Hỗ trợ SME có mục tiêu
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có văn bản góp ý gửi Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, Bộ Tài chính về dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME).
Theo VCCI, dự thảo đang định hướng triển khai toàn diện các hoạt động hỗ trợ SME nhằm tạo tác động thực chất. Tuy nhiên, hiện các chính sách hỗ trợ chủ yếu được thiết kế theo dạng chương trình phân tán.
“Nhà nước ban hành nhiều chương trình độc lập, doanh nghiệp đăng ký phụ thuộc vào thời điểm và tính sẵn có của nguồn lực, dẫn đến hiệu quả thụ hưởng chưa cao”, VCCI cho biết.
VCCI cho rằng, hỗ trợ SME không chỉ nhằm giải quyết khó khăn trước mắt mà cần hướng tới nâng cao năng lực cạnh tranh và xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp bền vững. Do đó, bên cạnh các chính sách hỗ trợ diện rộng, VCCI đề nghị nghiên cứu cơ chế “hỗ trợ có mục tiêu”, tập trung nguồn lực vào những SME có tiềm năng phát triển đột phá.
Cụ thể, Nhà nước có thể lựa chọn các SME có khả năng phát triển thành doanh nghiệp lớn hoặc hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao, phù hợp với mục tiêu từng chương trình.
Về quyền lợi, doanh nghiệp được ưu tiên tiếp cận đồng bộ cả chính sách hỗ trợ chung và các gói hỗ trợ được thiết kế riêng theo nhu cầu thực tế. Tuy nhiên, về mặt nghĩa vụ, các doanh nghiệp được nhận hỗ trợ phải cam kết đạt được các chỉ tiêu tăng trưởng và phát triển cụ thể do Nhà nước đề ra.
Cần cơ chế để dòng vốn thực sự đến SME
Theo VCCI, dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp SME quy định Nhà nước khuyến khích các tổ chức tín dụng, tài chính phát triển sản phẩm tín dụng, công cụ tài chính phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, cụm từ “khuyến khích” mang tính định hướng chung, thiếu các chế tài hoặc chính sách đòn bẩy cụ thể để điều hướng dòng vốn thực sự chảy vào khu vực SME.
Thực tế, nhu cầu tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa là vô cùng nhiều, nhưng các sản phẩm, công cụ tài chính còn chưa đa dạng và phù hợp với khả năng của các doanh nghiệp này.
Bên cạnh lý do chung về thị trường tài chính, một lý do khác là lĩnh vực cho vay kinh doanh với doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa thực sự là một lĩnh vực cho vay hấp dẫn như các lĩnh vực kinh doanh khác mà các tổ chức tín dụng, tài chính hiện đang kinh doanh.
Vì vậy, để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận tín dụng, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc chính sách khuyến khích tài chính cụ thể, chẳng hạn như ưu đãi nguồn vốn tái cấp vốn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, hoặc có cơ chế và nguồn tín dụng ưu tiên, ổn định cho sản xuất, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng và nông nghiệp công nghệ cao, với mức giá vốn và thời hạn đủ để doanh nghiệp dự báo được chi phí trong suốt chu kỳ đơn hàng.
Về thẩm định tín dụng, VCCI cho rằng cần đi theo hướng căn cứ vào dòng tiền hạch toán, hợp đồng và đơn hàng, chất lượng khách hàng, khoản phải thu và lịch sử tuân thủ, thay vì chỉ dựa vào bất động sản thế chấp; hoàn thiện cơ chế định giá và nhận bảo đảm đối với máy móc thiết bị, hàng tồn kho, nguyên vật liệu và khoản phải thu; đồng thời phát triển mạnh tài trợ chuỗi cung ứng và tài trợ theo hợp đồng cho doanh nghiệp nằm trong chuỗi của các tập đoàn lớn.
“Khi có các định hướng rõ ràng, các tổ chức tín dụng sẽ chủ động thiết kế các sản phẩm tài chính đa dạng, linh hoạt phù hợp với đặc thù của SME”, VCCI nhấn mạnh.
