Tổng thống Donald Trump được cho là đang "chơi bài poker" với kinh tế thế giới, một chuyên gia tàu chính nhận định sau khi ông tuyên bố tạm hoãn tăng thuế trong vòng 90 ngày.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh áp lực từ các thị trường tài chính ngày càng gia tăng, khi chứng khoán và trái phiếu bắt đầu phản ứng tiêu cực với các chính sách thương mại cứng rắn của Nhà Trắng.
Việc tạm dừng tăng thuế đã làm dấy lên nhiều tranh luận: Liệu đây có phải là dấu hiệu cho thấy Tổng thống Donald Trump đang xuống thang, hay đơn giản chỉ là một bước đi chiến lược nhằm điều chỉnh lại cách tiếp cận?
Một số chuyên gia phân tích cho rằng quyết định này phản ánh sự chuyển hướng trong chiến lược của ông Trump, khi ông bắt đầu đánh giá lại tác động của các biện pháp áp thuế đối với thương mại toàn cầu và nền kinh tế Mỹ.
Ông Richard O'Connor, Giám đốc điều hành tại First Mats, nhận định, đây là một phần trong tính toán chiến lược tổng thể của Tổng thống, chứ không phải sự nhượng bộ. “Ông Trump đang chờ xem ai sẽ ‘úp bài’ trước”, ông nói.
Theo ông O'Connor, Tổng thống Donald Trump đang dùng chính sách thuế như một công cụ gây áp lực, buộc các quốc gia khác phải quay lại bàn đàm phán, với niềm tin rằng phần còn lại của thế giới sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề hơn so với Mỹ.
Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng tình với quan điểm này. Một số chuyên gia thị trường lại cho rằng ông Trump đã buộc phải lùi bước trước sức ép kinh tế ngày một lớn.
Ông Rob Gill, Giám đốc điều hành tại Altura Mortgage Finance, ví quyết định của Tổng thống Trump giống như “khoảnh khắc Liz Truss” - ám chỉ thời điểm cựu Thủ tướng Anh buộc phải đảo ngược chính sách sau phản ứng dữ dội từ thị trường.
Theo ông Gill, sự bất ổn của thị trường chứng khoán và trái phiếu cho thấy các kế hoạch thuế quan của ông Trump không thể duy trì lâu dài, buộc ông phải rút lui một cách chiến lược.
Trong khi đó, ông Harry Goodliffe, Giám đốc tại HTG Mortgages, cũng cho rằng việc tạm hoãn áp thuế là dấu hiệu rõ ràng cho thấy ông Trump đã phải nhượng bộ. “Ông ấy đã xuống nước, và thị trường đã nhận ra điều đó”, ông nhận xét. Sau nhiều tuần phát ngôn cứng rắn và thị trường hỗn loạn, việc đột ngột ‘dừng lại’ lúc này khó có thể coi là biểu hiện của sự tự tin.
Ông Scott Gallacher, Giám đốc tại Rowley Turton, bày tỏ quan ngại tương tự, cho rằng quyết định của Tổng thống Mỹ là phản ứng với tình trạng hỗn loạn mà chính sách thuế gây ra trên thị trường.
“Ngay cả ông Trump cũng không thể phớt lờ việc thị trường lao dốc, chưa kể đến những đợt tăng giá đột ngột mà người tiêu dùng Mỹ phải gánh chịu do các mức thuế khắt khe. Ông ấy buộc phải chùn bước, nếu không Quốc hội sẽ can thiệp”, ông Gallacher nói.
Ông David Stirling, Giám đốc tại Mint Mortgages & Protection, thì đặt câu hỏi liệu Tổng thống Trump đã tính toán sai lầm hay đang thử giới hạn của mình. “Thật khó để biết liệu ông ấy có nghĩ rằng cả thế giới sẽ ngoan ngoãn chấp nhận chính sách thuế gây tranh cãi đó, hay chỉ đơn giản là đang đánh cược”, ông Stirling nêu quan điểm.
Ông cũng cho rằng tình trạng bất ổn trên thị trường vốn xuất phát từ lo ngại về các chính sách kinh tế của Tổng thống Mỹ sẽ không thể được giải quyết chỉ bằng một khoảng dừng 90 ngày.
Về phía mình, ông Tony Redondo, nhà sáng lập Cosmos Currency Exchange, cho rằng mặc dù thị trường trái phiếu không trực tiếp buộc Tổng thống Trump phải thay đổi, nhưng đã góp phần khuếch đại sự hỗn loạn do thuế quan gây ra. Ông dẫn chứng việc lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ sụt giảm mạnh, phản ánh tâm lý nhà đầu tư chuyển hướng sang các tài sản an toàn.
“Ông Trump không phải là người quan tâm tới thị trường trái phiếu, ông là tác giả của ‘Nghệ thuật đàm phán’. Việc thị trường chứng khoán tăng vọt 7% sau khi công bố tạm dừng áp thuế cho thấy ông đã kịp thời tránh một cuộc khủng hoảng sâu hơn”, ông Redondo nói. Theo ông, Tổng thống Trump chưa hoàn toàn rút lui mà chỉ tạm lùi một bước để giữ thế chủ động trong các cuộc đàm phán sắp tới.
Trong phát biểu công khai vào thứ Ba, Tổng thống Donald Trump tiếp tục khẳng định rằng việc tạm hoãn tăng thuế là một phần trong chiến lược kinh tế tổng thể. Ông cho biết khoảng thời gian 90 ngày sẽ giúp Mỹ đánh giá tác động của chính sách thuế đối với thương mại toàn cầu, đồng thời tạo cơ hội để các nước liên quan tiến hành đàm phán.
Ông Redondo nhận định quyết định tạm dừng là bước đi thận trọng, có thể củng cố vị thế của Mỹ trong các vòng thương lượng tiếp theo.
Trong một diễn biến liên quan, ngày 10/4, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen xác nhận Liên minh châu Âu cũng sẽ tạm hoãn áp đặt các biện pháp thuế trả đũa với Mỹ trong 90 ngày. Trên nền tảng X (trước đây là Twitter), bà viết:
“Chúng tôi ghi nhận tuyên bố của Tổng thống Trump. Dù đã gần hoàn tất việc thông qua các biện pháp đáp trả với sự ủng hộ mạnh mẽ từ các quốc gia thành viên, EU sẽ tạm dừng thực thi trong 90 ngày”.
Tuy nhiên, bà Leyen cũng cảnh báo: “Nếu các cuộc đàm phán không đạt kết quả tích cực, chúng tôi sẽ triển khai các biện pháp đáp trả. Việc chuẩn bị vẫn đang được tiến hành. Như tôi từng nhấn mạnh, mọi lựa chọn vẫn đang được đặt lên bàn”.
