhiễm bẩn do tiếp xúc dịch bài tiết, tạo điều kiện để vi khuẩn xâm nhập trực tiếp vào máu, làm tình trạng nhiễm khuẩn trầm trọng hơn.
Phẫu thuật tạo hình vùng cùng cụt đặc biệt phức tạp vì vị trí gần hậu môn, nguy cơ nhiễm trùng cao, trong khi người bệnh vẫn phải nằm tỳ đè lên chính vùng da mới tạo hình.
Với trường hợp này, các bác sĩ phải sử dụng hai vạt da lớn hai bên mông, được nuôi dưỡng bởi các mạch xuyên, nhằm che phủ toàn bộ vùng khuyết, đảm bảo độ dày và tưới máu tốt để chống nhiễm trùng và loét tái phát.
Các chuyên gia khuyến cáo không nên chủ quan với các nốt nhọt, áp xe ngoài da, đặc biệt ở vị trí kín đáo. Khi có dấu hiệu sưng đau, mưng mủ kéo dài cần đi khám sớm để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn lan rộng, nhiễm trùng huyết đe dọa tính mạng.
Với bệnh nhân nằm lâu hoặc điều trị hồi sức dài ngày, việc chăm sóc, vệ sinh và phòng loét tỳ đè có vai trò quyết định trong phòng ngừa biến chứng nặng.
