Tham dự có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng, các đồng chí Thường trực Ban Chỉ đạo và thành viên các Tổ biên tập, các chuyên gia, nhà khoa học và các cơ quan liên quan.
Đây là cuộc họp đầu tiên sau khi Ban Chỉ đạo tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam và 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội được thành lập, thể hiện tinh thần khẩn trương, nghiêm túc, khoa học, bắt tay ngay vào nhiệm vụ lớn của Đảng ta trong giai đoạn mới.
Tại cuộc làm việc, đại diện Ban Chỉ đạo đã báo cáo tóm tắt nội dung các Đề án. Nhiều ý kiến trao đổi thẳng thắn, trách nhiệm, đi vào trọng tâm, đề xuất giải pháp cụ thể, làm rõ những vấn đề còn băn khoăn, góp ý để hoàn thiện phân công nhiệm vụ, kế hoạch, quy chế và đề cương Tổng kết.
Phát biểu kết luận làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ, kỷ niệm 100 năm đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, không chỉ là thành quả, thành tựu mang tính thời gian mà đó là chiều dài của một hành trình cách mạng đầy hy sinh, gian khổ, sáng tạo và phát triển.
Tổng kết 100 năm nhìn lại toàn bộ chặng đường Đảng lãnh đạo dân tộc: từ đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, đến xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung đến công cuộc Đổi mới toàn diện; từ một đất nước nghèo nàn, lạc hậu trở thành một quốc gia có vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế.
Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh đánh giá một cách khoa học, toàn diện, khách quan việc hiện thực hóa những định hướng chiến lược của Đảng trong thời kỳ quá độ. Đây là cơ hội để làm rõ hơn mô hình phát triển, những thành tựu đạt được, những hạn chế, bất cập, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm.
Tổng Bí thư khẳng định, hai nội dung tổng kết này gắn bó chặt chẽ với nhau. Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam phải cung cấp cái nhìn lịch sử toàn diện, đúc rút được những bài học mang tính quy luật của cách mạng Việt Nam (nhưng không phải là bản rút gọn của Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam) để định hướng lãnh đạo đất nước phát triển trong 100 năm tiếp theo. Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ giúp đi vào chiều sâu lý luận và thực tiễn của thời kỳ Đổi mới – giai đoạn có ý nghĩa bước ngoặt đối với sự phát triển của đất nước; xác định được thời điểm kết thúc thời kỳ quá độ. Công việc này không chỉ phục vụ yêu cầu kỷ niệm mà quan trọng hơn là chuẩn bị cơ sở lý luận và thực tiễn cho các quyết sách chiến lược trong giai đoạn phát triển mới, hướng tới năm 2045 và xa hơn nữa, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước đến năm 2130. Bởi vậy, đây phải là một đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, có sự tham gia tổng kết của toàn hệ thống chính trị, từ các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương cho đến các địa phương trong cả nước.
Tổng Bí thư yêu cầu, Ban Chỉ đạo cần rà soát lại dự thảo phân công nhiệm vụ theo các nhóm tổng kết, bảo đảm: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; phù hợp với chức năng, năng lực, kinh nghiệm của từng thành viên; tránh chồng chéo, bỏ sót hoặc dàn trải, hình thức. Ban Chỉ đạo phải là trung tâm điều phối, định hướng, kiểm tra, giám sát toàn bộ quá trình tổng kết. Cùng với việc thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương, có thể nghiên cứu thành lập Ban Chỉ đạo tổng kết ở các địa phương và ở một số bộ, ngành.
Tổng Bí thư lưu ý, cần hoàn thiện đề cương các báo cáo tổng kết; xây dựng các hướng dẫn; xây dựng bộ khung phương pháp luận chung; đồng thời, phải có kế hoạch tổng thể cho cả giai đoạn; cần định rõ thời hạn hoàn thành của từng phần việc đã được phân kỳ thực hiện. Việc xác định rõ các mốc tiến độ không chỉ theo quý mà thậm chí phải theo tháng, trong giai đoạn nước rút thậm chí phải xác định theo tuần, theo từng ngày. Tất cả phải được thể hiện bằng kế hoạch cụ thể, khả thi, có cơ chế kiểm soát tiến độ, đầu ra.
Về dự thảo Quy chế làm việc của Ban Chỉ đạo, Tổng Bí thư đề nghị, quy chế làm việc là căn cứ quan trọng để bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa Ban Chỉ đạo và các Tổ Biên tập, giữa các Nhóm tổng kết, giữa Trung ương với địa phương..., phải bảo đảm nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy trí tuệ tập thể, đồng thời đề cao trách nhiệm cá nhân.
Về tiếp tục hoàn thiện thuyết minh của hai Đề án tổng kết, Tổng Bí thư gợi mở, hai đề án tổng kết là khung định hướng cho toàn bộ nội dung công việc. Do đó cần rà soát lại phạm vi, đối tượng, phương pháp tổng kết; làm rõ cấu trúc báo cáo; xác định các trục nội dung lớn; định hướng cách tiếp cận: lịch sử – logic; lý luận – thực tiễn; tổng kết – dự báo; xác định các sản phẩm đầu ra cuối cùng.
Về thống nhất phương thức, cách thức làm việc, Tổng Bí thư nêu rõ, phải xác định ngay từ đầu phương thức làm việc khoa học, hiện đại, hiệu quả: ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số; phân công - phối hợp các nhóm chuyên đề; tăng cường trao đổi học thuật; các nhóm tổng kết và nhóm tổng hợp thường xuyên trao đổi thông tin và tiến hành công việc tổng kết đồng thời chứ không đợi nhau; phát huy dân chủ nhưng có kỷ luật phát ngôn; bảo đảm tính bảo mật, chính xác của tài liệu... Nguyên tắc nghiêm túc, khoa học, khách quan, toàn diện, có phát hiện mới; kết hợp giữa sự chặt chẽ trong tổ chức với sự sáng tạo trong tư duy, giữa tính kế thừa và phát triển, giữa tổng kết quá khứ và định hướng tương lai. Hội đồng Lý luận là lực lượng nòng cốt tham gia tổng kết. Cùng với các thành viên Hội đồng Lý luận Trung ương, cần huy động thêm các chuyên gia, nhà khoa học, nhà sử học... tham gia. Khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng, khoa học giữa Ban Chỉ đạo và các Tổ biên tập; giữa cơ quan thường trực với các cơ quan, ban, bộ, ngành, địa phương.
Với truyền thống đoàn kết, trí tuệ và bản lĩnh của Đảng ta, Tổng Bí thư tin tưởng, Ban Chỉ đạo và hai Tổ Biên tập sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, góp phần chuẩn bị một công trình tổng kết có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc.
