"Thầy giáo U80" miệt mài dạy chữ Nôm Dao

(CLO) Cứ vào thứ 7 hằng tuần, bất kể mưa nắng, ông Thân cần mẫn điều khiển chiếc xe máy cũ kỹ vượt quãng đường rừng ngoằn ngoèo gần 20km đến các điểm dạy chữ Nôm Dao.

Ở xã Vầy Nưa, huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình, ông Bàn Văn Thân vẫn được mọi người gọi bằng cái tên thân mật là "thầy giáo U80".

Dáng người nhỏ nhắn, tuổi đã 80, nhưng người thầy giáo dân tộc Dao Tiền Bàn Văn Thân vẫn toát lên sự nhanh nhẹn, hoạt bát. Sinh ra và lớn lên tại xóm Dướng, xã Vầy Nưa, đối với ông Thân, những con chữ Nôm Dao như sợi dây gắn kết cộng đồng, kết nối tâm linh và trong đó chứa đựng những giá trị văn hóa, đạo đức.

thay giao u80 miet mai day chu nom dao hinh 1

Ông Bàn Văn Thân (ngoài cùng bên trái) dạy chữ Nôm Dao cho học viên. Ảnh: LĐO

Ông Thân kể, từ khi còn nhỏ, ông đã được bố truyền dạy chữ viết, văn hóa, tập tục truyền thống của dân tộc Dao Tiền. Khi trưởng thành và công tác ở xã, ông đã thông thạo chữ viết, các làn điệu dân ca, các câu thành ngữ, tục ngữ của dân tộc Dao Tiền.

Theo ông Thân, trước đây trong cộng đồng người Dao ở Hòa Bình thường xuyên mở các lớp học chữ Nôm. Tuy nhiên, qua thời gian, những lớp học tiếng Dao cứ ít dần rồi mất hẳn.

Năm 2009, nhận thấy nguy cơ chữ Nôm Dao bị mai một nên ông đã nhờ sự trợ giúp của những thành viên mạng lưới bảo tồn tri thức bản địa dân tộc thiểu số tỉnh Hòa Bình, lập tờ trình đề nghị UBND xã Vầy Nưa cho dạy phổ biến chữ Nôm Dao.

Từ đó đến nay, cứ vào thứ 7 hằng tuần, bất kể mưa nắng, ông Thân cần mẫn điều khiển chiếc xe máy cũ kỹ vượt quãng đường rừng ngoằn ngoèo gần 20km vùng lòng hồ Hòa Bình, đến các điểm dạy chữ Nôm Dao ở xóm Dướng, xóm Lau Bai (xã Vầy Nưa); xóm Ngù (xã Hiền Lương) để "gieo chữ" cho bà con người Dao Tiền.

Mỗi lớp học ấy thường “biên chế” khoảng từ 25 - 30 học viên, già có, trẻ có nhưng ở họ có một điểm chung là ai nấy đều tích cực đến lớp, chăm chỉ học chữ với mong muốn biết thêm được chữ viết và bản sắc văn hóa của dân tộc mình.

Nói về những khó khăn khi truyền dạy tiếng Dao cho học sinh, ông Thân bộc bạch rằng, học chữ Nôm đã khó, để hiểu, dịch nghĩa, phiên âm sang tiếng dân tộc Dao còn khó hơn, đòi hỏi người học phải thực sự đam mê học hỏi.

Theo ông Thân, mỗi một cuốn sách dạy chữ Nôm Dao đều chứa đựng những câu chuyện về ý nghĩa lịch sử, văn hóa của người Dao Tiền, từ thuở du canh, du cư đi tìm vùng đất tốt để sinh sống. Những con chữ Nôm Dao như sợi dây gắn kết cộng đồng, tình làng nghĩa xóm của người Dao Tiền, kết nối tâm linh và trong đó chứa đựng những giá trị văn hóa, đạo đức lưu truyền mãi với thời gian.

"Chữ Nôm Dao còn giáo dục con người về đạo đức, nhân nghĩa, sự hướng thiện, cách đối nhân xử thế, cách làm ăn và đoàn kết cùng với nhau. Đến nay, hầu hết bà con người Dao Tiền ở vùng lòng hồ Hòa Bình đều hiểu rõ về ngôn ngữ, chữ viết, tập tục của người Dao Tiền và có thể truyền dạy các tri thức văn hóa của người Dao cho con cháu và những người xung quanh", ông Thân chia sẻ.

Được biết, cho đến nay, 3 lớp học tiếng Dao miễn phí, mỗi lớp kéo dài trên 3 năm của ông Thân đã truyền dạy được cho hàng trăm người dân xã Vầy Nưa.

thay giao u80 miet mai day chu nom dao hinh 2

Ông Bàn Văn Thân xem lại tài liệu trước khi lên lớp. Ảnh: PN

Chia sẻ về lớp học của ông Thân, trưởng xóm Dướng là anh Bàn Văn Linh cho biết, trong xóm có 79 hộ với 333 nhân khẩu, 100% là người dân tộc Dao Tiền. Trước đây, số người biết đọc, viết chữ Nôm Dao rất ít, nhất là thế hệ trẻ.

“Lớp học chữ Nôm Dao của ông Thân đã “xóa mù” cho đồng bào Dao. Mỗi tuần, bà con học chữ vào ngày thứ 7; học trong 1- 2 năm thì biết đọc biết viết. Sách học là 2 quyển tiếng Dao do ông Thân cùng các cao niên ở xóm Dướng biên soạn”, anh Linh nói.

Chủ tịch UBND xã Vầy Nưa Xa Văn Si cho biết, từ khi có lớp học chữ Nôm Dao của ông Thân, số người biết chữ Dao cũng tăng lên đáng kể. Việc mở lớp chữ Dao giúp ngôn ngữ, chữ viết, văn hóa người Dao được phổ biến rộng rãi, góp phần giữ gìn, bảo tồn nét đẹp văn hóa của dân tộc. Ông Si khẳng định, chính quyền xã sẽ luôn tạo điều kiện để hỗ trợ cho thầy Thân và các lớp học ầy được tiếp tục mở rộng, phát triển hơn nữa trong thời gian tới.

Thế Vũ

Xem thêm

Đại học Huế mở rộng đào tạo, đón đầu nhu cầu nhân lực trong nền kinh tế số

Đại học Huế mở rộng đào tạo, đón đầu nhu cầu nhân lực trong nền kinh tế số

(NB&CL) Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao, có năng lực công nghệ và khả năng thích ứng với môi trường làm việc toàn cầu ngày càng trở nên cấp thiết. Nắm bắt xu thế đó, Đại học Huế tiếp tục mở rộng quy mô và ngành nghề đào tạo, bổ sung nhiều chương trình mới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực cho giai đoạn mới.

Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức lên tiếng về việc bổ nhiệm, chuyển xếp chức danh nghề nghiệp giáo viên ở Hưng Yên sau phản ánh của Báo Nhà báo và Công luận

Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức lên tiếng về việc bổ nhiệm, chuyển xếp chức danh nghề nghiệp giáo viên ở Hưng Yên sau phản ánh của Báo Nhà báo và Công luận

(CLO) Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định: "Đây không phải là việc áp dụng thêm một chính sách mới mà là địa phương thực hiện trách nhiệm khắc phục những bất cập trong quá trình thực thi chính sách, đảm bảo việc bổ nhiệm chức danh nghề nghiệp, xếp lương đối với giáo viên thống nhất, đúng tiêu chuẩn và điều kiện theo quy định của pháp luật về viên chức".

Trường Cao đẳng Kinh tế TP Hồ Chí Minh: Thí sinh thi tốt nghiệp THPT 2026 sẽ hoàn tất thủ tục nhập học sau khi đủ điều kiện

Trường Cao đẳng Kinh tế TP Hồ Chí Minh: Thí sinh thi tốt nghiệp THPT 2026 sẽ hoàn tất thủ tục nhập học sau khi đủ điều kiện

(CLO) Liên quan đến phản ánh về việc một số thí sinh chưa tốt nghiệp THPT đã hoàn tất thủ tục nhập học, đóng học phí và được cấp thẻ sinh viên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kinh tế TP HCM (HCE) cho biết, nhà trường đã nghiêm túc rà soát, nhìn nhận những điểm chưa phù hợp trong quy trình tuyển sinh và đã kịp thời điều chỉnh để bảo đảm đúng quy định hiện hành.

Cuộc thi “Phóng viên tập sự - Nhà báo tương lai”: Cầu nối giữa giảng đường và thực tiễn nghề báo

Cuộc thi “Phóng viên tập sự - Nhà báo tương lai”: Cầu nối giữa giảng đường và thực tiễn nghề báo

Ngày 16/6, Khoa Viết văn, Báo chí, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội tổ chức lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi “Phóng viên tập sự - Nhà báo tương lai” mùa thứ 4. Không chỉ là sân chơi học thuật dành cho sinh viên, cuộc thi còn góp phần kết nối hoạt động đào tạo với thực tiễn nghề nghiệp, tạo cơ hội để những người trẻ trải nghiệm quy trình tác nghiệp báo chí ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Bộ Giáo dục và Đào tạo bỏ xét tuyển sớm, vì sao thí sinh vẫn dễ mắc bẫy 'giữ chỗ'?

Bộ Giáo dục và Đào tạo bỏ xét tuyển sớm, vì sao thí sinh vẫn dễ mắc bẫy 'giữ chỗ'?

(CLO) Trong khi Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức bỏ cơ chế xét tuyển sớm, nhiều học sinh và phụ huynh vẫn đang đứng trước nguy cơ hiểu nhầm quy trình tuyển sinh bởi những thông báo "đủ điều kiện trúng tuyển", "trúng tuyển có điều kiện" hay các lời mời gọi nhập học, đóng tiền giữ chỗ xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội.

Đại học Thái Nguyên cần phấn đấu trở thành trung tâm nghiên cứu và tư vấn chính sách uy tín

Đại học Thái Nguyên cần phấn đấu trở thành trung tâm nghiên cứu và tư vấn chính sách uy tín

(CLO) Với vị trí chiến lược ở trung tâm Vùng Trung du miền núi phía bắc và truyền thống hơn 30 năm xây dựng và phát triển, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị Đại học Thái Nguyên phải tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng, hoài bão, quyết tâm phấn đấu trở thành đại học nghiên cứu, trung tâm đổi mới sáng tạo và tư vấn chính sách uy tín tầm quốc gia và khu vực.

Điểm thi Trường THPT Cẩm Phả trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.

Quảng Ninh xử lý nghiêm vi phạm quy chế tại Điểm thi Trường THPT Cẩm Phả

(CLO) Liên quan đến các vi phạm quy chế thi trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vừa qua tại Điểm thi Trường THPT Cẩm Phả, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh đã khẩn trương kiểm tra, xác minh và quyết liệt xử lý các cá nhân sai phạm, góp phần củng cố niềm tin trong nhân dân và kịp thời định hướng dư luận.

Lệch trên 1,5 điểm, bài thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 sẽ được chấm lần ba

Lệch trên 1,5 điểm, bài thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 sẽ được chấm lần ba

(CLO) Ngay sau khi kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 kết thúc, các địa phương trên cả nước đã bắt đầu triển khai công tác chấm thi. Trong số các môn thi, Ngữ văn là môn tự luận duy nhất nên có quy trình chấm riêng, với nhiều lớp kiểm soát nhằm bảo đảm tính khách quan, công bằng và hạn chế tối đa những sai sót trong quá trình đánh giá bài làm của thí sinh.

Cỡ chữ bài viết: