Cuộc chuyển giao lãnh đạo và rủi ro từ kiểm soát xuất khẩu
Ngày 12/11/2026, Nvidia thông báo nhà đồng sáng lập Jensen Huang từ chức tổng giám đốc và thành viên hội đồng quản trị, quyết định có hiệu lực ngay. Hội đồng quản trị bổ nhiệm Giám đốc tài chính Colette Kress làm tổng giám đốc tạm quyền trong thời gian tìm người kế nhiệm chính thức.
Bà Kress gia nhập Nvidia từ năm 2013 và tiếp tục kiêm nhiệm chức giám đốc tài chính. Việc giao quyền cho một lãnh đạo lâu năm giúp duy trì tính liên tục trong điều hành. Thách thức trước mắt là giữ nhịp triển khai các chương trình sản phẩm, phân bổ vốn và phối hợp với những đối tác đang xây dựng hạ tầng AI dựa trên công nghệ của hãng.
Ông Jensen Huang từ chức sau khi báo chí Mỹ đưa tin về mối quan hệ giữa ông và bà Alice Huang, cựu lãnh đạo công ty điện toán đám mây Megaspeed có trụ sở tại Singapore. Ông Huang thừa nhận có quan hệ ngoài hôn nhân. Báo chí Mỹ cũng đưa tin giới chức nước này nghi ngờ bà Alice Huang có liên hệ với cơ quan tình báo Trung Quốc. Phía Trung Quốc đã bác bỏ cáo buộc này.
Theo truyền thông quốc tế, Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đang xem xét vụ việc. Các thành viên độc lập trong hội đồng quản trị Nvidia cũng đã thuê luật sư tiến hành một cuộc điều tra riêng.
Ngày 9/11, một nhóm cổ đông nộp đơn kiện, cáo buộc Nvidia và ông Huang cung cấp thông tin sai lệch cho nhà đầu tư. Trách nhiệm của các bên sẽ được xem xét dựa trên chứng cứ và kết quả của từng cuộc điều tra, cũng như quá trình giải quyết vụ kiện.
Vấn đề có thể tác động trực tiếp hơn tới hoạt động kinh doanh là nghi vấn về đích đến của các lô chip. The Information đưa tin một mạng lưới công ty có liên hệ với bà Alice Huang có thể đã hỗ trợ đưa khoảng 240.000 chip Nvidia, trị giá ít nhất 7,5 tỷ USD, tới Trung Quốc. Megaspeed cho biết đã hợp tác với cơ quan kiểm soát xuất khẩu của Mỹ và thuê một hãng luật Mỹ kiểm kê thiết bị để rà soát việc tuân thủ. Theo Reuters, cảnh sát Singapore cũng đang điều tra các dấu hiệu có thể vi phạm pháp luật trong nước.
Thị trường đã phản ứng rõ rệt. Cổ phiếu Nvidia giảm 4,3% trong phiên 9/11, tương ứng khoảng 190 tỷ USD vốn hóa, và giảm thêm 4,3% khi kết thúc phiên 12/11, ngày công bố việc ông Huang từ chức. Mức biến động phản ánh việc nhà đầu tư định giá lại triển vọng của công ty trong bối cảnh có thêm bất định.
Kết quả kinh doanh và tiến độ thực hiện đơn hàng trong các quý tới sẽ cho thấy rõ hơn tác động đến hoạt động thực tế. Tháng 1/2025, Nvidia từng mất khoảng 593 tỷ USD vốn hóa trong một phiên sau khi mô hình DeepSeek làm dấy lên tranh luận về nhu cầu tài nguyên tính toán. Hai đợt biến động cho thấy định giá của Nvidia nhạy cảm cả với sự kiện riêng của doanh nghiệp lẫn thay đổi trong kỳ vọng về đầu tư AI.
Giới phân tích nhận định, Singapore và Malaysia có thể chịu tác động nếu Washington tăng cường xác minh người dùng cuối và địa điểm lắp đặt thiết bị. Đông Nam Á vừa là nơi đặt các trung tâm dữ liệu, vừa có các đầu mối giao dịch và phân phối thiết bị. Sự khác biệt giữa địa chỉ lập hóa đơn, nơi giao hàng và đơn vị vận hành khiến việc kiểm tra cần dựa trên hồ sơ của từng giao dịch.
Nếu yêu cầu xác minh được mở rộng, Nvidia và các nhà phân phối có thể phải bổ sung thủ tục thẩm định, còn khách hàng có thể mất thêm thời gian hoàn tất đơn hàng. Tác động tới các nhà cung cấp bộ nhớ băng thông cao (HBM) như SK Hynix và Samsung sẽ rõ hơn nếu hãng điều chỉnh lịch ra mắt sản phẩm hoặc quy mô đặt hàng.
Chip AI Trung Quốc - sức ép lên vị thế của Nvidia trong dài hạn
Sức ép cạnh tranh tại Trung Quốc đã thể hiện qua số lượng thiết bị xuất xưởng. Theo dữ liệu IDC, trong nửa đầu năm 2026, Nvidia cung ứng 678.000 bộ tăng tốc AI cho trung tâm dữ liệu tại Trung Quốc, giảm 44% so với cùng kỳ, chiếm 34% thị trường tính theo số lượng. Huawei cung ứng khoảng 572.000 bộ, tương ứng 28%. Nhiều nhà sản xuất nội địa khác cũng tăng lượng giao hàng.
Diễn biến này phản ánh tác động đồng thời của các hạn chế xuất khẩu từ Mỹ, chính sách khuyến khích sử dụng sản phẩm nội địa của Bắc Kinh và khả năng đáp ứng ngày càng lớn của các nhà cung cấp Trung Quốc. Thị phần theo số thiết bị cho biết mức độ hiện diện trên thị trường, trong khi năng lực xử lý và giá trị thương mại còn tùy thuộc vào loại chip và mục đích sử dụng.
Khả năng thay thế sẽ khác nhau giữa các nhóm tác vụ. Với suy luận AI, tức chạy mô hình đã được huấn luyện để tạo kết quả, doanh nghiệp có thể chuyển một số ứng dụng có yêu cầu ổn định sang phần cứng nội địa nếu đáp ứng được các tiêu chí về tốc độ, chi phí và độ tin cậy.
Huấn luyện mô hình lớn đòi hỏi nhiều bộ tăng tốc phối hợp liên tục trong cùng một cụm máy chủ. Khi quy mô tăng lên, khả năng truyền dữ liệu giữa các chip, dung lượng bộ nhớ, mức tiêu thụ điện và năng lực khôi phục sau sự cố đều ảnh hưởng đến chi phí. Vì vậy, tốc độ mở rộng thị phần ở các ứng dụng suy luận có thể nhanh hơn tốc độ thay thế trong huấn luyện ở quy mô lớn.
Nvidia có lợi thế từ CUDA và hệ thống thư viện, công cụ phát triển cùng kinh nghiệm vận hành đã tích lũy qua nhiều thế hệ sản phẩm. Khi chuyển sang phần cứng khác, khách hàng phải tính chi phí điều chỉnh mã, kiểm thử và đào tạo đội ngũ vận hành. Huawei đang phát triển dòng chip Ascend cùng các hệ thống kết nối nhiều bộ tăng tốc và dự kiến đưa Ascend 960DT ra thị trường trong quý I/2027. Tiến độ thương mại hóa sẽ phụ thuộc vào khả năng sản xuất và giao hàng, mức độ tương thích của phần mềm và hiệu quả khi vận hành trên các tác vụ thực tế.
Giới phân tích cho rằng, trong hai đến ba năm tới, các nhà cung cấp Trung Quốc có thể đáp ứng thêm một phần nhu cầu AI trong nước, trước hết ở những ứng dụng có thể chuyển đổi với chi phí hợp lý. Trong khi đó, mức độ cạnh tranh ngoài Trung Quốc sẽ còn phụ thuộc vào năng lực cung ứng, hỗ trợ kỹ thuật và quyết định đầu tư của khách hàng quốc tế.
