‘Từ lòng dân mà lớn lên’ – Sức mạnh bền vững của Quân đội nhân dân Việt Nam

Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944 – 22/12/2025), phóng viên Báo Nhà báo và Công luận đã trao đổi với Thượng tướng, Viện sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Huy Hiệu - nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, để làm rõ những giá trị cốt lõi ấy trong dòng chảy lịch sử và hiện tại.

+ Thưa Thượng tướng, nhìn lại hành trình 81 năm xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành, đâu là điểm khởi nguồn quan trọng nhất làm nên bản chất của Quân đội nhân dân Việt Nam?

Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu: Cội nguồn của Quân đội nhân dân Việt Nam gắn liền với sự ra đời của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân ngày 22/12/1944. Đây không chỉ là sự kiện đánh dấu sự xuất hiện của một lực lượng vũ trang cách mạng mà còn thể hiện rõ tư duy chiến lược của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh về con đường giải phóng dân tộc.

Ngay từ buổi đầu, Quân đội ta đã mang đậm bản chất Nhân dân: sinh ra từ Nhân dân, chiến đấu vì Nhân dân và dựa vào Nhân dân để trưởng thành. Dù lực lượng ban đầu rất nhỏ bé, trang bị còn thô sơ, nhưng lý tưởng chiến đấu vì độc lập dân tộc, vì hạnh phúc của Nhân dân đã tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn, trở thành nền móng cho sự phát triển nhanh chóng của Quân đội sau này.

+ Trong dòng chảy lịch sử ấy, hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” luôn được nhắc đến như một biểu tượng đặc biệt. Theo Thượng tướng, giá trị cốt lõi của biểu tượng này nằm ở đâu?

Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu: “Bộ đội Cụ Hồ” là một hệ giá trị toàn diện, kết tinh cả đạo đức, văn hóa, bản lĩnh chính trị và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân. Đó là lòng yêu nước sâu sắc, sự tận tụy với Nhân dân, lối sống giản dị, trong sáng, tinh thần dũng cảm, sẵn sàng hy sinh vì lợi ích chung.

Những phẩm chất ấy không hình thành một cách tự nhiên mà được tôi luyện qua thực tiễn chiến đấu, công tác và lao động; qua mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa Quân đội với Nhân dân. Nhân dân che chở, nuôi dưỡng bộ đội; bộ đội bảo vệ, phục vụ và tạo dựng niềm tin nơi Nhân dân. Chính sự gắn bó ấy đã tạo nên “thế trận lòng dân” – yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

+ Từ các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc đến sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, truyền thống ấy đã được phát huy như thế nào, thưa Thượng tướng?

Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu: Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Quân đội nhân dân Việt Nam từng bước trưởng thành, làm chủ chiến trường, hình thành nghệ thuật quân sự độc đáo của Việt Nam. Đỉnh cao là Chiến thắng Điện Biên Phủ – một chiến thắng mang tầm vóc thời đại, góp phần chấm dứt chủ nghĩa thực dân cũ và cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc trên toàn thế giới.

Truyền thống ấy tiếp tục được phát huy trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, với ý chí “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, toàn dân, toàn quân ta đã vượt qua muôn vàn gian khổ, hoàn thành sứ mệnh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Việc kỷ niệm những mốc son lớn của lịch sử không chỉ để tự hào, mà còn để tri ân, để nhắc nhở các thế hệ hôm nay về giá trị của độc lập, tự do và bài học sâu sắc về sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, trong đó Quân đội giữ vai trò nòng cốt.

+ Theo Thượng tướng, trong bối cảnh mới, yêu cầu xây dựng Quân đội ta đang đặt ra những vấn đề gì cốt yếu?

Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu: Bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới đòi hỏi Quân đội phải được xây dựng theo hướng tinh, gọn, mạnh; chính quy, cách mạng và từng bước hiện đại. Quân đội phải làm chủ khoa học – công nghệ, vũ khí, trang bị hiện đại, nhưng đồng thời không được xa rời những giá trị nền tảng đã làm nên bản chất của mình.

Công nghệ, kể cả trí tuệ nhân tạo, dù phát triển đến đâu cũng chỉ là công cụ do con người tạo ra. Yếu tố quyết định vẫn là con người – là bản lĩnh chính trị, ý chí chiến đấu, trình độ làm chủ khoa học – công nghệ của cán bộ, chiến sĩ. Vì vậy, xây dựng con người quân nhân toàn diện, giữ vững lý tưởng cách mạng và phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ vẫn là yêu cầu xuyên suốt trong mọi giai đoạn.

+ Vậy, Thượng tướng muốn gửi gắm điều gì tới thế hệ trẻ trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước?

Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu: Tôi luôn tin tưởng và kỳ vọng vào thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay. Các bạn được sống trong hòa bình, có điều kiện tiếp cận tri thức và công nghệ hiện đại – đó là lợi thế lớn, nhưng cũng là trách nhiệm không nhỏ.

Thế hệ trẻ cần trân trọng lịch sử, biết ơn sự hy sinh của cha anh, đồng thời không ngừng học tập, rèn luyện, sáng tạo để đóng góp thiết thực cho đất nước. Giữ vững lý tưởng, nuôi dưỡng khát vọng cống hiến và tinh thần trách nhiệm sẽ giúp lớp trẻ tiếp nối, phát huy những giá trị tốt đẹp của Bộ đội Cụ Hồ, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam ngày càng vững mạnh, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

+ Xin trân trọng cảm ơn Thượng tướng!