Đây là chuỗi công trình hạ tầng và an sinh xã hội có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ giai đoạn chuẩn bị cơ chế, chính sách sang giai đoạn tổ chức thực hiện, hiện thực hóa các định hướng phát triển lớn của Trung ương đối với Hà Nội.
Thời gian qua, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW về phát triển Thủ đô Hà Nội; Quốc hội thông qua Luật Thủ đô năm 2026, Nghị quyết số 188/2025/QH15 ngày 19/02/2025 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, Nghị quyết số 258/2025/QH15 ngày 11/12/2025 về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thủ đô Hà Nội. Đây là những cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng, tạo điều kiện để Hà Nội phát triển nhanh hơn, bền vững hơn và đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển chung của đất nước.
Ngày 13/5/2026, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 2512/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội, xác định định hướng phát triển dài hạn với mô hình không gian "09 cực - 09 trung tâm - 09 trục - 08 vành đai", trong đó phát triển hệ thống giao thông công cộng hiện đại, lấy đường sắt đô thị làm hạ tầng khung chiến lược, cùng với phát triển hạ tầng nhà ở được xác định là những trụ cột quan trọng tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Việc khởi công đồng thời 5 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 303,5km, tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1.315.256 tỷ đồng là chương trình đầu tư hạ tầng giao thông có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Thủ đô, đánh dấu bước chuyển từ đầu tư từng tuyến riêng lẻ sang từng bước hình thành mạng lưới đường sắt đô thị đồng bộ, hiện đại.
Cụ thể, tuyến số 1 đi theo lộ trình: Thường Tín - Tam Hưng - Thượng Phúc - Dân Hòa - Khu công nghiệp đường sắt - Ngọc Hồi - ga Hà Nội - Yên Viên - Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - sân bay Nội Bài.
Tuyến số 2: Sân bay Nội Bài - Trần Hưng Đạo - Thượng Đình - Thường Tín - Tam Hưng - Thượng Phúc - Dân Hòa.
Tuyến số 8: Hòa Lạc - Sơn Đồng - Mai Dịch - Vành đai 3 - Lĩnh Nam - Dương Xá.
Tuyến số 10: Đông Anh - Võ Chí Công - Vành đai 3 - Vành đai 2,5 - Times City - Đông Anh.
Tuyến số 14: Cầu Thăng Long - Hồng Hà - Gia Lâm.
Mục tiêu cả 5 tuyến dự kiến hoàn thành vào năm 2030 và kết nối đồng bộ với các tuyến số 3 và số 5 đang triển khai, từng bước hình thành mạng lưới giao thông công cộng liên thông trên toàn địa bàn thành phố.
Không chỉ giải quyết bài toán giao thông, hệ thống đường sắt đô thị còn là hạ tầng khung chiến lược để tái cấu trúc không gian phát triển của Hà Nội, thúc đẩy phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), mở rộng không gian phát triển theo các hành lang Bắc - Nam, Đông - Tây; kết nối sân bay Nội Bài, ga Hà Nội với các cực tăng trưởng mới như Hòa Lạc, Thư Lâm, Cổ Loa, Gia Lâm và các địa phương trong Vùng Thủ đô. Qua đó, nâng cao năng lực liên kết vùng, tăng sức cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô trong nhiều thập niên tới.
Cùng với phát triển hạ tầng giao thông, Hà Nội xác định phát triển nhà ở cho thuê là nhiệm vụ chiến lược, dài hạn nhằm bảo đảm an sinh xã hội và đáp ứng nhu cầu nhà ở đa dạng của người dân.
Thực hiện Thông báo số 64-TB/VPTW ngày 22/5/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thông báo số 262/TB-VPCP ngày 26/5/2026 của Văn phòng Chính phủ về kết luận của Thủ tướng Chính phủ, HĐND Thành phố đã ban hành nghị quyết về cơ chế, chính sách đầu tư, phát triển và hỗ trợ nhà ở trên địa bàn Thành phố, tạo cơ sở để Hà Nội đi đầu trong phát triển nhà ở cho thuê.
UBND thành phố đã quyết định sử dụng nguồn vốn đầu tư công từ nguồn thu nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội bằng tiền của các dự án nhà ở thương mại để triển khai hai dự án nhà ở cho thuê gồm:
Các ô đất A2, A3 và A4 thuộc Khu nhà ở Pháp Vân - Tứ Hiệp, phường Yên Sở, quy mô 1.176 căn hộ, tổng mức đầu tư khoảng 1.396 tỷ đồng.
Một phần quỹ đất thuộc Dự án Khu nhà ở giãn dân phố cổ Hà Nội tại phường Việt Hưng, quy mô 1.166 căn hộ, tổng mức đầu tư khoảng 3.563 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, tại Long Biên, thành phố dành hơn 11ha đất để phát triển khoảng 6.000 căn hộ với tổng mức đầu tư khoảng 29.000 tỷ đồng, trong đó khoảng 4.000 căn hộ được bố trí cho thuê dài hạn.
Các dự án nhà ở cho thuê được kỳ vọng sẽ đáp ứng nhu cầu nhà ở của công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và các đối tượng có nhu cầu thuê nhà; đồng thời góp phần xây dựng thị trường nhà ở phát triển lành mạnh, bền vững, phù hợp với xu hướng phát triển hiện đại.
Phát biểu tại lễ khởi công, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, việc khởi công đồng thời 5 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 303,5km, tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1,3 triệu tỷ đồng là dấu mốc đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn đầu tư các tuyến đơn lẻ sang từng bước hình thành mạng lưới đường sắt đô thị đồng bộ, hiện đại trên quy mô toàn thành phố.
“Đây là chương trình đầu tư đường sắt đô thị có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Hà Nội, đồng thời là một trong những chương trình đầu tư hạ tầng đô thị lớn nhất cả nước được triển khai trong cùng một thời điểm”, ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.
Cũng tại lễ khởi công, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cho biết, trên cơ sở các chủ trương của Trung ương và các cơ chế đã được HĐND thành phố ban hành, Hà Nội đã quyết định triển khai ngay các dự án nhà ở cho thuê bằng cả nguồn lực công và nguồn lực xã hội. Trước mắt, thành phố triển khai 3 dự án với tổng quy mô hơn 8.000 căn hộ, tổng vốn đầu tư dự kiến trên 30.000 tỷ đồng; trong đó có 2 dự án sử dụng nguồn lực công để tạo lập quỹ nhà ở cho thuê phục vụ nhu cầu của người dân và 1 dự án do doanh nghiệp chủ động đề xuất đầu tư với quy mô lớn.
“Ba dự án được khởi công hôm nay là những dự án đầu tiên trong chương trình phát triển nhà ở cho thuê của thành phố, tạo tiền đề để từng bước hình thành một phân khúc nhà ở mới, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người dân”, ông Vũ Đại Thắng cho biết.
Các dự án nhà ở cho thuê được kỳ vọng sẽ đáp ứng nhu cầu nhà ở của công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và các đối tượng có nhu cầu thuê nhà; đồng thời góp phần xây dựng thị trường nhà ở phát triển lành mạnh, bền vững, phù hợp với xu hướng phát triển hiện đại.
Đặc biệt, việc áp dụng các cơ chế đặc thù theo Luật Thủ đô năm 2026, Nghị quyết số 188/2025/QH15 và Nghị quyết số 258/2025/QH15 đã giúp Thành phố đơn giản hóa nhiều thủ tục đầu tư, tách công tác giải phóng mặt bằng thành dự án độc lập, rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị đầu tư và bảo đảm tiến độ khởi công các dự án (ít nhất 50%).
Thành phố Hà Nội xác định việc đầu tư các dự án hạ tầng giao thông và nhà ở lần này không chỉ nhằm giải quyết những nhu cầu trước mắt mà còn tạo nền tảng phát triển lâu dài, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP ở mức hai con số trong giai đoạn 2026-2030, tiếp tục khẳng định vai trò là cực tăng trưởng, trung tâm động lực phát triển của cả nước.
UBND thành phố Hà Nội cam kết tập trung cao nhất mọi nguồn lực, triển khai các dự án đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, an toàn, hiệu quả đầu tư; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh; phát huy hiệu quả các cơ chế đặc thù được Trung ương trao quyền, phấn đấu xây dựng những công trình tiêu biểu về tiến độ, chất lượng và hiệu quả, góp phần xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”.
