Trong hội thảo quốc tế "Gặp gỡ các nhà kinh tế Việt Nam thường niên", rất nhiều chuyên gia quốc tế nhận định, thuế thuốc lá ở Việt Nam hiện chiếm nhiều nhất là 45% giá bán lẻ thuốc lá đã bao gồm thuế, thấp hơn rất nhiều so với tỷ lệ 65-80% do Ngân hàng Thế giới ghi nhận ở các nước có chính sách kiểm soát thuốc lá hiệu quả.
Theo đó, các chuyên gia khuyến nghị Việt Nam nên áp dụng thuế theo số lượng, với mức thuế cao và có điều chỉnh theo lạm phát hoặc quy định lịch trình tăng thuế để theo kịp hoặc vượt lạm phát.
Dưới góc độ kinh tế, TS. Nguyễn Ngọc Anh - Giám đốc, Kinh tế trưởng của Trung tâm Nghiên cứu Chính sách và Phát triển cho rằng, vấn đề nghiên cứu thuốc lá Việt Nam dưới góc độ kinh tế học bắt đầu có những tiến độ nhất định trong những năm qua, nhờ vào việc số liệu về thuốc lá trở nên sẵn có hơn, thu thập một cách hệ thống hơn. Đặc biệt, cộng đồng các nhà nghiên cứu về kinh tế thuốc lá cũng mở rộng hơn.
Do đó, việc giới thiệu các nghiên cứu mới về kinh tế thuốc lá trong năm nay sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách có một dữ liệu, bằng chứng hiệu quả, toàn diện và đa chiều để xây dựng các chính sách và giải pháp hiệu quả, đặc biệt liên quan đến thuốc lá và đói nghèo, thuốc lá với bệnh tật và tử vong, sự co dãn của cầu với giá thuốc lá và thuế thuốc lá.
Hội nghị thường niên các nhà kinh tế Việt Nam bắt đầu tổ chức từ năm 2008, với tinh thần là gắn kết các nhà khoa học nghiên cứu và phổ biến các kết quả nghiên cứu để tiếp tục vận động chính sách, làm bằng chứng cho can thiệp các chính sách tại Việt Nam.
Trải qua 12 năm thực hiện, Hội nghị 2019 lần này đã thu hút 160 các nhà khoa học, nghiên cứu viên trong nước và 20 quốc gia trên thế giới. Hội nghị năm nay có phiên đặc biệt về kinh tế thuốc lá do VEAM và Tổ chức Chiến dịch vì Trẻ em không thuốc lá Hoa Kỳ, Đại học Illinois của Chicago, đồng tổ chức nhằm cung cấp cái nhìn khoa học biện chứng với vấn đề thuốc là; Đưa những nghiên cứu về kinh tế thuốc lá với những kết quả biện chứng tại một hội nghị khoa học là một phép thử tốt cho cộng đồng các nhà nghiên cứu thẩm định, chia sẻ.
Ở Việt Nam, tại văn bản số 2135/UBND-KGVX về việc tăng cường thực thi Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá, UBND Hà Nội đã yêu cầu các Sở, ban, ngành và UBND các quận, huyện, thị xã tiếp tục triển khai kế hoạch phòng, chống tác hại thuốc lá đến các tổ chức, đơn vị trực thuộc; Củng cố và kiện toàn Ban Chỉ đạo Phòng, chống tác hại thuốc lá của đơn vị với đầy đủ các thành phần liên quan đến việc triển khai Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá một cách có hiệu quả.
Theo đó, thực hiện tuyên truyền các quy định của Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá trong đó quy định các địa điểm cấm hút thuốc lá bao gồm nơi làm việc, trường học, cơ sở y tế, khách sạn, trong nhà hàng, bến tàu, bến xe, trên phương tiện giao thông công cộng.
Quy định về trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, địa phương, người đứng đầu các địa điểm cấm hút thuốc lá. Quyền của công dân trong Phòng, chống tác hại thuốc lá. Nghĩa vụ của người hút thuốc lá. Tất cả tiến tới việc toàn dân đồng hành với chiến dịch phòng chống tác hại của khói thuốc lá với sức khỏe của cộng đồng vì sức khỏe của chính mình và gia đình, người thân, đồng nghiệp.
Lương Minh
