Theo Dự thảo, phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết bao gồm điều kiện, thời điểm thực hiện việc thu phí, cũng như mức thu, chế độ thu, nộp, miễn, quản lý và sử dụng phí sử dụng đường bộ cao tốc thuộc phạm vi quản lý của UBND Thành phố. Đối tượng áp dụng là các cơ quan, đơn vị, cá nhân liên quan đến hoạt động thu phí, nộp, quản lý và sử dụng loại phí này.
Việc thu phí sẽ được triển khai khi đường bộ cao tốc đáp ứng các điều kiện về thiết kế, đầu tư xây dựng theo quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, hoàn thành bàn giao cho Hà Nội quản lý và khai thác, đồng thời có Đề án khai thác tài sản được UBND Thành phố phê duyệt.
Đối với các tuyến cao tốc đã có chủ trương đầu tư trước khi Luật Đường bộ có hiệu lực, việc thu phí sẽ thực hiện sau khi hoàn thành xây dựng hạ tầng trạm thu phí, các công trình dịch vụ công tại trạm dừng nghỉ, cơ sở hạ tầng kỹ thuật, thiết bị công nghệ quản lý, điều hành giao thông và có Đề án khai thác tài sản được phê duyệt. Thời điểm thu phí cụ thể sẽ là sau khi đáp ứng các điều kiện này và hoàn tất việc lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ thanh toán, đơn vị vận hành thu.
Dự thảo cũng nêu rõ, phí sử dụng đường bộ cao tốc sẽ được xác định dựa trên quãng đường thực tế phương tiện tham gia giao thông (km) và mức phí tương ứng với từng loại phương tiện (đồng/km). Mức phí cụ thể sẽ được quy định trên cơ sở Phụ lục kèm theo Nghị định số 130/2024/NĐ-CP của Chính phủ và được xác định chi tiết trong Đề án khai thác tài sản được UBND Thành phố phê duyệt.
Về quản lý và sử dụng phí, cơ quan quản lý thu sẽ mở tài khoản tại Kho bạc nhà nước Khu vực I để quản lý phí, và phí sẽ được nộp vào ngân sách Thành phố. Cơ quan quản lý thu được trích lại 6,5% trên số tiền phí thực thu để chi cho hoạt động cung cấp dịch vụ và thu phí, trong đó 0,2% dành cho hoạt động quản lý thu phí của Cơ quan quản lý thu phí và 6,3% để chi phí thuê dịch vụ thanh toán tiền sử dụng đường bộ, chi phí thuê đơn vị vận hành thu cùng các chi phí liên quan khác.
Toàn bộ số tiền thu phí sau khi trừ chi phí cung cấp dịch vụ sẽ được chuyển vào tài khoản phí chờ nộp ngân sách của cơ quan quản lý thu trong vòng không quá 48 giờ, trong đó không quá 24 giờ đối với số tiền đã phát sinh trên tài khoản nhận tiền thu phí của nhà cung cấp dịch vụ thanh toàn.
Dự thảo cũng quy định cụ thể trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan, bao gồm cơ quan quản lý thu phí, cơ quan nhượng quyền thu phí, tổ chức nhận nhượng quyền thu phí, đơn vị vận hành thu, nhà cung cấp dịch vụ thanh toán tiền sử dụng đường bộ, Sở Xây dựng, Sở Tài chính và cả chủ phương tiện giao thông đường bộ.
Được biết, theo Nghị định số 130/2024/NĐ-CP, biểu mức phí sử dụng đường bộ cao tốc được quy định với mức thu từ 900 đồng/xe.km đến 5.200 đồng/xe.km. Mức phí cụ thể áp dụng cho từng tuyến, đoạn tuyến cao tốc sẽ được xác định chi tiết trong Đề án khai thác tài sản do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Hà Nội đang xây dựng quy định về mức thu, còn việc thu phí ở tuyến đường nào và thời điểm nào sẽ thu vẫn chưa có thông tin chính thức.
Được biết, hiện tại, Hà Nội đang trực tiếp quản lý hai tuyến đường được xem xét khả năng thu phí là Vành đai 3 trên cao (dài hơn 29 km) và Đại lộ Thăng Long (dài 28 km). Cả hai tuyến này đều đáp ứng một phần các tiêu chuẩn của đường cao tốc và đang trong quá trình đánh giá để áp dụng thu phí theo từng đoạn tuyến phù hợp.
