Tại buổi họp báo sáng 5/8 về phương án xử lý đối với 328 thí sinh tại Điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết, vụ việc có tính chất đặc biệt phức tạp, cần thêm thời gian để điều tra, làm rõ toàn bộ bản chất cũng như trách nhiệm của từng cá nhân liên quan.
Theo Thứ trưởng, ngay sau khi phát hiện dấu hiệu bất thường, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an và các cơ quan liên quan khẩn trương xác minh, xử lý. Tuy nhiên, việc điều tra phải bảo đảm khách quan, toàn diện, trong khi nhận thức và mức độ liên quan của các học sinh là không giống nhau nên chưa thể đưa ra kết luận cụ thể đối với từng em.
Ông cho biết, kết quả điều tra ban đầu của cơ quan công an xác định sai phạm xuất phát từ toàn bộ hội đồng thi, trong đó những người được giao nhiệm vụ tổ chức kỳ thi đã vi phạm quy chế, dẫn đến kết quả bất thường của các thí sinh.
Vì vậy, với cách tiếp cận nhân văn và trên tinh thần khoa học giáo dục, Bộ GD&ĐT không đặt vấn đề phân biệt học sinh trung thực hay không trung thực ở thời điểm hiện nay.
"Các em cũng là những người chịu ảnh hưởng rất lớn về tâm lý. Thi lại sẽ giúp các em có được điểm số phản ánh đúng năng lực thực chất, không còn phải băn khoăn liệu kết quả của mình có thực sự khách quan hay không", Thứ trưởng nói.
Bộ GD&ĐT cũng đề nghị tỉnh Tuyên Quang có các giải pháp ổn định tâm lý học sinh, đồng thời bảo đảm bí mật thông tin, danh tính của các em trong quá trình xử lý vụ việc.
Đề thi lại bảo đảm tương đương về độ khó
Liên quan đến kỳ thi lại, ông Thưởng cho biết Bộ GD&ĐT sẽ tổ chức theo đúng Quy chế thi, trong đó khâu xây dựng đề thi được thực hiện đặc biệt thận trọng.
Theo ông, việc ra đề thi cho kỳ thi lại còn khó hơn kỳ thi chính thức, bởi ngoài yêu cầu bảo mật, đề thi phải bảo đảm sự tương đồng về mức độ đánh giá với đợt thi trước.
"Bộ đã giao Ban ra đề xây dựng đề thi bảo đảm sự cân bằng về độ khó. Đề không được quá dễ, cũng không được quá khó, không thách đố nhưng cũng không hạ thấp yêu cầu đánh giá năng lực của thí sinh", Thứ trưởng cho biết.
Bộ GD&ĐT sẽ mời các chuyên gia khảo thí tham gia thẩm định để bảo đảm tính tương đương giữa hai đợt thi và sau khi hoàn thành sẽ công bố phổ điểm của kỳ thi lại.
Thi lại không đồng nghĩa xóa bỏ vi phạm
Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng khẳng định, việc tổ chức thi lại không nhằm hợp thức hóa kết quả thi hay xóa bỏ các hành vi vi phạm nếu sau này cơ quan điều tra xác định có thí sinh vi phạm Quy chế thi.
"Nếu kết quả điều tra chứng minh có thí sinh vi phạm, việc xử lý vẫn được thực hiện theo quy định của pháp luật, kể cả trường hợp đã được công nhận tốt nghiệp, trúng tuyển hoặc đang theo học đại học", ông Thưởng khẳng định.
Theo kế hoạch, các khâu coi thi, chấm thi của kỳ thi lại vẫn do tỉnh Tuyên Quang tổ chức theo đúng Quy chế thi. Trước ý kiến đề xuất lắp camera tại toàn bộ phòng thi, Thứ trưởng cho rằng hiện chưa cần thiết, song Bộ sẽ tiếp tục nghiên cứu giải pháp ứng dụng công nghệ nhằm phòng chống gian lận trong những năm tới.
"Rất buồn và đau xót về tiêu cực"
Chia sẻ tại họp báo, Thứ trưởng Thưởng nhiều lần bày tỏ sự tiếc nuối trước vụ việc, cho rằng đây là sự cố nghiêm trọng ảnh hưởng đến uy tín của Kỳ thi tốt nghiệp THPT và ngành giáo dục.
Ông cho biết, trước khi quyết định phương án thi lại, Bộ GD&ĐT đã lấy ý kiến của Bộ Tư pháp, căn cứ kết quả điều tra của Bộ Công an, đồng thời tham khảo ý kiến các chuyên gia, nhà khoa học, nhà giáo và cơ quan báo chí.
"Có nhiều phương án được đặt ra nhưng không có phương án nào đáp ứng được toàn bộ kỳ vọng của xã hội. Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, chúng tôi báo cáo cấp có thẩm quyền và thống nhất lựa chọn phương án thi lại vì đây là giải pháp hợp tình, hợp lý nhất trong bối cảnh hiện nay", ông nói.
Thứ trưởng cũng khẳng định tỉnh Tuyên Quang phải chịu trách nhiệm về việc để xảy ra mất an toàn tại điểm thi; đồng thời Bộ GD&ĐT sẽ tiếp tục rà soát quy chế, tăng cường quản trị rủi ro, hoàn thiện các giải pháp kỹ thuật nhằm phòng ngừa gian lận trong các kỳ thi tiếp theo.
"Chúng ta rất buồn, rất đau xót khi xảy ra tiêu cực trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đang dành nhiều chủ trương, chính sách đột phá cho giáo dục. Tuy nhiên, cũng cần khẳng định rằng đại đa số, gần như tuyệt đối các điểm thi trên cả nước đã tổ chức kỳ thi nghiêm túc, đúng quy chế", Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh.
