Thỏa thuận ngừng bắn Nga - Ukraine: Ai giám sát và giám sát như thế nào?

Lệnh ngừng bắn được giám sát như thế nào?

Các cuộc đàm phán đã và đang được Nga, Ukraine và Mỹ thảo luận, dần tiến tới một lệnh ngừng bắn hoàn toàn dọc theo toàn bộ tuyến tiếp xúc chiến đấu. Theo kết quả của những cuộc hội đàm gần đây tại Ả Rập Xê Út, các bên đã đạt được thỏa thuận ngừng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau và mới nhất là ngừng bắn trên Biển Đen, giúp hàng hóa Nga và Ukraine có thể giao thương bình thường trở lại ở vùng biển này.

Tuy nhiên, xung đột Nga và Ukrane còn diễn ra trên nhiều mặt trận và chiến tuyến khác. Thậm chí, chiều dài đường tiếp xúc giữa lực lượng vũ trang của Nga và Ukraine là khoảng 2 nghìn km. Nếu đặt một trạm quan sát cho mỗi km trong khoảng cách này, thì sẽ cần phải xây dựng, chuẩn bị, trang bị công nghệ và đặt 2 nghìn vật thể trên mặt đất. Một điểm quan trọng là cần phải bảo đảm an toàn tuyệt đối cho quan sát viên.

Ngoài ra, yếu tố then chốt là những quan sát viên phải được cả hai bên xung đột đồng ý và tất nhiên, luôn nhất quán quan điểm, chủ trương trung lập, không đứng về bất kỳ bên nào tham gia xung đột. Tất cả những điểm này chắc chắn đã và đang nằm trong chương trình nghị sự của các cuộc đàm phán Mỹ-Nga.

thoa thuan ngung ban nga ukraine ai giam sat va giam sat nhu the nao hinh 1

Mỹ - Nga đang tích cực đàm phán về lệnh ngừng bắn ở Ukraine. Ảnh minh họa: GI

Nếu thỏa thuận bao gồm việc ngừng tấn công vào các cơ sở hạ tầng và hỏa lực trên tuyến giao tranh, thì các bên cần phải bảo đảm kiểm soát việc chấm dứt các hoạt động quân sự trên bộ, trên không và trên biển. Hơn nữa, cũng cần phải kiểm soát chặt chẽ hệ thống vũ khí của mỗi bên, bắt đầu từ vũ khí hạng nhẹ đến máy bay không người lái và tên lửa. Đồng thời, theo logic của lệnh ngừng bắn, hệ thống pháo binh và tên lửa của lực lượng mặt đất phải được rút về phía sau đường tiếp xúc.

Về việc hạn chế các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng, cả hai bên có thể sẽ thống nhất về một danh sách về nhiều địa điểm và tọa độ. Việc cả hai bên chấp thuận một văn bản như vậy sẽ là một nhiệm vụ rất khó khăn đối với các nhà đàm phán. Nhưng với những tiến triển như hiện nay, một danh sách các đối tượng mục tiêu mà các bên không thể “đụng tới” có thể được thông qua.

Ai có thể giám sát lệnh ngừng bắn?

Câu hỏi tiếp theo là ai sẽ giám sát lệnh ngừng bắn? Cách đơn giản nhất là tách lực lượng vũ trang của các bên ra và đưa quan sát viên giám sát đường tiếp xúc. Lực lượng này sẽ thuộc về quốc gia hay tổ chức nào vẫn là một câu hỏi khó trả lời.

Có ý kiến cho rằng, lực lượng “mũ nồi xanh” của Liên hợp quốc hoặc các quan sát viên từ Ấn Độ và Trung Quốc sẽ phù hợp cho vai trò này. Nga khó có thể hài lòng với lực lượng gìn giữ hòa bình từ các nước NATO. Ngoài ra, Mỹ hiện là động lực chính trên con đường hòa bình cho cuộc xung đột Ukraine hiện nay và cũng là nước có khả năng giám sát lệnh ngừng bắn từ xa. Với ảnh hưởng của mình đối với chính quyền Kiev, Mỹ có thể bảo đảm rằng Ukraine thực hiện lệnh ngừng bắn một cách nghiêm tú. Việc theo dõi lệnh ngừng bắn có thể được thực hiện bởi các hệ thống kiểm soát không gian và trên không của Mỹ.

Việc giám sát các vụ phóng tên lửa hành trình và hoạt động của nhiều hệ thống phòng thủ tên lửa phức tạp hơn, nhưng cũng có thể được thực hiện bằng máy bay không người lái trinh sát. Thiết bị bay không người lái và thiết bị trinh sát điện tử cũng có thể theo dõi hoạt động của lực lượng mặt đất trong khu vực tiếp xúc chiến đấu, cũng như hoạt động của máy bay không người lái FPV và sự xuất hiện của các vật thể không xác định trên không phận. Trong trường hợp này, yêu cầu là các bên phải xác định được một khu vực lãnh thổ phi quân sự mà Mỹ có thể giám sát toàn diện.

Nhìn chung, nếu chính quyền Tổng thống Donald Trump thực sự quyết tâm thúc đẩy một lệnh ngừng bắn, Washington có đầy đủ điều kiện, phương tiện kỹ thuật cần thiết để bảo đảm việc thực hiện lệnh ngừng bắn.

thoa thuan ngung ban nga ukraine ai giam sat va giam sat nhu the nao hinh 2

Những rào cản để hướng tới hòa bình Ukraine vẫn còn nhiều. Ảnh minh họa: GI

Vấn đề tiếp theo là về các quan sát viên. Cái khó ở đây là luồng thông tin giám sát được truyền tới một hoặc nhiều bên trong cuộc xung đột. Ukraine và các nước phương Tây chắc chắn bị Nga nghi ngờ vì thời gian qua Moscow cáo buộc Ukraine liên tục sử dụng dữ liệu tình báo của cả Mỹ và NATO.

Theo đó, hoặc Mỹ phải ngừng trao đổi dữ liệu giám sát với các hệ thống thông tin của NATO, hoặc NATO phải ngừng trao đổi dữ liệu với Kiev, ít nhất là trong thời gian ngừng bắn. Với động lực hòa bình mà Tổng thống Donald Trump muốn đạt được, đây là nhiệm vụ hoàn toàn có thể giải quyết được.

Ngoài ra còn có những lựa chọn thay thế - sử dụng các phương tiện quốc tế thay vì hệ thống giám sát của Mỹ. Điều này hoàn toàn có khả thi, mặc dù nó liên quan đến một số chi phí nhất định và việc tổ chức tương tác giữa một số hệ thống tình báo quốc gia.

Trong bối cảnh căng thẳng không ngừng leo thang giữa Nga và các nước châu Âu, những quan sát viên trung lập có thể tìm thấy ở châu Á, châu Phi hay ở Mỹ Latinh.

Trung Quốc có thể đảm nhận vai trò này, nhưng Mỹ khó có thể đồng ý để Trung Quốc độc quyền tham gia giám sát quá trình ngừng bắn. Do đó, giải pháp thay thế duy nhất cho nước Mỹ có thể là một lực lượng giám sát viên quốc tế nào đó. Câu trả lời nhiều khả năng sẽ rõ ràng hơn trong những ngày tới. Về nguyên tắc, vấn đề có thể được giải quyết nếu tất cả các bên ký kết đều thể hiện thiện chí.

Điều quan trọng nhất hiện nay là việc các bên có thể xây dựng các điều kiện bình đẳng, công bằng, xóa bỏ trò chơi một chiều, mang lại lợi ích cho tất cả các bên. Chỉ khi đó, sau một lệnh ngừng bắn ngắn ngủi 30 ngày, cộng đồng quốc tế sẽ có thể tìm được một nền hòa bình lâu dài, bền vững mà tất cả ác bên đều chấp nhận.

Xem thêm

Từ bài học Hiroshima đến những rủi ro hạt nhân trong thời đại AI

Từ bài học Hiroshima đến những rủi ro hạt nhân trong thời đại AI

(CLO) Tròn 81 năm sau hai vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki, ký ức đau lòng ấy lại nhắc nhở nhân loại về những mối nguy của vũ khí hạt nhân. Nhưng trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), lời nhắc này còn chỉ ra những rủi ro rất mới, rất đặc trưng của thời đại số.

Vì sao Ceuta trở thành điểm nóng di cư từ Bắc Phi sang châu Âu?

Vì sao Ceuta trở thành điểm nóng di cư từ Bắc Phi sang châu Âu?

(CLO) Hàng chục nghìn người vượt biển vào Ceuta chỉ trong ít ngày qua không đơn thuần là một cuộc khủng hoảng biên giới. Đằng sau những hình ảnh hỗn loạn ấy là câu chuyện kéo dài nhiều thế kỷ về những vùng đất đặc biệt của Tây Ban Nha, nơi lịch sử, địa lý và dòng người di cư gặp nhau trên ranh giới mong manh giữa châu Phi và châu Âu.

Tuyến đường thủy quan trọng bậc nhất châu Âu trước nguy cơ tắc nghẽn

Tuyến đường thủy quan trọng bậc nhất châu Âu trước nguy cơ tắc nghẽn

(CLO) Mực nước trên sông Rhine - tuyến vận tải thủy nội địa quan trọng bậc nhất của châu Âu - đang giảm xuống mức thấp hiếm thấy giữa mùa hè, đẩy hoạt động logistics vào tình trạng căng thẳng. Một lần nữa, biến đổi khí hậu cho thấy tác động của nó không chỉ dừng ở môi trường mà đã lan sâu vào chuỗi cung ứng và sản xuất công nghiệp.

Thủ tướng Israel mang “hồ sơ Iran” tới Washington

Thủ tướng Israel mang “hồ sơ Iran” tới Washington

(CLO) Cuộc gặp giữa Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Washington mới đây diễn ra trong bối cảnh cục diện Trung Đông tiếp tục tiềm ẩn nhiều bất ổn. Trong khi Nhà Trắng được cho là muốn thúc đẩy hạ nhiệt căng thẳng và từng bước thu hẹp sự hiện diện quân sự của Israel tại Gaza, Lebanon và Syria, thì Tel Aviv lại coi việc duy trì sức ép quân sự đối với Iran và các lực lượng đồng minh là yêu cầu cốt lõi đối với an ninh quốc gia.

Gian lận thi cử: Vấn nạn chưa có lời giải của Ấn Độ

Gian lận thi cử: Vấn nạn chưa có lời giải của Ấn Độ

(NB&CL) Tháng 5 vừa qua, Ấn Độ đã rung chuyển với cuộc khủng hoảng gian lận thi cử lớn nhất trong lịch sử nước này khi 2,3 triệu thí sinh phải thi lại, Bộ trưởng Giáo dục phải từ chức. Điều đáng nói đây không phải lần đầu ngành giáo dục Ấn Độ chao đảo vì gian lận thi cử. Nhưng quy mô, mức độ tinh vi và hậu quả chính trị của vụ việc lần này khiến nhiều người đặt câu hỏi: Vì sao một quốc gia từng trải qua hàng loạt bê bối thi cử suốt hơn một thập kỷ vẫn chưa thể tìm ra lời giải cho vấn nạn này?

Khi cạnh tranh quốc gia mở rộng sang cuộc đua tri thức

Khi cạnh tranh quốc gia mở rộng sang cuộc đua tri thức

(NB&CL) Trong nhiều thập niên, lợi thế cạnh tranh của các quốc gia chủ yếu được đo bằng quy mô nền kinh tế, năng lực sản xuất, thương mại, đầu tư hay sức mạnh quân sự. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ bán dẫn, điện toán lượng tử, công nghệ sinh học và chuyển đổi số đang làm thay đổi những yếu tố tạo nên sức mạnh quốc gia. Trong bối cảnh đó, nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng trở thành nguồn lực chiến lược, kéo theo sự điều chỉnh trong tư duy phát triển và hoạt động đối ngoại của nhiều nước.

Châu Âu: Khi cháy rừng trở thành một tham số của nền kinh tế

Châu Âu: Khi cháy rừng trở thành một tham số của nền kinh tế

(CLO) Những đám cháy lớn liên tiếp tại Pháp và Tây Ban Nha một lần nữa phủ bóng mùa hè Tây Nam Âu. Điều đáng lo ngại không chỉ là quy mô ngày càng lớn của các vụ cháy, mà còn ở chỗ chúng đang trở thành một "tham số" mới của nền kinh tế, buộc các chính phủ và doanh nghiệp phải thay đổi cách ứng phó.

Đối thoại Nga - Mỹ: Dò đá qua sông

Đối thoại Nga - Mỹ: Dò đá qua sông

(CLO) Cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bên lề Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Manila (Philippines) ngày 23/7 đánh dấu cuộc tiếp xúc trực tiếp đầu tiên giữa hai người sau gần một năm.

Tân Thủ tướng Anh và bài toán cân bằng giữa cải cách trong nước với quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Tân Thủ tướng Anh và bài toán cân bằng giữa cải cách trong nước với quan hệ xuyên Đại Tây Dương

(CLO) Việc ông Andy Burnham trở thành Thủ tướng Anh đánh dấu một chương mới trong chính trường nước này sau gần 2 năm cầm quyền của Keir Starmer. Trong bối cảnh Vương quốc Anh vẫn đối mặt với nhiều sức ép từ tăng trưởng kinh tế chậm, chi phí sinh hoạt cao, bất ổn xã hội và môi trường quốc tế nhiều biến động, sự thay đổi người đứng đầu chính phủ được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho cả chương trình cải cách trong nước lẫn định hướng đối ngoại.

Trí tuệ nhân tạo và sự chuyển dịch lựa chọn ngành nghề toàn cầu

Trí tuệ nhân tạo và sự chuyển dịch lựa chọn ngành nghề toàn cầu

(NB&CL) Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi đáng kể xu hướng lựa chọn ngành học và định hướng nghề nghiệp của sinh viên trên thế giới. Nếu trước đây quyết định nghề nghiệp chủ yếu dựa trên sở thích, triển vọng việc làm hay nhu cầu nhân lực, thì hiện nay năng lực thích ứng với công nghệ, khai thác dữ liệu và làm việc cùng AI ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng trong quá trình lựa chọn ngành nghề của thế hệ trẻ.

AI đang ‘bước ra’ khỏi màn hình, thế giới đã sẵn sàng đón nhận?

AI đang ‘bước ra’ khỏi màn hình, thế giới đã sẵn sàng đón nhận?

(CLO) Tại Trung tâm hội nghị quốc tế ở Geneva (Thụy Sĩ), một robot mang gương mặt của Mark Zuckerberg đang nháy mắt với đám đông. Chỉ vài giây sau, các khối cơ trên diện mạo của nó dịch chuyển và “biến hình” sang diện mạo của cựu Tổng thống Barack Obama. Hình ảnh mang tính biểu tượng này mở màn cho Hội nghị thượng đỉnh "AI for Good" (AI vì điều tốt đẹp), sự kiện thu hút hơn 12.000 người tham gia từ 170 quốc gia.

NATO trước bài toán hỗ trợ Ukraine

NATO trước bài toán hỗ trợ Ukraine

(CLO) Trọng tâm của Hội nghị thượng đỉnh NATO tổ chức tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ (ngày 7 - 8/7/2026) không chỉ là việc tăng cường năng lực phòng thủ tập thể, mà còn là thảo luận về cơ chế duy trì hỗ trợ lâu dài cho Ukraine. Tuy nhiên, những diễn biến tại Ankara cho thấy bức tranh phức tạp hơn nhiều so với thông điệp về sự đoàn kết mà NATO muốn truyền tải.

Nắng nóng cực đoan và bài toán thích ứng của châu Âu

Nắng nóng cực đoan và bài toán thích ứng của châu Âu

(CLO) Những đợt nắng nóng cực đoan liên tiếp tại châu Âu trong những năm gần đây đang cho thấy một xu hướng đáng chú ý: các hiện tượng nhiệt độ cao không còn là những biến động khí hậu ngắn hạn, mà đang trở thành một phần của bối cảnh khí hậu mới. Nhiều quốc gia châu Âu đã ghi nhận mức nhiệt kỷ lục, gây sức ép lớn lên hệ thống y tế, năng lượng, giao thông, sản xuất nông nghiệp và đời sống xã hội.

Gió đổi chiều trong liên minh Mỹ - Israel

Gió đổi chiều trong liên minh Mỹ - Israel

(CLO) Quan hệ Mỹ - Israel, vốn được xem là một trong những liên minh bền chặt và có tính đặc thù nhất trong chính sách đối ngoại của Washington tại Trung Đông, đang bước vào giai đoạn điều chỉnh quan trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Thỏa thuận mong manh giữa vòng xoáy đối đầu

Xung đột Mỹ - Iran: Thỏa thuận mong manh giữa vòng xoáy đối đầu

(CLO) Tình hình xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục diễn biến phức tạp sau khi Washington tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào một số mục tiêu tại Iran, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa hai nước đang đứng trước nguy cơ bị phá vỡ. Động thái này diễn ra sau vụ lực lượng Iran bị cáo buộc sử dụng máy bay không người lái tấn công một tàu thương mại treo cờ Singapore tại khu vực eo biển Hormuz.

Cỡ chữ bài viết: